Τρίτη, Ιανουαρίου 27, 2026

Η επικίνδυνη στροφή στον απολυταρχισμό της Αμερικής του Τραμπ Σημείο καμπής για τις ΗΠΑ διακρίνει στους δύο νεκρούς της Μινεσότα ο νομπελίστας Doron Acemoglou στην ανάλυση στο Project Syndicate.




AP
 
 


Ο Ντάρον Ατζέμογλου (Daron Acemoglu), βραβευμένος με Νόμπελ Οικονομικών το 2024 και καθηγητής Οικονομικών στο Ινστιτούτο MIT, εκτιμά, σε άρθρο του στο Project Syndicate, ότι οι δολοφονίες δύο αθώων πολιτών – και οι δύο είναι Αμερικανοί υπήκοοι – από ομοσπονδιακούς πράκτορες μετανάστευσης στη Μινεάπολη, μπορεί να σηματοδοτήσουν ένα σημείο καμπής για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.

Θεωρεί δε, ότι η ενέργεια και η αλληλεγγύη μεταξύ των ανθρώπων που υποστηρίζουν τους μετανάστες γείτονές τους και διαμαρτύρονται για τις βάναυσες τακτικές του ICE προαναγγέλλουν μια καθοριστική αναμέτρηση.


Κι αυτό καθώς η υπηρεσία ICE επεκτάθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια του 2025 και έχει στρατολογήσει νέους άνδρες ιδιαίτερα υποστηρικτικούς προς την πιο ακραία εκδοχή της αντιμεταναστευτικής ατζέντας του Τραμπ.

Μάλιστα, της έχει δοθεί εξαιρετικά ευρεία εντολή και της έχει επιτραπεί να χρησιμοποιεί τακτικές που θεωρούνταν αδιανόητες για οποιαδήποτε ομοσπονδιακή υπηρεσία στο παρελθόν.

Ακολουθεί το άρθρο του νομπελίστα οικονομολόγου:

Η τακτική «πλημμυρίστε τη ζώνη»* της κυβέρνησης Τραμπ μπορεί να δυσκολέψει την κατανόηση του πότε θα συμβεί το σημείο καμπής στην ολίσθηση των Ηνωμένων Πολιτειών προς τον αυταρχισμό.


Κάποιοι θα μπορούσαν να πουν ότι αυτός είναι ένας στόχος της τακτικής, η οποία βασίζεται σε σταδιακές καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θεσμικούς ελέγχους.

Αλλά η δολοφονία δύο Αμερικανών πολιτών από πράκτορες της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE) στη Μινεάπολη αυτόν τον μήνα μπορεί να είναι ακριβώς αυτό το σημείο καμπής.

Ένα βασικό διακριτικό χαρακτηριστικό των αυταρχικών κυβερνήσεων είναι η ικανότητά τους να χρησιμοποιούν υπερβολική βία εναντίον των αντιπάλων.

Κάθε κυβέρνηση χρησιμοποιεί καταναγκαστικές και κατασταλτικές τακτικές στην αστυνόμευση, αλλά υπάρχουν σαφή όρια. Η βρετανική κυβέρνηση μπορεί να χρησιμοποιήσει βία για να εκκενώσει ορισμένους χώρους από διαδηλωτές. Ωστόσο, διάφοροι θεσμικοί έλεγχοι και η ισχύς των κανόνων κατά του αυταρχισμού καθιστούν αδιανόητο για την αστυνομία να εμπλακεί σε αδιάκριτες δολοφονίες διαδηλωτών στο Ηνωμένο Βασίλειο.AP

Αντιθέτως, δεν υπήρξε καμία έκπληξη όταν ο τότε Σύρος πρόεδρος Μπασάρ αλ Άσαντ απάντησε δολοφονικά στις διαμαρτυρίες κατά τη διάρκεια της Αραβικής Άνοιξης. Οι περισσότεροι άνθρωποι κατανοούν ότι οι αυταρχικές κυβερνήσεις μπορούν και θα χρησιμοποιήσουν τέτοια βία εναντίον της αντιπολίτευσης, των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και άλλων πυλώνων της κοινωνίας των πολιτών.

Η βίαιη καταστολή

Μια τέτοια βίαιη καταστολή της αντιπολίτευσης σε δημοκρατικές ή σε γενικές γραμμές μη αυταρχικές κοινωνίες αντιμετωπίζει αρκετά εμπόδια.

Πρώτον, μια παρόμοια καταστολή θα προκαλούσε σοκ και αγανάκτηση τόσο από τους άλλους κλάδους της κυβέρνησης όσο και από την κοινωνία των πολιτών, με αποτέλεσμα να είναι πιθανό να καταστεί αντιπαραγωγική.

Δεύτερον, η κυβέρνηση δεν μπορεί καν να είναι σίγουρη ότι οι δυνάμεις ασφαλείας της θα ακολουθήσουν μια τέτοια εντολή. Κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ, οι στρατιωτικοί ηγέτες των ΗΠΑ ξεκαθάρισαν ότι δεν θα το έκαναν.

Η ICE επεκτάθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια του 2025 και, σύμφωνα με όλα τα στοιχεία, έχει στρατολογήσει νέους άνδρες που είναι ιδιαίτερα υποστηρικτικοί προς την πιο ακραία εκδοχή της αντιμεταναστευτικής ατζέντας του Τραμπ.

Της έχει επίσης δοθεί εξαιρετικά ευρεία εντολή και της έχει επιτραπεί να χρησιμοποιεί τακτικές που θα θεωρούνταν αδιανόητες για οποιαδήποτε ομοσπονδιακή υπηρεσία στο παρελθόν.


Το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει δείξει ακλόνητη υποστήριξη στις αναμφισβήτητα παράνομες ενέργειες της ICE, αρνούμενο μάλιστα να τις διερευνήσει.
Ο συμβολισμός των γεγονότων στη ΜινεσόταAP

Ο συμβολισμός των γεγονότων στη Μινεσότα είναι αδιαμφισβήτητος.

Η ICE έχει πλέον σκοτώσει δύο αθώους πολίτες: τη Ρενέ Γκουντ, μητέρα τριών παιδιών που μόλις είχε αφήσει τον γιο της στο σχολείο, και τώρα τον Άλεξ Πρέτι, νοσοκόμο σε ΜΕΘ που παρακολουθούσε και κατέγραφε μια επιδρομή της ICE.

Αυτοί οι ομοσπονδιακοί πράκτορες χρησιμοποιούν συστηματικά απειλές και βίαιες τακτικές εναντίον διαδηλωτών που καταγράφουν τις δραστηριότητές τους. Το πιο σημαντικό, ωστόσο, είναι ότι, χορηγώντας στους πράκτορες της ICE de facto ασυλία, η κυβέρνηση Τραμπ τους έδωσε το πράσινο φως για να εντείνουν τις βίαιες τακτικές τους.

Εάν αυτή η βία παραμείνει ανεξέλεγκτη, θα μπορούσε πράγματι να αποτελέσει σημείο καμπής, επειδή θα δημιουργήσει ένα πρότυπο για άλλες δυνάμεις ασφαλείας που είναι πιο στενά συνδεδεμένες με τον Τραμπ να χρησιμοποιήσουν βία εναντίον οποιασδήποτε εκδήλωσης αντιπολίτευσης.


Σε αυτή την περίπτωση, η ολίσθηση προς ένα αυταρχικό καθεστώς θα μπορούσε να γίνει δύσκολο να αντιστραφεί, καθώς η κοινωνία των πολιτών καταλήγει να υποκύπτει μπροστά στην αυξανόμενη καταστολή και οι κανόνες κατά αυτής της καταστολής διαβρώνονται σταθερά.

Ήδη, οι δύο κλάδοι της κυβέρνησης που υποτίθεται ότι ελέγχουν την προεδρία (το Κογκρέσο και το Ανώτατο Δικαστήριο) έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα ευαίσθητοι στην ατζέντα του Τραμπ.

Και ο εξίσου σημαντικός θεσμικός έλεγχος από ανεξάρτητες υπηρεσίες έχει επίσης αποδυναμωθεί, ειδικά από την ικανότητα του προέδρου να διορίζει συμμάχους και φίλους σε βασικές θέσεις.
Στόχος της κυβέρνησης η απεριόριστη αυτοκρατορική προεδρία

Όπως υποστήριξα πρόσφατα αλλού, ο πρωταρχικός στόχος της κυβέρνησης είναι να σχηματίσει ένα είδος απεριόριστης αυτοκρατορικής προεδρίας, κάτι που ακριβώς εδραιώνει τον αυταρχισμό, όπως δείχνουν τα σύγχρονα παραδείγματα από την Ουγγαρία μέχρι τον Ισημερινό, το Μεξικό, τη Νικαράγουα, την Τουρκία και τη Βενεζουέλα.

Υπάρχει και μια άλλη έννοια υπό την οποία αυτή η στιγμή θα μπορούσε να αποδειχθεί σημείο καμπής. Τον Ιανουάριο του 2017, υποστήριξα ότι η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ μπορούσε να περιοριστεί μόνο με ειρηνικές διαμαρτυρίες.


Ακόμα και τότε, ήταν προφανές ότι άλλοι κλάδοι της κυβέρνησης δεν θα περιόριζαν αποτελεσματικά τον Τραμπ και ότι ακόμη και αν προσπαθούσαν, ο Τραμπ θα έσπρωχνε τους κανόνες υπέρ του.AP

Αλλά ενώ οι διαμαρτυρίες αποδείχθηκαν μια ισχυρή άμυνα ενάντια στις προσπάθειες της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ να επεκτείνει τις εξουσίες της και να οδεύσει προς τον αυταρχισμό, μέχρι το 2025 η ενέργεια που τις είχε ωθήσει το 2017 είχε εξαφανιστεί.

Αυτό οφειλόταν εν μέρει στο ότι πολλοί σχολιαστές και μεγάλο μέρος του πληθυσμού ερμήνευσαν το αποτέλεσμα των εκλογών του 2024, στις οποίες ο Τραμπ κέρδισε τη λαϊκή ψήφο, ως ενίσχυση της εντολής να το κάνει, σε αντίθεση με το 2016.

Υπήρχε, ωστόσο, ένας πιο σημαντικός λόγος: οι ακτιβιστές του Δημοκρατικού Κόμματος είχαν εξαντλήσει τη νομιμότητά τους κατά τη διάρκεια των ετών Μπάιντεν. Στη δημόσια διοίκηση, στα πανεπιστήμια, στις ΜΚΟ, ακόμη και στον ιδιωτικό τομέα, οι Δημοκρατικοί ακτιβιστές είχαν υπερεκτιμήσει τα όριά τους και είχαν χάσει μεγάλο μέρος της υποστήριξης καταστέλλοντας τις εύλογες ανησυχίες σχετικά με τις επιθυμητές κοινωνικές αλλαγές. Έτσι, τον Ιανουάριο του 2025, η άμυνα της κοινωνίας των πολιτών εναντίον του Τραμπ, ο οποίος πλέον είχε μια πολύ πιο ριζοσπαστική ατζέντα, ήταν ατελής.
Ξεκινώντας από τη Μινεσότα…

Η Μινεάπολη μπορεί να το αλλάξει αυτό. Η ενέργεια και η αλληλεγγύη μεταξύ των ανθρώπων που υποστηρίζουν τους μετανάστες γείτονές τους και διαμαρτύρονται για τις βάναυσες τακτικές του ICE προαναγγέλλουν μια καθοριστική αναμέτρηση. Το αποτέλεσμα θα κριθεί εν μέρει από το πόσο πρόθυμοι είναι οι σύμμαχοι του Τραμπ στο Κογκρέσο να συμφωνήσουν με την επίσημη βία και την ανομία, και από τον ίδιο τον Τραμπ και την ομάδα των ομοϊδεάτων συμβούλων γύρω του.

Αλλά ο μεγαλύτερος παράγοντας θα είναι η αποφασιστικότητα της ίδιας της κοινωνίας των πολιτών, ξεκινώντας από τη Μινεσότα.

*Πρόκειται για πολιτική τακτική με την οποία επιχειρείται να κερδηθεί η προσοχή των μέσων ενημέρωσης, να αποπροσανατολιστούν οο αντίπαλοι και να αποσπαστεί η προσοχή του κοινού από ανεπιθύμητες αναφορές, προωθώντας γρήγορα μεγάλους όγκους πληροφοριών στα ΜΜΕ. Έχει αποδοθεί στον πρώην επικεφαλής πολιτικού σχεδιασμού του Τραμπ, Στιβ Μπάνον. Ήρθε στο φως της δημοσιότητας όταν ο Μπάνον είπε το 2018 ότι «οι Δημοκρατικοί δεν έχουν σημασία. Η πραγματική αντιπολίτευση είναι τα μέσα ενημέρωσης. Και ο τρόπος για να τους αντιμετωπίσουμε είναι να κατακλύσουμε τη ζώνη με σκατά». Ο Τραμπ υιοθέτησε την τακτική κατά τη διάρκεια των προεδρικών εκλογών του 2016.

  

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου