Στοχευμένα πλήγματα εναντίον των δυνάμεων ασφαλείας και της ηγεσίας του Ιράν με σκοπό να αναζωπυρώσει τις διαδηλώσεις βρίσκονται στο τραπέζι του Λευκού Οίκου.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Τα σχέδια αυτά «ζυμώνονται», παρά τους εκφρασμένους προβληματισμούς Ισραηλινών και Αράβων αξιωματούχων, ότι οι αεροπορικές επιθέσεις από μόνες τους, δεν θα ανατρέψουν το καθεστώς της Τεχεράνης.
Συνθήκες αλλαγής καθεστώτος
Αμερικανικές πηγές που επικαλείται το Reuters λένε ότι ο Τραμπ ήθελε να δημιουργήσει συνθήκες για αλλαγή καθεστώτος μετά την καταστολή των μαζικών διασηλώσεων νωρίτερα αυτόν τον μήνα, με χιλιάδες θύματα.
Για να το κάνει αυτό, εξέταζε επιλογές όπως το να χτυπήσει ηγετικά στελέχη του κρατικούς μηχανισμού και θεσμούς που η Ουάσινγκτον θεωρεί υπεύθυνους για τη βία, ώστε να δώσει στους διαδηλωτές την πεποίθηση ότι θα μπορούσαν να καταλάβουν κυβερνητικά κτίρια και κτίρια ασφαλείας, ανέφεραν.
Ο Τραμπ δεν έχει ακόμη λάβει τελική απόφαση για την πορεία δράσης, συμπεριλαμβανομένου του εάν θα ακολουθήσει τη στρατιωτική οδό, δήλωσαν οι πηγές.
Πιθανοί στόχοι
Άλλη αμερικανική πηγή ανέφερε ότι οι επιλογές που συζητούνται από τους συμβούλους του Τραμπ περιλαμβάνουν επίσης ένα πολύ μεγαλύτερο πλήγμα που αποσκοπεί σε αντίκτυπο με διάρκεια, πιθανώς εναντίον των βαλλιστικών πυραύλων που μπορούν να φτάσουν σε συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή ή στα προγράμματα πυρηνικού εμπλουτισμού του Ιράν.
Το Ιράν δεν ήταν πρόθυμο να διαπραγματευτεί περιορισμούς στους πυραύλους, τους οποίους θεωρεί ως το μόνο αποτρεπτικό του μέσο εναντίον του Ισραήλ, ανέφερε η πηγή.
Η έλευση ενός αμερικανικού αεροπλανοφόρου και του στόλου συνοδείας του στη Μέση Ανατολή αυτή την εβδομάδα έχει διευρύνει τις δυνατότητες του Τραμπ να αναλάβει ενδεχομένως στρατιωτική δράση, αφού επανειλημμένα απείλησε με παρέμβαση λόγω της καταστολής στο Ιράν.
Μπούμερανγκ
Τέσσερις Άραβες αξιωματούχοι, τρεις Δυτικοί διπλωμάτες και μια ανώτερη δυτική πηγή, οι κυβερνήσεις των οποίων ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις στην Ουάσιγκτον δήλωσαν ότι ανησυχούν πως αντί να βγάλουν τον κόσμο στους δρόμους, οι αμερικανικές επιθέσεις θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν ένα κίνημα που βρίσκεται ήδη σε κατάσταση σοκ μετά την πιο αιματηρή καταστολή από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Ο Άλεξ Βατάνκα, διευθυντής του Προγράμματος για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής, δήλωσε ότι χωρίς μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές λιποταξίες, οι διαμαρτυρίες του Ιράν παρέμειναν «ηρωικές αλλά μειονεκτικές».
Ο Τραμπ κάλεσε το Ιράν την Τετάρτη να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να καταλήξει σε συμφωνία για τα πυρηνικά όπλα, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε μελλοντική επίθεση των ΗΠΑ θα είναι «πολύ χειρότερη» από τους βομβαρδισμούς τον Ιούνιο εναντίον τριών πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Περιέγραψε τα πλοία στην περιοχή ως «αρμάδα» που πλέει προς το Ιράν.
Ένας ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι το Ιράν «προετοιμάζεται για μια στρατιωτική αντιπαράθεση, ενώ ταυτόχρονα χρησιμοποιεί διπλωματικά κανάλια».
Ωστόσο, η Ουάσινγκτον δεν δείχνει ανοιχτή στη διπλωματία, δήλωσε ο αξιωματούχος. Πρόσθεσε, ότι η πρόσχαιρη αδυναμία του καθεστώτος στην Τεχεράνη, ενθάρρυνε τον Τραμπ να ασκήσει πίεση και να επιδιώξει μια συμφωνία για την αποπυρηνικοποίηση της χώρας.
Το Ιράν, το οποίο ισχυρίζεται ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι μη στρατιωτικού χαρακτήρα, ήταν έτοιμο για διάλογο «βασισμένο στον αμοιβαίο σεβασμό και τα αμοιβαία συμφέροντα», αλλά θα υπερασπιζόταν τον εαυτό του «όπως ποτέ άλλοτε» εάν χρειαστεί ανέφερε η αντιπροσωπεία του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη σε ανάρτηση στο X την Τετάρτη.
Ο Τραμπ δεν έχει γνωστοποιήσει λεπτομερώς τι επιδιώκει σε οποιαδήποτε συμφωνία. Προηγούμενα σημεία διαπραγμάτευσης της κυβέρνησής του περιελάμβαναν την απαγόρευση στο Ιράν να εμπλουτίζει ουράνιο και περιορισμούς στους βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και στο ήδη αποδυναμωμένο δίκτυο ένοπλων «αντιπροσώπων» της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή.
APΤα όρια της αεροπορικής ισχύος
Ένας ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν πιστεύει ότι οι αεροπορικές επιδρομές από μόνες τους μπορούν να ανατρέψουν την Ισλαμική Δημοκρατία, εάν αυτός είναι ο στόχος της Ουάσινγκτον.
«Αν πρόκειται να ανατρέψετε το καθεστώς, πρέπει να στείλετε τους στρατιώτες σας στο έδαφος», δήλωσε στο Reuters, σημειώνοντας ότι ακόμη και αν οι Ηνωμένες Πολιτείες σκότωναν τον Ανώτατο Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, το Ιράν θα «έχει έναν νέο ηγέτη που θα τον αντικαταστήσει».
Μόνο ένας συνδυασμός εξωτερικής πίεσης και μιας οργανωμένης εγχώριας αντιπολίτευσης θα μπορούσε να αλλάξει την πολιτική πορεία του Ιράν, δήλωσε ο αξιωματούχος.
Ο Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε ότι η ηγεσία του Ιράν είχε αποδυναμωθεί από τις αναταραχές, αλλά παρέμεινε σταθερή, παρά τη συνεχιζόμενη βαθιά οικονομική κρίση που πυροδότησε τις διαμαρτυρίες.
Πολλαπλές εκθέσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών κατέληξαν σε παρόμοιο συμπέρασμα, ότι οι συνθήκες που οδήγησαν στις διαμαρτυρίες εξακολουθούσαν να ισχύουν, αποδυναμώνοντας την κυβέρνηση, αλλά χωρίς σημαντικές ρωγμές.
Η δυτική πηγή ανέφερε ότι πίστευαν ότι ο στόχος του Τραμπ φαινόταν να είναι να προχωρήσει μια αλλαγή στην ηγεσία, παρά να «ανατρέψει το καθεστώς», ένα αποτέλεσμα παρόμοιο με αυτό της Βενεζουέλας, όπου η αμερικανική παρέμβαση αντικατέστησε τον πρόεδρο χωρίς μια ολοκληρωτική αλλαγή κυβέρνησης.
Κατά τη διάρκεια ακρόασης της Γερουσίας των ΗΠΑ για τη Βενεζουέλα την Τετάρτη, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι «η ελπίδα» ήταν για μια παρόμοια μετάβαση σε περίπτωση πτώσης του Χαμενεΐ, αν και αναγνώρισε ότι η κατάσταση στο Ιράν ήταν πολύ πιο περίπλοκη.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι δεν ήταν σαφές ποιος θα αναλάμβανε την εξουσία εάν ο Χαμενεΐ την έχανε.
Ο Χαμενεΐ έχει παραδεχτεί δημόσια ότι υπήρξαν αρκετές χιλιάδες θάνατοι κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων. Κατηγόρησε για τις αναταραχές τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και αυτούς που αποκάλεσε «στασιαστές».
Η αμερικανική οργάνωση υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA ανέφερε ότι ο αριθμός των νεκρών που σχετίζονται με τις αναταραχές ανέρχεται σε 5.937, συμπεριλαμβανομένων 214 μελών του προσωπικού ασφαλείας, ενώ επίσημα στοιχεία ανεβάζουν τον αριθμό των νεκρών σε 3.117.
Ο Χαμενεΐ διατηρεί τον έλεγχο «αόρατος»
Στα 86 του χρόνια, ο Χαμενεΐ έχει αποσυρθεί από την καθημερινή διακυβέρνηση, έχει μειώσει τις δημόσιες εμφανίσεις του και πιστεύεται ότι διαμένει σε ασφαλείς τοποθεσίες μετά τις ισραηλινές επιδρομές πέρυσι που είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο πολλών ανώτερων στρατιωτικών ηγετών του Ιράν, δήλωσαν περιφερειακοί αξιωματούχοι.
Η καθημερινή διοίκηση έχει μετατοπιστεί σε πρόσωπα που συνδέονται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), συμπεριλαμβανομένου του ανώτερου συμβούλου Αλί Λαριτζανί, ανέφεραν.
Οι ισχυροί Φρουροί κυριαρχούν στο δίκτυο ασφαλείας του Ιράν και σε μεγάλα τμήματα της οικονομίας.
Ωστόσο, ο Χαμενεΐ διατηρεί την τελική εξουσία επί του πολέμου, της διαδοχής και της πυρηνικής στρατηγικής, όπερ σημαίνει ότι η πολιτική αλλαγή είναι πολύ δύσκολη μέχρι να αποχωρήσει από την σκηνή.
Στην Ουάσινγκτον και την Ιερουσαλήμ, ορισμένοι αξιωματούχοι έχουν υποστηρίξει ότι μια μετάβαση στο Ιράν θα μπορούσε να σπάσει το πυρηνικό αδιέξοδο και τελικά να ανοίξει την πόρτα σε πιο «συνεργατικούς» δεσμούς με τη Δύση, δήλωσαν δύο από τους δυτικούς διπλωμάτες.
Ωστόσο, προειδοποίησαν ότι δεν υπάρχει σαφής διάδοχος του Χαμενεΐ. Σε αυτό το κενό, οι Άραβες αξιωματούχοι και διπλωμάτες δήλωσαν ότι πιστεύουν ότι οι Φρουροί θα μπορούσαν να αναλάβουν την εξουσία, εδραιώνοντας την σκληροπυρηνική διακυβέρνηση, εμβαθύνοντας την πυρηνική αντιπαράθεση και τις περιφερειακές εντάσεις.
APΟποιοσδήποτε διάδοχος θεωρηθεί ότι αναδύεται υπό ξένη πίεση θα απορριφθεί και θα μπορούσε να ενισχύσει, όχι να αποδυναμώσει, τους Φρουρούς, δήλωσε ο αξιωματούχος.
Σε όλη την περιοχή, από τον Κόλπο μέχρι την Τουρκία, αξιωματούχοι λένε ότι προτιμούν την ανάσχεση έναντι της κατάρρευσης, όχι από συμπάθεια για την Τεχεράνη, αλλά από φόβο ότι η αναταραχή μέσα σε ένα έθνος 90 εκατομμυρίων, που διχάζεται από θρησκευτικά και εθνοτικά ρήγματα, θα μπορούσε να προκαλέσει αστάθεια πολύ πέρα από τα σύνορα του Ιράν.
Ένα διαλυμένο Ιράν θα μπορούσε να οδηγηθεί σε εμφύλιο πόλεμο, όπως συνέβη μετά την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003, προειδοποίησαν δύο από τους Δυτικούς διπλωμάτες, προκαλώντας μια μεγάλη προσφυγική κρίση, τροφοδοτώντας τους ακραίους ισλαμιστές και διαταράσσοντας τις ροές πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Ο σοβαρότερος κίνδυνος, προειδοποίησε ο αναλυτής Βατάνκα, είναι ο κατακερματισμός σε «Συρία πρώιμου σταδίου», με αντίπαλες μονάδες και επαρχίες να μάχονται για εδάφη και πόρους.
Περιφερειακή αντίδραση
Τα κράτη του Κόλπου – μακροχρόνιοι σύμμαχοι των ΗΠΑ που φιλοξενούν σημαντικές αμερικανικές βάσεις – φοβούνται ότι θα είναι οι πρώτοι στόχοι ιρανικών αντιποίνων, τα οποία θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν πυραύλους ή επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη από τους Χούθι στην Υεμένη, οι οποίοι είναι σύμμαχοι της Τεχεράνης.
Η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Ομάν και η Αίγυπτος έχουν ασκήσει πιέσεις στην Ουάσινγκτον κατά μιας επίθεσης στο Ιράν. Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν δήλωσε στον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν ότι το Ριάντ δεν θα επιτρέψει να χρησιμοποιηθεί ο εναέριος χώρος ή το έδαφός του για στρατιωτικές ενέργειες εναντίον της Τεχεράνης.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να πατήσουν τη σκανδάλη», δήλωσε μία από τις αραβικές πηγές, «αλλά δεν θα ζήσουν με τις συνέπειες. Εμείς, ναι».
Ο Μοχάναντ Χατζ-Αλί του Κέντρου Κάρνεγκι για τη Μέση Ανατολή δήλωσε ότι η αμερικανική στρατιωτική ανάπτυξη δείχνει ότι ο σχεδιασμός έχει μετατοπιστεί από ένα μόνο χτύπημα σε κάτι πιο διαρκές, λόγω της πεποίθησης στην Ουάσινγκτον και την Ιερουσαλήμ ότι το Ιράν θα μπορούσε να ανακατασκευάσει τις πυραυλικές του δυνατότητες και τελικά να οπλίσει το εμπλουτισμένο ουράνιο του.
Το πιο πιθανό αποτέλεσμα είναι μια «συντριπτική διάβρωση – αποστασίες της ελίτ, οικονομική παράλυση, αμφισβητούμενη διαδοχή – που θα διαλύσει το σύστημα μέχρι να καταρρεύσει», δήλωσε ο αναλυτής.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου