Γράφει οΧρήστος Μέγας
Τι σημαίνει μετακλητός υπάλληλος; Ποια προσόντα πρέπει να έχει; Πόσοι είναι στην Ελλάδα; Πόσο κοστίζουν στους φορολογούμενους;
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Είναι μερικά ερωτήματα που αβίαστα προκύπτουν μετά την δυσώδη υπόθεση Λαζαρίδη. Ο οποίος κατέλαβε, δύο φορές μάλιστα, θέσεις επιστημονικού συνεργάτη χωρίς καν πτυχίο, πόσο μάλιστα μεταπτυχιακό τίτλο όπως σαφώς ορίζει ο νόμος. Και σε μια περίπτωση (2013) κληροδότησε τη θέση στη σύζυγό του…
Στην Ελλάδα υπηρετούν 3.646 μετακλητοί υπάλληλοι, υπερδιπλάσιοι απ’ ότι το 2013 οπότε υπηρετούσαν 1.753 και κοστίζουν το χρόνο σχεδόν 87 εκ. ευρώ. Η έκρηξη στις προσλήψεις μετακλητών ή επιστημονικών συνεργατών δεν οφείλεται στην απουσία ικανών στελεχών της Διοίκησης, προκειμένου να συμβουλέψουν/στελεχώσουν τα γραφεία των πολιτικών (πρωθυπουργού, υπουργών, βουλευτών, περιφερειαρχών, δημάρχων κ.α.)
Στην ουσία πρόκειται γα κομματικά ημέτερους που ζητούν να «τακτοποιηθούν» μετά την ανάληψη της εξουσίας από το κόμμα (τους) ή άνθρωποι που εργάστηκαν με… αυταπάρνηση για την εκλογή του πολιτικού τους προϊσταμένου (βουλευτή, δημάρχου κ.λπ.) και μετά ζητούν να εξαγοράσουν την… εθελοντική προσφορά τους.
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Υπαλλήλων ΟΑΕΔ – τ. ΟΕΕ – τ. ΟΕΚ (ΠΑΝΣΥΠΟ) κατέθεσε μια ολοκληρωμένη μελέτη για το φαινόμενο των μετακλητών υπαλλήλων. Η μελέτη βασίζεται σε αναλυτικά στατιστικά στοιχεία για την Ελλάδα, αντλημένα από επίσημες πηγές, και συνοδεύεται από συγκριτική αποτύπωση καλών ευρωπαϊκών πρακτικών, οι οποίες αναδεικνύουν εναλλακτικά, αποτελεσματικότερα μοντέλα οργάνωσης.
Η πραγματική εικόνα των μετακλητών υπαλλήλων στην Ελλάδα δεν αφήνει πλέον περιθώρια ωραιοποίησης. Τα επίσημα στοιχεία της Απογραφής Ανθρωπίνου Δυναμικού αποκαλύπτουν μια εκρηκτική και διαχρονικά επιταχυνόμενη αύξηση, η οποία μεταβάλλει ουσιωδώς τη φυσιογνωμία της δημόσιας διοίκησης.
Το 2013 οι μετακλητοί ανέρχονταν σε 1.753 άτομα.
Τον Οκτώβριο του 2025 φθάνουν τους 3.646. Πρόκειται για αύξηση άνω του 100%.
Οι μισοί και πλέον απασχολούνται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, 1 στους 4 είναι στη Βουλή.
Στους φορολογούμενους κοστίζουν 87 εκ. ευρώ το χρόνο.
«Δεν πρόκειται για συγκυριακή μεταβολή» τονίζει ο Πρόεδρος του Συλλόγου Κωνσταντίνος Λιβέρης. «Πρόκειται για δομική διεύρυνση ενός μηχανισμού πολιτικής στελέχωσης, η οποία λαμβάνει χώρα σε ένα δημόσιο τομέα που συνολικά δεν αυξάνεται με αντίστοιχους ρυθμούς. Με απλά λόγια: δεν μεγαλώνει η διοίκηση — μεγαλώνει η πολιτική επιρροή μέσα στη διοίκηση…»
Κύματα μετακλητών
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική όταν εξεταστεί η δυναμική του φαινομένου. Κάθε αλλαγή κυβέρνησης οδηγεί σε απότομη κατάρρευση του αριθμού των μετακλητών και αμέσως μετά σε σταδιακή επαναδιόγκωση. Το 2015 οι μετακλητοί κατέρρευσαν στους 845 και στη συνέχεια επανήλθαν σε ανοδική πορεία. Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται το 2019 και το 2024. Η διοίκηση, επομένως, δεν λειτουργεί με συνέχεια, αλλά με κύκλους πολιτικής εκκαθάρισης και ανασυγκρότησης. Πρόκειται για θεσμική αστάθεια ενσωματωμένη στον ίδιο τον μηχανισμό. Το πιο ανησυχητικό εύρημα αφορά τη γεωγραφία του φαινομένου. Το 56,7% των μετακλητών εντοπίζεται στην τοπική αυτοδιοίκηση. Δηλαδή, εκεί όπου θα έπρεπε να κυριαρχεί η διοικητική ουδετερότητα, έχει εγκαθιδρυθεί ο μεγαλύτερος μηχανισμός πολιτικών διορισμών της χώρας. Δεν πρόκειται για μεμονωμένες υπερβάσεις. Πρόκειται για οριζόντια διείσδυση του πολιτικού στοιχείου σε ολόκληρη τη διοικητική πυραμίδα.
Η οικονομική διάσταση επιβεβαιώνει τη σοβαρότητα του ζητήματος. Το κόστος των μετακλητών προσεγγίζει τα 86,9 εκατομμύρια ευρώ ετησίως . Πρόκειται για δαπάνη που δεν επενδύει σε διοικητική εμπειρία, δεν δημιουργεί θεσμική μνήμη και δεν ενισχύει τη λειτουργική ικανότητα του κράτους. Αντιθέτως, πρόκειται για ανακυκλούμενη δαπάνη πολιτικού χαρακτήρα, η οποία επανεκκινείται με κάθε κυβερνητική αλλαγή χωρίς να αφήνει μόνιμο αποτύπωμα.
Η σύγκριση με την Ευρώπη είναι αποκαλυπτική και εκθέτει τη χώρα. Στη Δανία, οι πολιτικοί σύμβουλοι είναι μόλις 39 σε σύνολο σχεδόν 200.000 δημοσίων υπαλλήλων — αναλογία 0,02% . Στη Γερμανία δεν υπάρχουν καν εξωτερικοί μετακλητοί: η πολιτική εμπιστοσύνη εκφράζεται εντός του ίδιου του διοικητικού σώματος. Στην Κύπρο, ακόμη και ένα σύστημα που μέχρι πρόσφατα ήταν ανεξέλεγκτο, ρυθμίστηκε το 2024 με αυστηρά προσόντα, ασυμβίβαστα και υποχρεωτική δημοσιοποίηση στοιχείων.
Η Ελλάδα, αντίθετα, συνδυάζει υψηλό αριθμό μετακλητών με περιορισμένους ελέγχους, χωρίς σαφή προσοντολογικά φίλτρα και χωρίς πλήρη διαφάνεια. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα όπου η διάκριση μεταξύ πολιτικής και διοίκησης καθίσταται ολοένα και πιο δυσδιάκριτη.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου