Eurokinissi
Γράφει οΒασίλης Ανδριανόπουλος
Εκτεταμένα φαινόμενα φθοράς, διάτρηση της υπόγειας σωλήνωσης, εμφανείς αστοχίες, μαζικές ρηγματώσεις, μη συμμόρφωση με τα πρότυπα ασφαλείας, απουσία ενισχυμένων μέτρων προστασίας. Αυτά είναι ορισμένα μόνο από τα συμπεράσματα του πορίσματος του ΕΜΠ για την έκρηξη στο εργοστάσιο της Βιολάντα που οδήγησε στον θάνατο πέντε εργατριών. Στο πόρισμα των 95 σελίδων που δημοσιεύει το iEidiseis.gr, διαπιστώθηκαν οι εγκληματικές παρατυπίες των υπεύθυνων αναφορικά με την υπογειοποίηση των σωληνώσεων που οδήγησε στη διαρροή προπανίου.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Τα επτά δείγματα
Όπως σημειώνεται στην επίμαχη έκθεση πραγματογνωμοσύνης που παραδόθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026 και εκπονήθηκε από αναπληρωτή καθηγητή ΕΜΠ του Εργαστηρίου Μεταλλογνωσίας, της Σχολής Μεταλλειολόγων – Μεταλλουργών Μηχανικών του ΕΜΠ. Η πραγματογνωμοσύνη διενεργήθηκε στα πλαίσια της προκαταρκτικής εξέτασης που πραγματοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ), έπειτα από σχετικά εισαγγελική παραγγελία της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Τρικάλων.
Ο καθηγητής του ΕΜΠ που ορίστηκε πραγματογνώμονας, έλαβε μέρος στην αυτοψία που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τους ανακριτικούς υπαλλήλους της ΔΑΕΕ και συγκεκριμένα «στην εκσκαφή και αποκάλυψη της υπόγειας σωλήνωσης μεταφοράς αερίου καυσίμου, η οποία συνέδεε δύο υπέργειες δεξαμενές (χωρητικότητας 5.000 λίτρων και 9.000 λίτρων) με το σύστημα τροφοδοσίας του κεντρικού κτιρίου».
Στο πλαίσιο της «πληρέστερης και αντιπροσωπευτικής αξιολόγησης της κατάστασης της σωλήνωσης, αποφασίστηκε η συστηματική δειγματοληψία επτά μεταλλικών δοκιμίων κατά μήκος του εξεταζόμενου τμήματος». Από αυτά επτά μεταλλικά δείγματα, τέσσερα επιλέχθηκαν για περαιτέρω εργαστηριακή διερεύνηση «με στόχο την εκτέλεση χημικού και μεταλλογραφικού ελέγχου» καθώς και η ανίχνευση του αναπτυσσόμενου μηχανισμού διάβρωσης, «ο οποίος οδήγησε σε εκτεταμένα φαινόμενα υποβάθμισης – φθοράς και, τελικά διάτρησης της υπόγειας σωλήνωσης».
ADVERTISING
«Μακροχρόνια έκθεση σε περιβαλλοντικούς παράγοντες»
Αναφορικά με το «δείγμα 7», στο πόρισμα σημειώνεται πως «σε μακροσκοπικό επίπεδο το μεταλλικό υπόστρωμα δεν εμφανίζει ενδείξεις ενεργού διάβρωσης. Ωστόσο, η οργανική επίστρωση παρουσιάζει εμφανείς αστοχίες συνοχής και πρόσφυσης».
Πιο συγκεκριμένα, «παρατηρήθηκαν εκτεταμένες ρηγματώσεις της επιφανειακής στοιβάδας, με μορφολογία δικτυωτής κατανομής, καθώς και τοπικές γραμμικές ρηγματώσεις που διατρέχουν το πάχος του επιστρώματος. Οι ρωγμές αυτές υποδηλώνουν γήρανση της οργανικής επικάλυψης, πιθανή απώλεια ελαστικότητας και ανάπτυξη εσωτερικών τάσεων λόγω θερμικών μεταβολών ή μακροχρόνιας έκθεσης σε περιβαλλοντικούς παράγοντες».
«Επιτάχυνση φαινομένων διάβρωσης»
Παράλληλα, διαπιστώθηκε «υποβάθμιση της πρόσφυσης μεταξύ επιστρώματος και χάλυβα, γεγονός που δυνητικά επιτρέπει τη διείσδυση υγρασίας και διαβρωτικών παραγόντων στο υπόστρωμα».
ADVERTISING
Και μπορεί στο εξεταζόμενο υπόγειο τμήμα να μην παρατηρήθηκε εκτεταμένη οξείδωση του χάλυβα, ωστόσο «η κατάσταση της επικάλυψης υποδηλώνει ότι η προστατευτική της ικανότητα είχε μειωθεί σημαντικά. Η παρουσία ρηγματώσεων και τοπικών αποκολλήσεων συνιστά κρίσιμο παράγοντα για την έναρξη ή την επιτάχυνση φαινομένων διάβρωσης, ιδίως σε υπόγειες συνθήκες όπου επικρατούν αυξημένη υγρασία και ηλεκτροχημική δραστηριότητα».
Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι «σε ορισμένες περιοχές παρατηρούνται μικροκενά ή τοπικές ασυνέχειες, καθώς και αρχόμενη αποκόλληση στη διεπιφάνεια επικάλυψης – μετάλλου», ενώ σημειώνεται πως «η λειτουργική ικανότητα του συστήματος επικάλυψης έχει υποβαθμιστεί, επιτρέποντας δυνητικά τη διείσδυση υγρασίας…».
«Αυξημένος διαβρωτικός κίνδυνος»
Σε ότι αφορά το «δείγμα 2», στην έκθεση σημειώνεται πως διαπιστώθηκε «εκτεταμένη παρουσία προϊόντων διάβρωσης τόσο στην εξωτερική, όσο και την εσωτερική επιφάνειας της σύνδεσης, με μορφολογία που παραπέμπει σε τοπική επιφανειακή και ενδεχομένως σχισχμοειδή διάβρωση».
Συνεπώς, αν και δεν παρατηρήθηκε διάτρηση, «η συγκέντρωση προϊόντων διάβρωσης και η μορφολογία της προσβολής στη βιδωτή σύνδεση υποδεικνύουν ότι τα σημεία αυτά αποτελούν δυνητικά σημεία μελλοντικής αστοχίας. Η επιλογή βιδωτής σύνδεσης σε υπόγειο περιβάλλον δημιουργεί αυξημένο διαβρωτικό κίνδυνο σε σύγκριση με συγκολλητές ενώσεις, ιδίως όταν συνδυάζεται με υποβάθμιση της οργανικής επικάλυψης και απουσία ενισχυμένων μέτρων αντιδιαβρωτικής προστασίας».
Σε αντίθεση με ευρωπαϊκά και εθνικά πρότυπα
Αυτός άλλωστε είναι ο λόγος που «τα ισχύοντα ευρωπαϊκά και εθνικά πρότυπα εγκαταστάσεων αερίων καυσίμων περιορίζουν ουσιωδώς ή δεν επιτρέπουν τη χρήση βιδωτών (κοχλιωτών) συνδέσεων σε υπόγειες σωληνώσεις μεταφοράς αερίου». Άλλωστε, τα ίδια πρότυπα προβλέπουν ότι «οι υπόγειες γραμμές πρέπει να κατασκευάζονται κατά τρόπο που να ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο διαρροής και τοπικής διάβρωσης», κάτι που στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν έγινε.
Άλλωστε, σε υπόγειο, υγρό και ιοντικά αγώγιμο περιβάλλον, όπως το συγκεκριμένο, οι συνθήκες που επικρατούσαν «ευνοούν την επιτάχυνση της τοπικής ανοδικής διάλυσης του χάλυβα, ακόμη και εάν η γενική διάβρωση είναι περιορισμένη».
Μάλιστα, όπως σημειώνεται, η κοχλιωτή σύνδεση που επιλέχθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση στο εξεταζόμενο υπόγειο τμήμα, «συνιστά κατασκευαστική πρακτική αυξημένου κινδύνου».
«Η διάβρωση δεν ήταν μεμονωμένο περιστατικό»
Ακόμη χειρότερη είναι η κατάσταση που διαπιστώθηκε στα υπόλοιπα δείγματα. Στο «δείγμα 1», παρατηρήθηκε «τοπική απώλεια μετάλλου με μορφολογία που παραπέμπει σε έντονη διάβρωση, η οποία εξελίχθηκε σε πλήρη διαμπερή οπή. Περιμετρικά της διάτρησης διακρίνεται ζώνη εκτεταμένων προϊόντων διάβρωσης, με χαρακτηριστική ερυθροκαστανή απόχρωση, καθώς και ανώμαλη επιφάνεια υποσκαφής του μετάλλου».
Αντίστοιχα, στο «δείγμα 3», εμφανίζεται «παρόμοια μορφολογία τοπικής προσβολής, με προχωρημένη μείωση πάχους και διαμπερή αστοχία, επιβεβαιώνοντας ότι η διάβρωση δεν ήταν μεμονωμένο περιστατικό αλλά επαναλαμβανόμενο φαινόμενο σε περισσότερα του ενός σημεία της υπόγειας γραμμής».
Τόσο στο «δείγμα 1», όσο και στο «δείγμα 3», οι διατρήσεις που εντοπίστηκαν «δεν αποδίδονται σε ακαταλληλότητα του υλικού, το οποίο αποδείχθηκε μεταλλουργικά συμβατό με τη χρήση, αλλά σε ανεπαρκή εφαρμογή βασικών μέτρων αντιδιαβρωτικής προστασίας και εγκατάστασης σύμφωνα με τα ισχύοντα πρότυπα».
«Καταργείται το βασικό φράγμα προστασίας»
Κάτι που επίσης επισημαίνεται στο πόρισμα, είναι ότι κατά την αποκάλυψη της σωλήνωσης, διαπιστώθηκε ότι «το υπόγειο τμήμα δεν έφερε καμία εξωτερική αντιδιαβρωτική προστασία».
Και αυτή η πρακτική, «έρχεται σε αντίθεση με τις απαιτήσεις των κανονισμών εγκατάστασης δικτύων αερίων καυσίμων», που προβλέπουν ότι χαλύβδινοι αγωγοί που τοποθετούνται υπόγεια πρέπει να φέρουν κατάλληλη αντιδιαβρωτική προστασία… Η απουσία επικάλυψης καταργεί το βασικό φράγμα προστασίας και επιτρέπει την άμεση ανάπτυξη ηλεκτροχημκών στοιχείων διάβρωσης στην διεπιφάνεια μετάλλου – εδάφους».
«Σοβαρή απόκλιση από τις κανονιστικές διατάξεις»
Είναι άλλωστε αξιοσημείωτό ότι ο σωλήνας δεν ήταν εγκιβωτισμένος σε στρώση καθαρής άμμου αλλά «τοποθετημένος απευθείας μέσα στο φυσικό έδαφος», με αποτέλεσμα να δημιουργούνται «συνθήκες αυξημένης υγρασίας, μεταβλητής αεροπερατότητας και υψηλότερης ηλεκτρικής αγωγιμότητας».
Κατά συνέπεια, «η συνδυασμένη απουσία αντιδιαβρωτικής επικάλυψης και προστατευτικής στρώσης άμμου συνιστά σοβαρή απόκλιση από τις κανονιστικές απαιτήσεις και εξηγεί, σε τεχνικό επίπεδο, τον μηχανισμό και την εξέλιξη της υπόγειας σωλήνωσης».
«Εκτεταμένη διάβρωση»
Σύμφωνα με το πόρισμα, ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι «ακόμη και σε περιοχές όπου δεν έχει επέλθει διαμπερής αστοχία, παρατηρούνται πολλαπλές μικροκοιλότητες στην επιφάνεια του μετάλλου…».
Η παρουσία αυτών των «ενεργών» σημείων «υποδηλώνει ότι η διαδικασία διάβρωσης δεν ήταν μεμονωμένη αλλά εκτεταμένη σε σημαντικό τμήμα της υπόγειας σωλήνωσης, με πολλαπλά ταυτόχρονα ανοδικά σημεία».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου