Η ευρωζώνη δεν χρειάζεται τη βοήθεια του ΔΝΤ

Kenneth Rogoff

Με τους ηγέτες της Ομάδας των 20 πλουσιότερων κρατών να επικεντρώνεται τώρα στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ως τον επιθυμητό “σωλήνα” για κάθε διάσωση της ευρωζώνης, είναι επιτακτικό να ρωτήσουν ποιον συγκεκριμένο σκοπό τα κεφάλαια του Ταμείου θα εξυπηρετήσουν. Εάν το ΔΝΤ δεν θεωρείται, αδιαίρετα, ως σημαντική δύναμη να επιβάλει τους όρους στο πεδίο της ευρωζώνης, είναι δύσκολο να δούμε περισσότερα οφέλη από την εμπλοκή της, εκτός από την προμήθεια ενός φύλλου συκής για μία μεγάλης κλίμακας αγορά κρατικών ομολόγων από χώρες του ευρώ, που βρίσκονται στην...
κατηγορία “σκουπίδια”.
Όλα τα μέτρα είναι στραμμένα στο ελληνικό δράμα, αλλά το πρόβλημα είναι κατά πολύ βαθύτερο και και πιο διάχυτο. Υπάρχουν, το λιγότερο, 5 σημαντικά ελαττώματα στο τωρινό, ενδιάμεσο, σχεδιασμό της ευρωζώνης. Πρώτον, τα όρια χρέους, που καθορίστηκαν από τη Συνθήκη του Μάαστριχ, δεν ήταν αρκετά περιοριστικά, τόσο σε όγκο όσο και σε επιβολή.
Δεύτερον, δεν υπάρχει μηχανισμός για μεγάλες, αυτόματες δημοσιονομικές μεταβιβάσεις, ο οποίος θα επέτρεπε τον επιμερισμό του ρίσκου, όπως γίνεται σε μία χώρα με ενιαία νόμισμα.
Εάν οι ευρωπαϊκές εθνικές κυβερνήσεις είναι αρκετά περιορισμένες στο να δανειστούν για λογαριασμό τους, έπειτα έπρεπε να υπήρχε ένας άλλος μηχανισμός που θα “έσπρωχνε” την κατανάλωση σε περιόδους ύφεσης. (Στη θεωρία, οι χρηματαγορές θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την αντιστάθμιση μακροοικονομικών κινδύνων σε όλες τις χώρες, αλλά στην πράξη υπάρχουν πολλά εμπόδια).
Τρίτον, δεν υπάρχει ξεκάθαρος πιστωτής, ως τελευταίο καταφύγιο, των ιδιωτικών χρηματοπιστωτικών ινστιτούτων των αδύναμων δημοσιονομικά χωρών. Ακόμη και αν η ιταλική κυβέρνηση παραμένει ο οριακός διαλύτης, δεν έχει τα μέσα να προμηθεύσει μία πειστική στήριξη στις τράπεζες της χώρας. Εάν η Ιταλία είχε την λιρέτα, αυτή απλά θα μπορούσε να εκτυπώσει χρήμα, εάν δεν είχε άλλες επιλογές. Αλλά δεν μπορεί μονομερώς να εξαναγκάσει την ΕΚΤ να το κάνει.
Τέταρτον, η Ευρώπη χρειάζεται έναν ισχυρό συγκεντρωτικό χρηματοπιστωτικό ρυθμιστή, για κανέναν άλλον λόγο παρά να βάλει όριο στις εθνικές εκρήξεις του ιδιωτικού χρέους. Τα όρια της Συνθήκης του Μάαστριχ αφορούν μόνο τα δημόσια χρέη. Ακόμη στην πράξη, τα ιδιωτικά χρέη μετατρέπονται σε δημόσια χρέη σε περιόδους κρίσεων, όπως η Carmen Reinhart και εγώ έχουμε δείξει στην έρευνα μας.
Τέλος, τόσες πολλές αποφάσεις της ευρωζώνης χρειάζονται ομοφωνία, που προσθέτει ένα στρώμα δυσλειτουργίας στην κορυφή των εθνικών κυβερνήσεων, που μερικές φορές σχεδόν μάχονται με αυτές.Το ρίσκο της μετάδοσης από την ελληνική χρεοκοπία είναι χειροπιαστό. Αλλά οι ηγέτες των G-20 χρειάζεται να πουν ακριβώς το ΔΝΤ πρέπει να κάνει. Το ΔΝΤ δεν μπορεί να καθίσει στο τραπέζι και να σταθεί μπροστά από ένα πολύ εύπορο, αλλά πολιτικά δυσλειτουργικό, σύστημα της ευρωζώνης.
Kenneth Rogoff:Καθηγητής Οικονομικών στο Harvard. (Πρώτη δημοσίευση Financial Times).