Συγκλονιστικές μαρτυρίες στο Documento ανθρώπων που δέχτηκαν ευθείες βολές από τους πραιτοριανούς του Χρυσοχοΐδη.
Λεωνίδας Λυμπέρης 
(Documento Creative, EUROKINISSI)
Προσθέστε το Documento News στην GoogleΚαταιγιστικά είναι τα στοιχεία της έρευνας που παρουσίασε η
Διεθνής Αμνηστία την Τετάρτη 3 Ιουνίου σχετικά με τις χειροβομβίδες κρότου λάμψης που χρησιμοποιεί η ΕΛΑΣ για να διαλύσει τις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας, να τρομοκρατήσει τους διαδηλωτές και να τιμωρήσει τους «αυθάδεις» φωτορεπόρτερ και δημοσιογράφους.
Η συνέντευξη Τύπου δεν ήταν απλά μια καταγραφή για τις αυθαιρεσίες και τη βία των ΜΑΤ. Εκτός από τις ανατριχιαστικές μαρτυρίες για ευθείες δολοφονικές βολές, φαίνεται ότι η δημοκρατία και όσοι τολμούν να την υπερασπίζονται στην Ελλάδα βρίσκονται κυριολεκτικά στο στόχαστρο. Η επίμαχη έκθεση είναι βασισμένη σε δύο χρόνια έρευνας με πάνω από 100 συνεντεύξεις διαδηλωτών. Τα στοιχεία αποκαλύπτουν «ένα επίμονο μοτίβο μη απαραίτητης ή υπερβολικής χρήσης βίας από την αστυνομία». Επίσης, 30 άτομα περιέγραψαν πώς η ΕΛΑΣ εκτόξευσε κρότου λάμψης απευθείας κατά ειρηνικών διαδηλωτών, φωτορεπόρτερ και δημοσιογράφων, πάνω από τα κεφάλια τους ή στα πόδια τους και/ή μέσα σε πυκνά πλήθη.
«Δεν φιμώνονται»
«Η βλάβη που προκαλεί η Ελληνική Αστυνομία με την παράνομη χρήση βίας σε διαδηλώσεις, σε συνδυασμό με τα συντριπτικά επίπεδα ατιμωρησίας για αστυνομικές καταχρήσεις, απειλεί να έχει αποτρεπτικό αποτέλεσμα στο δικαίωμα στην ειρηνική διαμαρτυρία, ωστόσο οι επιζώσες και οι επιζώντες αρνούνται να φιμωθούν» λέει στο Documento η Λία Γώγου, ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας.
Από την πλευρά του ο Χρήστος Δημόπουλος, διευθυντής του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας, σημειώνει: «Με τη δημοσίευση της νέας έρευνας της Διεθνούς Αμνηστίας “Η διαμαρτυρία δεν είναι πεδίο μάχης: Μοτίβα παράνομης χρήσης αστυνομικής βίας και ατιμωρησίας” ερχόμαστε να ζητήσουμε την απαγόρευση της χρήσης των χειροβομβίδων κρότου λάμψης στην αστυνόμευση των διαδηλώσεων όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά παγκοσμίως».
Οπως εξηγεί στο Documento, «πρόκειται για στρατιωτικού τύπου “λιγότερο θανατηφόρα όπλα”, τα οποία σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνάς μας έχουν προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς και μόνιμες βλάβες, όπως απώλεια ακοής και βαριά εγκαύματα, ενώ ο πανικός που προκαλούν όταν χρησιμοποιηθούν εναντίον πυκνού πλήθους ειρηνικών διαδηλωτριών και διαδηλωτών μπορεί να έχει τραγικά αποτελέσματα».
«Δολοφονικό μέτρο»
Ο εμβληματικός και μάχιμος φωτορεπόρτερ Μάριος Λώλος δέχτηκε από αστυνομικούς χειροβομβίδα κρότου λάμψης στο κεφάλι στις 26 Ιανουαρίου 2025 ενώ κάλυπτε διαδήλωση για το έγκλημα στα Τέμπη. Υπέστη απώλεια ακοής και τραυματίστηκε στο κεφάλι, ενώ μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες ο αστυνομικός που παραλίγο να του αφαιρέσει τη ζωή.
Ο ίδιος τονίζει στο Documento ότι οι κρότου λάμψης είναι ένα «δολοφονικό μέτρο καταστολής. Αυτή η χειροβομβίδα παράγει ήχο 170 ντεσιμπέλ. Το ανθρώπινο αυτί μπορεί να αντέξει μέχρι 100-110. Αρα προκαλείται τεράστιο πρόβλημα στην ακοή. Επίσης, εκπέμπει λάμψη και θερμότητα, που δημιουργούν εγκαύματα». Οπως περιγράφει, «την έφαγα ξώφαλτσα πάνω από το αριστερό αυτί μου. Μου μάτωσε το κεφάλι και έσκασε δίπλα μου. Αποτέλεσμα ήταν να μειωθεί η ακοή μου και να προκληθεί βλάβη. Πρέπει να βάλω ακουστικό».
«Tα μάτια της κοινωνίας»
Ωστόσο ο Μ. Λώλος δεν το βάζει κάτω και στέλνει ηχηρό μήνυμα: «Οταν στοχεύουν τους φωτορεπόρτερ, στοχεύουν στα μάτια της κοινωνίας. Καταπατούν τους αγώνες των παππούδων μας για ελεύθερη πληροφόρηση και δημοκρατία. Εμείς είμαστε τα μάτια της κοινωνίας, κομμάτι της, φωτογραφίζουμε την αγωνία της. Στο τέλος της ημέρας λογοδοτούμε στην κοινωνία. Εγώ θέλω την επόμενη μέρα, όταν δω έναν διαδηλωτή, να μπορώ να τον κοιτάω στα μάτια. Γιατί κι εμείς εργάτες είμαστε, εργαζόμενοι στον Τύπο, κακοπληρωμένοι. Είμαστε στην ίδια άμαξα. Στο ίδιο τρένο».
Απρόκλητη επίθεση
Τον Μάιο του 2022 ο Γ.Μ. υπέστη ρήξη τυμπάνου, απώλεια ακοής, εγκαύματα στο δεξί χέρι, μπράτσο και ώμο όταν τα ΜΑΤ εκτόξευσαν χειροβομβίδες κρότου λάμψης κατά τη διάρκεια ειρηνικής διαδήλωσης φοιτητών στο ΑΠΘ. Ο ίδιος μιλάει στο Documento για την οργή που νιώθει και τη μάχη που δίνει για να βρει το δίκιο του: «Το τελευταίο που περιμένεις όταν εκτελείς το χρέος σου ως απλός πολίτης είναι να βρεθείς σε τέτοια κατάσταση. Είναι δυστοπικό χωρίς να έχεις προκαλέσει να βιώνεις τον αντίκτυπο μια βαριάς σωματικής βλάβης».
Τον περασμένο Οκτώβριο ο Γ.Μ. πήρε στα χέρια του την απορριπτική απόφαση του εισαγγελέα για τη μήνυση που υπέβαλε. «Εκεί είδα το θέατρο του παραλόγου με τις δικαιολογίες που χρησιμοποιήθηκαν. Εγινε υπερπροσπάθεια» λέει στο Documento. Οταν τον ρωτήσαμε αν πρόκειται για συγκάλυψη, απάντησε αφοπλιστικά: «Θέλω δεν θέλω, δεν μπορώ να πω κάτι άλλο».
Οπως εξηγεί, το μήνυμα που εισπράττει από τις αρμόδιες αρχές είναι «άσ’ το, παράτα το. Θα μπορούσες να είχες πάθει χειρότερα». Γιατί πλήττονται όμως με άμεσες βολές απλοί πολίτες; «Για τη φίμωση πιθανότατα. Αν διαμαρτύρονται για πράγματα που επιβάλλει ο οποιοσδήποτε φορέας το κράτους, συμφέρουν αυτές οι επιθέσεις. Τουλάχιστον στη δική μου συλλογιστική».
Το κόστος
Το Documento ερεύνησε το κόστος του συγκεκριμένου όπλου. Οπως φαίνεται από σύμβαση του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη με εταιρεία, μόνο το 2024 οι κρότου λάμψης κόστισαν στους φορολογούμενους 212.660 ευρώ. Η Αχιλλέας Ζερβακάκος και Σία ΕΕ προμήθευσε την αστυνομία με 3.500 τεμάχια, αξίας 60,76 ευρώ το καθένα! Επιπλέον, σε διακήρυξη προμηθειών του 2023 η συνολική εκτιμώμενη αξία των κρότου λάμψης για τρία χρόνια (2023, 2024, 2025) ανήλθε σε 682.500 ευρώ…
Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, οι περισσότερες χειροβομβίδες κρότου λάμψης της ΕΛΑΣ είναι μάρκας Rheinmetall. Πρόκειται για γερμανικό κολοσσό της πολεμικής βιομηχανίας που έχει κατηγορηθεί στο παρελθόν ότι συνεργάζεται με το Ισραήλ για την παραγωγή όπλων που χρησιμοποιούνται στη γενοκτονία της Γάζας.
