Η ανεξάρτητη έκθεση αξιολόγησης «Διδάγματα από την οικονομική βοήθεια προς την Ελλάδα» του Χοακίν Αλμούνια δημοσιεύθηκε σήμερα και παρουσιάστηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο του ESM. Στην έκθεσή του αξιολογείται η οικονομική βοήθεια προς την Ελλάδα....όσον αφορά τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, τη βιωσιμότητα, την αποδοτικότητα και τη συνεργασία. Επικεντρώνεται έντονα στο πρόγραμμα που υποστηρίχθηκε από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) από το 2015 έως το 2018, λαμβάνοντας υπόψη την προηγούμενη οικονομική βοήθεια από τον EFSF. Αξιολογεί επίσης τις εξελίξεις μετά το πρόγραμμα έως τα τέλη Σεπτεμβρίου 2019.
Η εντολή που είχε δοθεί ήταν να εστιάσει στη χρηματοδοτική βοήθεια που δόθηκε στην Ελλάδα από το EFSF και τον ESM, περιλαμβανομένου του «κουρέματος» του ελληνικού χρέους το 2012 (PSI), καθώς και στη μεταμνημονιακή περίοδο εποπτείας έως το τρίτο τρίμηνο του 2019. Ο ESM έχει δημοσιοποιήσει πριν από χρόνια μία άλλη έκθεση ανεξάρτητου αξιολογητή για τη βοήθεια στην Ελλάδα έως το τέλος του 2014, που ήταν η αρχική λήξη του δεύτερου προγράμματος, μαζί με την αξιολόγηση των προγραμμάτων στις άλλες τέσσερις χώρες της Ευρωζώνης - Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία και Κύπρος.
«Η εξαιρετική υποστήριξη που παρείχε στην Ελλάδα ο ESM βοήθησε να διατηρηθεί η χώρα στη ευρωζώνη, διατηρώντας την ακεραιότητα της νομισματικής ένωσης. Και υποστήριξε τη σταθεροποίηση και την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας», είπε ο κ. Αλμούνια. «Ταυτόχρονα, η Ελλάδα και οι πολίτες της υπέστησαν τις συνέπειες οκτών ετών οικονομικής προσαρμογής. Τα ευρήματα αυτής της έκθεσης μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της λήψης αποφάσεων σε μελλοντικά προγράμματα και στην καλύτερη διαφάνεια και της λογοδοσία των δραστηριοτήτων του ESM».
Σημειώνεται ότι ο ESM και ο EFSF έχουν εκδώσει δάνεια 203,8 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ελλάδα.
Σύμφωνα με την έκθεση, τα προγράμματα των EFSF και ESM κατάφεραν να διατηρήσουν την ακεραιότητα της ευρωζώνης, να σταθεροποιήσουν τα ελληνικά δημόσια οικονομικά και να ενισχύσουν τους θεσμούς. Τα προγράμματα προώθησαν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, εξουδετερώνοντας τις εξωτερικές διαρροές και προστατεύοντας τους Έλληνες καταθέτες, αν και πολλά πολιτικά γεγονότα έκαναν την προσαρμογή πιο δαπανηρή. Στα μεταγενέστερα στάδια, η οικονομική βοήθεια βελτίωσε την προσοχή στις κοινωνικές ανάγκες.
Όπως αναφέρεται, ο γενικός στόχος των ελληνικών προγραμμάτων ήταν η διατήρηση της ακεραιότητας της ευρωζώνης και η αποκατάσταση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας στην Ελλάδα. Βοήθησαν στην επίτευξη αυτού του στόχου και επέτρεψαν στην Ελλάδα να αποχωρήσει από την σχεδόν δεκαετή εξάρτησή της από την επίσημη χρηματοδότηση του τομέα, αλλά με σημαντικό οικονομικό και κοινωνικό κόστος.
Τα προγράμματα EFSF και ESM δεν διέθεταν πλαίσιο για τη συστηματική ανάπτυξη στρατηγικών στόχων, με αποτέλεσμα ανεπαρκείς στρατηγικές. Η τεταμένη ικανότητα εφαρμογής και η έλλειψη κοινής διάγνωσης των ελληνικών προβλημάτων συνέβαλαν στην αδύναμη εφαρμογή και μείωσαν τις πιθανότητες μιας διαρκούς επιτυχίας. Τα προγράμματα παρείχαν στην Ελλάδα χρηματοδότηση έκτακτης ανάγκης, αποφεύγοντας την αναγκαστική έξοδο από το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα. Ωστόσο, υπήρξε ανεπαρκής προσοχή στις υποκείμενες κοινωνικές ανάγκες του ελληνικού πληθυσμού. Στο πλαίσιο του προγράμματος του ESM, η ανταπόκριση στον αρνητικό κοινωνικό αντίκτυπο του προγράμματος έγινε ένας επιπλέον στρατηγικός στόχος.
Όπως σημειώνεται στην έκθεση, τα προγράμματα έδωσαν προτεραιότητα στους δημοσιονομικούς στόχους έναντι των μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη και που θα απαιτούσαν στόχευση εταιρικών συμφερόντων. Η σύνθεση της δημοσιονομικής προσαρμογής δεν συνέβαλε στην ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς και δεν διέθετε μακροπρόθεσμες οικονομικές προοπτικές.
Τα μέτρα για τον χρηματοπιστωτικό τομέα αποσκοπούσαν στην πρόληψη των διαρροών και στην αποκατάσταση της φερεγγυότητας και της ρευστότητας των τραπεζών. Το πρόγραμμα του χρηματοπιστωτικού τομέα του EFSF επικεντρώθηκε κυρίως στην αποκατάσταση της ρευστότητας και της φερεγγυότητας των τραπεζών, ενώ το πρόγραμμα του ESM έδωσε έμφαση στην επίλυση του προβλήματος των δανείων και στη βελτίωση της νοοτροπίας των πληρωμών, αν και με περιορισμένη επιτυχία.
Το πρόγραμμα του ESM αποσκοπούσε στον περιορισμό του κινδύνου με προτεραιότητα τη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Παρά τον ήπιο στόχο δημοσιονομικής εξυγίανσης, δεν κατάφερε να επιταχύνει γρήγορα την οικονομική δραστηριότητα, αν και ενίσχυσε την εστίαση στις μεταρρύθμισεις εφαρμόζοντας μια σειρά από μέτρα. Ενώ επιτεύχθηκε η απελευθέρωση της αγοράς εργασίας, η πρόοδος στην αγορά προϊόντων παρέμεινε μόνο μερική. Αυτό άσκησε πίεση στην προώθηση ενός φιλικού προς τις επιχειρήσεις οικονομικού περιβάλλοντος και της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας στα σοκ.
Τα μέτρα για την αντιμετώπιση προβλημάτων του χρηματοπιστωτικού τομέα αποκατέστησαν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αλλά το σύστημα εξακολουθεί να είναι εύθραυστο. Η ρευστότητα ορισμένων τραπεζών παραμένει αδύναμη και το υψηλό μερίδιο των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων στο κεφάλαιο των τραπεζών εγείρει ανησυχίες για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές.
Οι δράσεις για τον εξορθολογισμό του νομικού πλαισίου εφαρμόστηκαν με καθυστερήσεις, επιβραδύνοντας τη διαδικασία εξυγίανσης και αφήνοντας την Ελλάδα με τον υψηλότερο δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων στη ευρωζώνη. Η διακυβέρνηση στις συστημικές τράπεζες και στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας βελτιώθηκε σημαντικά, εν μέρει χάρη στη συμμετοχή των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, συμπεριλαμβανομένου του ESM, στη διαδικασία μεταρρύθμισης.
Σύμφωνα με την έκθεση, η Ελλάδα εισήλθε στην κρίση με υψηλή εισοδηματική ανισότητα. Οι βελτιώσεις στην αγορά εργασίας και η ενίσχυση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας στο πλαίσιο του προγράμματος του ESM οδήγησαν σε μια πιο δίκαιη κατανομή εισοδήματος. Παρά την πρόοδο, η εισοδηματική ανισότητα παρέμεινε πάνω από το μέσο όρο της ευρωζώνης και τα συνολικά ποσοστά φτώχειας και ανεργίας παρέμειναν σχετικά υψηλά λόγω των αναποτελεσματικών πολιτικών ένταξης στην εργασία. Τα προγράμματα EFSF και ESM αναγνώρισαν την ανάγκη εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης και των δικαστικών συστημάτων, αλλά σημειώθηκε μόνο μερική πρόοδος.
Το πρόγραμμα του ESM επικεντρώθηκε σε ένα στενό σύνολο στόχων που αποσκοπούσαν στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, της ανεξαρτησίας και της διαφάνειας των στοχευμένων εθνικών διοικήσεων, όπως η φορολογική διοίκηση, η Ελληνική Εταιρεία Περιουσιακών Στοιχείων και Συμμετοχών και το Ταμείο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας. Η αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης βελτιώθηκε, αλλά εξακολουθεί να είναι χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ. Συνεχίζονται οι μεταρρυθμίσεις στην αδειοδότηση επενδύσεων. Οι δημόσιες συμβάσεις βελτιώθηκαν σημαντικά, αλλά οι μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση σημείωσαν ανεπαρκή πρόοδο.
Οι ακούσιες συνέπειες του προγράμματος περιελάμβαναν απότομη πτώση των ιδιωτικών επενδύσεων λόγω της έλλειψης πιστώσεων και της φθίνουσας ζήτησης. σημαντική αύξηση της ανεργίας και του Brain Drain και η ανάπτυξη της άτυπης οικονομίας εις βάρος της τυπικής οικονομίας. Ωστόσο, είναι εύλογο ότι αυτές οι συνέπειες θα ήταν χειρότερες εάν δεν υπήρχε το πρόγραμμα βοήθειας, σημειώνεται.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου