Σε ισχύ το νέο πειθαρχικό δίκαιο: Τι αλλάζει για τους δημοσίους υπαλλήλους Νέο πειθαρχικό δίκαιο στο Δημόσιο από 1η Ιανουαρίου 2026 με αυστηρότερες ποινές.

Vojtech Okenka/Pexels
 
 


Από την πρώτη ημέρα του 2026 τίθεται σε ισχύ ένα νέο, σαφώς αυστηρότερο πειθαρχικό πλαίσιο για τους δημοσίους υπαλλήλους, που αλλάζει ριζικά το σύστημα ευθυνών και κυρώσεων στο Δημόσιο.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.

Με τον νόμο 5225/25 επανακαθορίζονται τα πειθαρχικά παραπτώματα, αυξάνονται οι προβλεπόμενες ποινές και διευρύνονται οι περιπτώσεις που μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε οριστική παύση υπαλλήλου.


Το νέο πειθαρχικό δίκαιο προβλέπει την προσθήκη νέων παραπτωμάτων, αλλά και την κωδικοποίηση παραβάσεων που μέχρι σήμερα προβλέπονταν σε ειδικές διατάξεις.

Στον κατάλογο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η παράλειψη δήλωσης σύγκρουσης συμφερόντων, η εκδήλωση κάθε μορφής βίας ή παρενόχλησης στον χώρο εργασίας, η αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή παράλειψη έκδοσης διαπιστωτικών πράξεων, καθώς και η συμμετοχή σε εταιρείες ή η άσκηση δραστηριοτήτων ασυμβίβαστων με την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά πλέον η διαδικασία αξιολόγησης.

Η άρνηση συμμετοχής υπαλλήλου στην αξιολόγηση, είτε ως αξιολογητή είτε ως αξιολογούμενου, αναγνωρίζεται ως αυτοτελές πειθαρχικό παράπτωμα και τιμωρείται με πρόστιμο ίσο με τις αποδοχές δύο μηνών. Σε περίπτωση επανάληψης της άρνησης για δύο συνεχόμενες αξιολογικές περιόδους, προβλέπεται η οριστική παύση από την υπηρεσία.


Οι νέες διατάξεις, που εισηγήθηκαν ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος και η υφυπουργός Βιβή Χαραλαμπογιάννη, αφορούν τους υπαλλήλους του Δημοσίου, των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού, καθώς και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.

Για τους δημοτικούς υπαλλήλους προβλέπονται ειδικά πειθαρχικά παραπτώματα, όπως η άρνηση χρήσης των μέσων ατομικής προστασίας που χορηγεί η υπηρεσία και η μη προσέλευση σε προληπτικό ιατρικό έλεγχο.

Παράλληλα, σοβαρή παράβαση καθήκοντος για τα αρμόδια όργανα διοίκησης των δήμων συνιστά η μη παροχή των προβλεπόμενων μέσων ατομικής προστασίας στους εργαζομένους.

Αντίστοιχα, για το ένστολο προσωπικό της δημοτικής αστυνομίας, ειδικό πειθαρχικό παράπτωμα αποτελεί η άρνηση να φέρει τη στολή και το διακριτικό σήμα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του.

Στο υφιστάμενο σύστημα ποινών προστίθενται τρεις νέες κυρώσεις: η στέρηση μισθολογικού κλιμακίου για διάστημα από ένα έως πέντε έτη, η αφαίρεση έως τεσσάρων μισθολογικών κλιμακίων και η απαγόρευση άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου, είτε κατ’ αναπλήρωση είτε με ειδικές διατάξεις, για διάστημα από ένα έως πέντε έτη.


Έτσι, οι πειθαρχικές ποινές διαμορφώνονται, κατά αύξουσα βαρύτητα, ως εξής: έγγραφη επίπληξη, πρόστιμο έως τις αποδοχές 12 μηνών, στέρηση μισθολογικού κλιμακίου, αφαίρεση μισθολογικών κλιμακίων, στέρηση δικαιώματος προαγωγής, αποκλεισμός από διαδικασίες επιλογής προϊσταμένου, αφαίρεση ή απαγόρευση άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου, υποβιβασμός, προσωρινή παύση με πλήρη στέρηση αποδοχών και, τέλος, οριστική παύση.

Παράλληλα, αυξάνεται σε ορισμένες περιπτώσεις το ανώτατο όριο ποινών που μπορούν να επιβάλλουν οι πειθαρχικώς προϊστάμενοι. Ενδεικτικά, το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει υπουργός αυξάνεται από τρεις σε πέντε μήνες αποδοχών.

Για πρώτη φορά εισάγεται και ο θεσμός της «πειθαρχικής συνδιαλλαγής», μέσω του οποίου ο ελεγχόμενος υπάλληλος μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να τύχει ευνοϊκότερης ποινής, εφόσον το παράπτωμα δεν επισύρει οριστική παύση και δεν έχει προκληθεί οικονομική ζημία ή αυτή έχει αποκατασταθεί πλήρως.

Από το 2026, την εξέταση των υποθέσεων αναλαμβάνει το νέο Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα, αποτελούμενο από 60 δικαστές – μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, που θα λειτουργεί σε τριμελή και πενταμελή κλιμάκια. Ειδικό Πενταμελές Κλιμάκιο θα εξετάζει τις εξαιρετικά σοβαρές υποθέσεις που προκαλούν έντονο δημόσιο ενδιαφέρον.

Σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, εκκρεμούν 3.360 ένορκες διοικητικές εξετάσεις, ενώ οι υπάλληλοι με ανοιχτές πειθαρχικές υποθέσεις ξεπερνούν τις 5.900.


Τα πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια πειθαρχικά συμβούλια καταργούνται από τις αρχές του 2027 και οφείλουν να ολοκληρώσουν έως το τέλος του 2026 τις υποθέσεις που εκκρεμούν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2025.