
Shutterstock
Με το κρύο να έχει πιάσει για τα καλά στη χώρα μας, πολλοί προσμένουν ήδη το άνοιγμα του καιρού κατά τις Αλκυονίδες μέρες, το οποίο συνήθως συμβαίνει μετά τα μέσα του Ιανουαρίου.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Ουσιαστικά, πρόκειται για εκείνες τις μέρες του χειμώνα κατά τις οποίες επικρατεί αίθριος καιρός με έντονη ηλιοφάνεια, χωρίς σύννεφα ούτε ανέμους και κάποιες φορές με υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες. Συνήθως συμβαίνουν μετά τις 15 Ιανουαρίου και τελειώνουν πριν τις αρχές Φεβρουαρίου.
Τι προβλέπεται, λοιπόν, για το 2026; Τα νέα ενδεχομένως είναι κακά, καθώς μπορεί ήδη να συνέβησαν για το φετινό χειμώνα, αν και τίποτα δεν αποκλείει μια πιθανή επανεμφάνισή τους.
Πότε είχαν πέσει πέρσι οι Αλκυονίδες και τι προβλέπεται για το 2026
Το 2025, οι Αλκυονίδες ήρθαν – ως συνήθως – προς τα τέλη του Ιανουαρίου. Συγκεκριμένα, μεταξύ 21 Ιανουαρίου 2025 και 28 Ιανουαρίου 2025, για διάστημα μιας εβδομάδας ακριβώς, είχαμε εύκρατο καιρό με ηλιοφάνειες και υψηλές θερμοκρασίες.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSIΜε το κρύο να κρατάει καλά μετά την Πρωτοχρονιά και ένα νέο κύμα ψύχους να είναι ήδη σε εξέλιξη, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επίσημα προγνωστικά στοιχεία από την ΕΜΥ και το Meteo που να δείχνουν ότι πλησιάζουν οι Αλκυονίδες, αλλά ούτε και κάποιος μετεωρολόγος έχει αναφερθεί συγκεκριμένα σε κάτι τέτοιο.
Τα Μερομήνια για το 2026 λένε ότι οι Αλκυονίδες αναμένεται φέτος να είναι μεταξύ 10 Ιανουαρίου – 10 Φεβρουαρίου 2026, με κορύφωση γύρω στις 25-27 Ιανουαρίου 2026.
Μήπως οι Αλκυονίδες συνέβησαν ήδη για φέτος;
Πάντως, ενδέχεται να έχουμε αφήσει ήδη πίσω μας τις Αλκυονίδες για το φετινό χειμώνα. Μπορεί οι μετεωρολόγοι να μην έχουν πει τίποτα ακόμη για τον Ιανουάριο, ωστόσο κάποιοι από αυτούς μιλούσαν για πρόωρες Αλκυονίδες τον Δεκέμβριο.
Για την ακρίβεια, ο μετεωρολόγος Δημήτρης Ζιακόπουλος έγραφε στο ιστολόγιό του τον Δεκέμβριο που μας πέρασε ότι μετά την κακοκαιρία Byron, η χώρα θα περνούσε από περίοδο αναβροχιάς που θα παραπέμπει σε «πρόωρες Αλκυονίδες» γύρω στα μέσα Δεκεμβρίου. Πράγματι, ο καιρός αποδείχθηκε πολύ καλός εκείνες τις ημέρες.
Αντίστοιχα, λίγο πριν το κρύο που ήρθε τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, ο Νίκος Καντερές έγραφε σε ανάρτηση στο Facebook: «Ύστερα από τις αλκυονίδες ημέρες, από 16 έως 19 Δεκεμβρίου, όπου οι μέγιστες θερμοκρασίες ανέβηκαν στους 18 και 20 βαθμούς, όπως σε Αθήνα, Άραξο, Γαύδο Καλαμάτα και Λεωνίδιο, φυσικό επόμενο, αφού η θερμοκρασία στα 850 hPa εφθασε και τους 10 βαθμούς, με κανονική τιμή τους 3 βαθμούς».
Eξάλλου, δεν είναι περίεργο να «πέσουν» οι Αλκυονίδες τον Δεκέμβριο. Αν και ο περισσότερος κόσμος νομίζει ότι διαρκούν από μέσα Ιανουαρίου μέχρι αρχές Φεβρουαρίου, η εμφάνισή τους απλώνεται από τις 15 Δεκεμβρίου μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου, με βάση μελέτη του καθηγητή Μετεωρολογίας Λεωνίδα Καραπιπέρη από το 1957.
Σύμφωνα, μάλιστα, με το Meteo, είναι μύθος ότι έχουμε Αλκυονίδες μέρες κάθε χρόνο. Με λίγα λόγια, μπορεί να μην συμβεί καθόλου το φαινόμενο το 2026!
Aπό την άλλη, η παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη έχει συνδεθεί με την ολοένα και μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης αντικυκλώνων στη Μεσόγειο, άρα και την αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης Αλκυονίδων ημερών. Συνεπώς, δεν αποκλείεται μέσα στον ίδιο χειμώνα να παρατηρηθούν 2 περίοδοι καλοκαιρίας.
Αλκυονίδες μέρες: Η εξήγηση πίσω από το φαινόμενο
Αν και δεν υπάρχει επίσημος επιστημονικός ορισμός των Αλκυονίδων ημερών, εντούτοις το φαινόμενο να παρατηρούνται μέρες με καλό καιρό εν μέσω του χειμώνα στις νότιες περιοχές του ιταλικού και ιδιαίτερα του ελληνικού χερσαίου και νησιωτικού χώρου είναι γνωστό ήδη από την αρχαιότητα.
Σχετικές αναφορές υπάρχουν στον Αριστοτέλη («Περί ζώων ιστορίαι»), στον οποίο εξάλλου αποδίδεται και ο όρος, στον Αριστοφάνη («Όρνιθες») και τον Αιλιανό («Περί ζώων ιδιότητος»), δηλαδή από τον 5ο και 4ο αιώνα προ Χριστού. Αναφορές του μύθου της Αλκυόνης υπάρχουν και στο έργο των Ρωμαίων συγγραφέων Οβίδιου, Υγίνου και Βιργιλίου.
ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSIΗ εξήγηση του φαινομένου είναι επειδή παρατηρείται βαρομετρική πίεση λόγω της εξισορρόπησης των βαρομετρικών πιέσεων μεταξύ της Βόρειας Ευρώπης και της περιοχής της Ελλάδας και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, που έχει ως αποτέλεσμα έναν εκτεταμένο αντικυκλώνα στην περιοχή μας με άπνοια και καλοκαιρία.
Τέλος, όπως επισημαίνει το Meteo, oι Aλκυονίδες ημέρες συνδέονται με σοβαρά επεισόδια ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε πόλεις, καθώς οι αντικυκλωνικές συνθήκες ευνοούν τον εγκλωβισμό ρύπων κοντά στο έδαφος και τη δημιουργία αιθαλομίχλης.
Οι μύθοι για τις Αλκυονίδες μέρες
Η εμφάνιση των αλκυονίδων ημερών σήμερα αναφέρεται στο διάστημα 15 Δεκεμβρίου (ή 15 Ιανουαρίου) με 15 Φεβρουαρίου, διάστημα το οποίο περιέχει τη μυθολογική σύνδεση και των 14 ημερών γύρω από το ηλιοστάσιο τον Δεκέμβριο, και τον μύθο των Πλειάδων και την περίοδο επώασης των αβγών των αλκυόνων τον Ιανουάριο.
Η ονομασία τους προέρχεται από τη μυθική Αλκυόνη, κόρη του βασιλιά των ανέμων Αίολου. Η πανέμορφη Αλκυόνη παντρεύτηκε τον Κήυκα, με τον γάμο τους να είναι τόσο τέλειος που οι δυο τους πίστεψαν ότι είναι ισάξιοι των Θεών. Τότε, ο Δίας για να τιμωρήσει την αλαζονεία τους βύθισε το καράβι του Κύηκα και τον άφησε να πνιγεί.
Σύμφωνα με το έργο «Αλκυών ή περί μεταμορφώσεως», που αποδίδεται στο Λουκιανό, η Αλκυόνη μετά το θάνατο του συζύγου της αναζητούσε μάταια τη σορό του. Ο Δίας τη μεταμόρφωσε στο ομώνυμο πουλί, το οποίο ήταν όμως καταδικσμένο να γεννά τα αυγά του τον χειμώνα.
Τα αγριεμένα κύματα ορμούσαν στα βράχια και κατέστρεφαν τη φωλιά και τα αυγά της Αλκυόνης. Τότε, ο Δίας για άλλη μια φορά διέταξε να σταματούν οι άνεμοι και να λάμπει ο ήλιος για δεκαπέντε μέρες μέσα στην καρδιά του χειμώνα προκειμένου να μπορεί η Αλκυόνη να κλωσάει τα αυγά της. Έτσι, πήραν το όνομά τους οι Αλκυονίδες μέρες.
O πίνακας «Αλκυόνη» του Χέρμπερτ Τζέιμς Ντρέιπερ (Wikipedia)Σύμφωνα με άλλη εκδοχή του μύθου, η Αλκυόνη έπεσε στη θάλασσα, μόλις τα κύματα έφεραν το πτώμα του συζύγου της στην πατρίδα του Οίτη. Οι θεοί θέλοντας να διαιωνίσουν την αληθινή συζυγική αγάπη, τους μεταμόρφωσαν σε πουλιά. Από τότε, η Αλκυόνη γεννούσε τα αυγά της στην ακροθαλασσιά, όπου όμως οι νεοσσοί της παρασύρονταν και χάνονταν από τα κύματα.
Μία άλλη εκδοχή θέλει τις Αλκυονίδες κόρες του Γίγαντα Αλκυονέα, επτά στον αριθμό, οι οποίες μετά τον φόνο του πατέρα τους, σκοτώθηκαν πηδώντας στη θάλασσα, και μεταμορφώθηκαν στη συνέχεια από την Αμφιτρίτη στα πουλιά αλκυόνες.
Τέλος, με βάση έναν άλλο μύθο, η Αλκυόνη και οι έξι αδελφές τις μεταμορφώθηκαν στον αστερισμό των Πλειάδων. Οι Πλειάδες μεσουρανούν τον Ιανουάριο, όταν και γεννάει η αλκυόνη.
Το πιο πιθανό είναι η περίοδος καλοκαιρίας να ονομάστηκε έτσι γιατί το πτηνό αλκυόνη επιλέγει να γεννά τα αυγά του σε βραχώδεις περιοχές κοντά σε νερό κατά τη διάρκεια ήπιων καιρικών συνθηκών, είτε γιατί τις ξάστερες νύχτες του Ιανουαρίου ο αστέρας Αλκυόνη είναι ορατός στο ζενίθ του ουράνιου θόλου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου