Από τους κληρονόμους στον κομματικό σωλήνα.
Γιώργος Λακόπουλος
Πρέπει να ανατρέξει κανείς στο παρελθόν του ΠΑΣΟΚ, προσπαθώντας να διακρίνει το μέλλον του. Και το πρώτο συμπέρασμα θα είναι ότι μοιάζει με τους κληρονόμους των μεγάλων οικογενειών: είναι αχθοφόρος μεγάλου ονόματος.
Κληρονόμησε το όνομα του Ανδρέα Παπανδρέου, αλλά ο ένας μετά τον άλλον, οι επίγονοι του στην κομματική ηγεσία, δεν μπορούν να το σηκώσουν.
Ο πρώτος διάδοχός του δεν είχε καν τη συγκατάθεσή του. Από το «Ωνάσειο» ζήτησε από τρία πρόσωπα που εμπιστευόταν -τα δυο ζουν- να κάνουν ό,τι χρειάζεται για να μην περιέλθει η πρωθυπουργία -που ο ίδιος είχε κερδίσει για τρίτη φορά το 1993- στον Κ. Σημίτη.
Για τον επόμενο, δεν φανταζόταν καν ότι θα μπορούσε να είναι διάδοχός του. Έχοντας όμως υπόψη του, μεθοδεύσεις της οικογένειάς του για τον πρωτότοκο γιο του, τον απέκλεισε στην περίφημη φράση του για τη «μετά Παπανδρέου εποχή». Λέγοντας ότι το ΠΑΣΟΚ «δεν χαρίζεται, δε τιμαριοποιείται», αλλά και «δεν κληρονομείται». Τελικά έγιναν όλα…
Ο Σημίτης -που… συνεργάσθηκε στο παρασκήνιο με τον Γ. Παπανδρέου ώστε να ωφεληθούν και οι δύο- έμεινε επικεφαλής στο κόμμα και πρωθυπουργός για οκτώ χρόνια. Δεν ήταν ο ηγέτης του με την έννοια ότι οδήγησε το ΠΑΣΟΚ από την αντιπολίτευση στην κυβέρνηση -αυτό το έκαναν μόνο οι δυο Παπανδρεου- αλλά κέρδισε δυο εκλογικές αναμετρήσεις. Παρέδωσε τελικά -ανορθόδοξα και-προσυμφωνημένα- στον φυσικό κληρονόμο του ιδρυτή. Αυτός άσκησε την ηγεσία ως… δικαίωμα, καθυστερώντας να τη μεταβιβάσει όταν έληξε η θητεία του.
Μετά από δυο ήττες, κέρδισε την πρωθυπουργία και την απώλεσε με ρεκόρ για Γκίνες: έφυγε την επόμενη της ψήφου εμπιστοσύνης της Βουλής και χωρίς το κόμμα του να χάσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Με τις επιλογές του έδωσε τέλος στο ΠΑΣΟΚ των μεγάλων εκλογικών επιδόσεων. Υπήρξε υπεύθυνος για την απώλεια της εκλογικής βάσης, με την αυθαίρετη επιλογή του να πάρει το 2010 αποφάσεις για τις οποίες δεν είχε λαϊκή εντολή, οδηγώντας τη χώρα σε διεθνή οικονομικό έλεγχο.
Από τους κληρονόμους στον κομματικό σωλήνα
Ο Βαγγέλης Βενιζέλος -που υπήρξε το τελευταίο «μεγάλο όνομα» στο ΠΑΣΟΚ- μετά τους Γεννηματά, Σημίτη, Βάσω, Πάγκαλο, Αρσένη, Τσοχατζόπουλο, Κακλαμάνη- φορτώθηκε την αμαρτίες της πρωθυπουργίας Παπανδρέου και κόλλησε στο 13% το 2012. Για να καταποντιστεί στο 4,6% το 2015, εξαιτίας της διάσπασης που οργάνωσε εναντίον του ο… Γ. Παπανδρέου.
Το εκλογικό σώμα άφησε εκτός Βουλής το διασπαστικό κόμμα. Αλλά οι δυο επόμενοι πρόεδροι θα διαπράξουν απρέπεια απέναντί του, με τον διορισμό του στη Βουλή- χωρίς καν να του ζητήσουν να διαλύσει το μόρφωμα που δημιούργησε. Αλλά η εναπομείνασα κομματική βάση εξακολουθεί τον αποστρέφεται, όπως φάνηκε με την αποτυχία του να επανέλθει ως… πρόεδρος. Τρελά πράγματα.
Το ΠΑΣΟΚ πέρασε σε μια άλλη κληρονόμο. Η Φώφη Γεννηματά, δεν είχε μεγάλες πολιτικές δυνατότητες και ισχυρό βιογραφικό, αλλά κατάφερε να δώσει κάποια πνοή στα ερείπια που παρέλαβε.
Ο πρόωρος θάνατός της οδήγησε το ΠΑΣΟΚ σε μια πίστα παρακάτω.
Επικράτησε ένα πρόσωπο -δημιούργημα κυριολεκτικά του κομματικού σωλήνα. Χωρίς στοιχεία ηγετικότητας, με φτωχό βιογραφικό και κακή σκηνική παρουσία- αλλά με καλοδουλεμένο προσωπικό «μηχανισμό» στον κομματικό ιστό.
Ο συμπαθής κατά τα λοιπα, Νίκος Ανδρουλάκης, πέρασε κάτω από τον πήχη που ο ίδιος έθεσε στις εκλογές του 2023 και 2024 -και κατέστρεψε την ευκαιρία της απλής αναλογικής, για απομάκρυνση του Μητσοτάκη.
Το αποτέλεσμα ήταν να πάρει κάτω από 30% στον πρώτο γύρο των εσωκομματικών εκλογών -όταν, αμφισβητούμενος, υπερασπίσθηκε το αξίωμά του και τελικά επικράτησε. Χωρίς να πείθει όμως, ούτε καν όταν αναγορεύθηκε, στα χαρτιά, αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Τώρα βρίσκεται απέναντι σε νέο κύμα αμφισβήτησης και ανασυντάσσει τον ίδιο μηχανισμό με την ίδια επιδίωξη: να κρατήσει τη σφραγίδα.
Το φάντασμα του αλγόριθμου
Αυτό τουλάχιστον φάνηκε στη συνεδρίαση του «ανωτέρου καθοδηγητικού οργάνου» του κόμματος, που σπανίως συγκαλεί. Προνοητικοί: όσα ακούσθηκαν εναντίον του, διαμορφώνουν το ανάγλυφο της σοβούσας εσωκομματικής κρίσης. Αυτή η συνεδρίαση είχε δυο ιδιαίτερα «επεισόδια».
Στο πρώτο η Άννα Διαμαντοπούλου -που την είχε κοπανήσει για 12 χρόνια και όταν δεν πάσχιζε να στήσει κομμα εναντίον του ΠΑΣΟΚ, γυρόφερνε στο Μητσοτακέικο- τους άφησε άναυδους, κάνοντας μάθημα κομματικής ορθοφροσύνης σε όσους πάσχισαν να το κρατήσουν όρθιο, κατά την απουσία της…
Μιλώντας σαν να ήταν εγγυήτρια της συνέχειας και της συνέπειας του κόμματος, είπε στον Χάρη Δούκα, δείχνοντας το κινητό της, ότι δημοσιεύθηκε η ομιλία του πριν την εκφωνήσει: «Τι είναι αυτά που κάνεις; Απαράδεκτο. Ντροπή σου, δεν είναι μια δημόσια συνεδρίαση, είναι συνεδρίαση κομματικού οργάνου».
Είναι κάπως, να λέει «ντροπή σου» σε στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, όταν η ίδια το πρωί εμφανίζεται ως διεκδικήτρια της ηγεσίας του και το βράδυ ως επικεφαλής του περίεργου και αδιάφανους «Δικτύου» της, επί του οποίου κανένα κομματικό όργανο δεν έχει λόγο -ενώ ανταγωνίζεται και το επίσημο κομματικό think tank.
Το δεύτερο και πιο σημαντικό, αφορά τον Δούκα που -μπορεί να έκανε την πατάτα της ζωής του διεκδικώντας την ηγεσία πριν δείξει τι μπορεί να κάνει ως δήμαρχος- αλλά έχει καθαρές και μετρήσιμες προτάσεις. Τις οποίες ο Ανδρουλάκης αποστρέφεται.
Πρώτα είπε τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ κατά πρόσωπο ότι, «ο στόχος της πρώτης θέσης απομακρύνεται». Δίκην τρολαρίσματος, αφού και οι πέτρες βοούν ότι χάνεται και ο στόχος της δεύτερης, αν όχι και της τρίτης, θέσης.
Στη συνέχεια έριξε τη χειροβομβίδα: «Παρακαλώ πολύ, στο συνέδριο να μη γίνουν κόλπα με τους αλγόριθμους. Δεν μπορώ να διανοηθώ στην Αθήνα να εμφανιστούν λιγότεροι Σύνεδροι από κάποιον νομό της Κρήτης».
Όλοι πάγωσαν, καθώς είδαν πού πάνε τα θραύσματα, αλλά κανείς δεν θέλησε να δώσει συνέχεια. Αντιλαμβανόμενοι ότι αυτό μπορεί να ήταν λόγος για να μην ξανασυνεδριάσουν ποτέ.
Εκείνη τη στιγμή έκανε τη εμφάνισή του το φάντασμα του «μηχανισμού» που ανέδειξε τον Ανδρουλάκη πρόεδρο το 2021 και τον κράτησε στο αξίωμα το 2024. Αν πάρουμε τοις μετρητοίς αυτό που υπονόησε ο δήμαρχος, μπορεί να τινάξει το συνέδριο στον αέρα και να ανοίξει δρόμο για τη διάσπαση.
Αυτό φαίνεται να είναι πλέον και μύχιος πόθος στο Μέγαρο Μάξιμου, του οποίου οι ένοικοι προτιμούν να έχουν να κάνουν με δυο ΠΑΣΟΚ. Αφού απέτυχαν στις δυο απόπειρες να εγκαταστήσουν ηγεσία περισσότερο δορυφορική από όσο μπορούν να εξασφαλίσουν με τον Ανδρουλάκη.
Για τον οποίο κανείς δεν ξεχνάει ότι προ καιρού επισκέφθηκε τον Πρωθυπουργό, χωρίς να λάβει προηγουμένως γιατί την παρακολουθούσε η ΕΥΠ και εξερχόμενος διαβεβαίωσε ότι θα κάνει «παραγωγική αντιπολίτευση».
Έκτοτε «σκληραίνει τη θέση του». Αλλά οσάκις χρειάσθηκε στη Βουλή, στήριξη ο Μητσοτάκης τού την προσέφερε -τη μια φορά παρέα με τον… Κασσελάκη, που ήταν τότε στα ντουζένια του- και αρνείται να υπογράψει ότι δεν πρόκειται να συνεργαστεί μαζί του μετεκλογικά.
Δεν αρέσουν
Τούτων δοθέντων, που θα έλεγαν οι παλαιοί καθαρευουσιάνοι, πού πάει το ΠΑΣΟΚ; Σίγουρα όχι για πρώτο κόμμα, ίσως για συνέταιρος του Μητσοτάκη και αμφίβολο για αξιωματική αντιπολίτευση.
Όχι μόνο γιατί «δεν αρέσουν», που θα έλεγε η Μέλινα. Λείπει το στιβαρό πολιτικό κέντρο που θα χαράσσει γραμμή και θα αναδεικνύει τις προτεραιότητες, απέναντι στον -«επαγγελματία» που λέει και ο Τσίπρας- σημερινό Πρωθυπουργό…
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι τρεις πλέον έμπειροι του κόμματος, Κ. Σκανδαλίδης, Ν. Χριστοδουλάκης, Π. Κουκουλόπουλος, δεν έχουν κεντρικό ρόλο. Ο Αλ. Παπαδόπουλος κλήθηκε σε εκδήλωση μετά από… 12 χρόνια! Βασικά τέτοιος ρόλος δεν υπάρχει για κανέναν.
Ο Ανδρουλάκης τον κρατάει εξ ολοκλήρου για τον εαυτό του, περιστοιχισμένος από μια ομάδα οικείων του, που παλαιοτέρα ήταν γνωστοί ως «σέχτα της Θράκης»… Η νεότερη γενιά με στοιχεία επάρκειας -όπως ο Κατρίνης και ο Χρηστίδης- κρατείται μακριά από τις αποφάσεις.
Όταν ο Δούκας είπε «απέτυχε η στρατηγική μας» εννοούσε ότι απέτυχε η στρατηγική Ανδρουλάκη ως προέδρου, αφού μόνος του τη διαμορφώνει, όπως του καταλόγισε και ο Γερουλάνος.
Αυτό έχει σαν συνέπεια- αλλά ταυτόχρονα είναι και αποτέλεσμα- την περιορισμένη στελεχοποίηση και την χαμηλή πολιτική και αντιπολιτευτική «ποιότητα» όσων κρατάνε τα κεντρικά «πόστα», παρότι το πολιτικό τους προσδόκιμο δεν πάει μακριά.
Δεν είναι η πρώτη φορά. Από το κύμα των «κηπουρών» του Γ. Παπανδρέου, μόνο ο Γερουλάνος παραμένει με ρολό στο κόμμα. Και από έναν κύκλο προσώπων που είχαν κεντρική θέση στο κόμμα τότε, μόνο ο Ραγκούσης υπάρχει στην πολιτική ως ηγετικό στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ.
Όπως και από όσους συνέπραξαν στα υπουργικά του συμβούλια, μόνο ο καθηγητής Παμπούκης -που αποχώρησε αξιοπρεπώς από την κυβέρνηση των… αδελφών Παπανδρέου- σταδιοδρομεί σήμερα στο Πανεπιστήμιο και στο επάγγελμά του, εγχώρια και διεθνώς. Τους άλλους τους κατάπιε η λήθη, και έναν το… Ειδικό Δικαστήριο.
Σάκοι του μποξ
Τι τα θες, τι τα γυρεύεις. Η φτώχεια φέρνει γκρίνια -όπως την είδαμε στην τελευταία συνεδρίαση- και τα λάθη, νέα λάθη. Ο Ανδρουλάκης επιμένει στο συνέδριο θα επιβεβαιωθεί ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να κερδίσει τις επόμενες εκλογές, αλλά στο κόμμα του δεν τον πιστεύουν και οι αντίπαλοι μειδιούν. Σε αυτό το πλαίσιο, στη Χαρ. Τρικούπη, απλώς εξελίσσεται ένα παιχνίδι για 3+1 που καταλήγει σε 2+1+1. Σαν δελφίνοι χωρίς αυτοκράτορα.
Να κλείσουμε επιστρέφοντας στην αρχή. Το ΠΑΣΟΚ έχει να διαχειριστεί τη βαριά κληρονομιά του Ανδρέα Παπανδρέου και δεν τα καταφέρνει… Βασικά δεν τα καταφέρουν οι μετά τον Σημίτη -που φρόντισε να φύγει χωρίς ήττες- ηγεσίες του.
Ο βαλλόμενος επικεφαλής του ΠΑΣΟΚ αρνείται να «κουμπώσει» ότι δεν θα συμπράξει με τη ΝΔ, αλλά ισχυρίσθηκε ότι μαζί της ότι τον «πολέμησε η Δεξιά όσο κανέναν». Ίσως και την επί του πολιτικού σχεδιασμού υπαρχηγό του που τον προγράφει δημόσια.
Επιμένει ότι διαθέτει κυβερνητικό πρόγραμμα. Αλλά πρόγραμμα σήμερα μπορεί να καταρτίσει και ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης. Το θέμα είναι ποιος βάζει στην εξίσωση την αξιοπιστία και την επάρκεια της εφαρμογής, με πειστικό τρόπο.
Κι εκεί το ΠΑΣΟΚ πάσχει… Και μάλλον είναι περίεργη η επιμονή της Διαμαντοπούλου να σχηματιστεί στη Χαρ. Τρικούπη… σκιώδης κυβέρνηση. Απέναντι στους – προερχόμενους και από το ΠΑΣΟΚ- υπουργούς του Μητσοτάκη, ανάμεσα στους οποίους υπάρχουν καρατερίστες της πολιτικής αντιπαράθεσης, που ψάχνουν για σάκους του μποξ.
Πηγή: ieidiseis.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου