Να υπερασπιστεί μία περιοχή, που από το 1979 απομακρύνεται σταθερά από αυτήν και κινείται προς την ανεξαρτησία, καλείται η Δανία την επόμενη εβδομάδα, στη συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο για το μέλλον της Γροιλανδίας.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ να καταλάβει τη Γροιλανδία έχουν προκαλέσει ένα κύμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης προς τη Δανία. Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, η κρίση έχει αποκαλύψει μια δυσάρεστη πραγματικότητα: η Δανία συγκεντρώνει υποστήριξη για να προστατεύσει ένα έδαφος του οποίου ο πληθυσμός επιθυμεί την ανεξαρτησία και του οποίου το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης επιθυμεί πλέον να παρακάμψει την Κοπεγχάγη και να διαπραγματευτεί απευθείας με την Ουάσινγκτον.
«Η Δανία διακινδυνεύει να εξαντλήσει το κεφάλαιο της εξωτερικής πολιτικής της για να εξασφαλίσει τη Γροιλανδία, μόνο για να τη δει να απομακρύνεται στη συνέχεια», δήλωσε ο Μίκελ Βέντμπι Ράσμουσεν, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης.
Η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας
Η Δανία δεν μπορεί να αφήσει τη Γροιλανδία να αποχωρήσει χωρίς να χάσει τη γεωπολιτική της σημασία στο αρκτικό έδαφος, το οποίο βρίσκεται σε στρατηγική θέση μεταξύ της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής και αποτελεί κρίσιμο σημείο για το αμερικανικό σύστημα βαλλιστικής πυραυλικής άμυνας.
Ωστόσο, ενδέχεται τελικά να μην έχει να επιδείξει τίποτα για τις προσπάθειές της, αν οι Γροιλανδοί επιλέξουν την ανεξαρτησία ή συνάψουν τη δική τους συμφωνία με την Ουάσινγκτον.
Τα διακυβεύματα εκτείνονται πέρα από τα εθνικά συμφέροντα της Δανίας. Οι ευρωπαίοι σύμμαχοι έχουν συσπειρωθεί πίσω από τη Δανία όχι μόνο από αλληλεγγύη, αλλά και επειδή η παραίτηση από τη Γροιλανδία θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο που θα μπορούσε να ενθαρρύνει άλλες δυνάμεις να διεκδικήσουν εδαφικά δικαιώματα έναντι μικρότερων χωρών, ανατρέποντας τη μεταπολεμική τάξη πραγμάτων.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Δανίας αρνήθηκε να σχολιάσει, αλλά παρέπεμψε στις κοινές δηλώσεις της πρωθυπουργού της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν και του πρωθυπουργού της Γροιλανδίας Γιενς-Φρέντερικ Νίλσεν στις 22 Δεκεμβρίου.
«Τα εθνικά σύνορα και η κυριαρχία των κρατών βασίζονται στο διεθνές δίκαιο», δήλωσαν οι δύο ηγέτες. «Είναι θεμελιώδεις αρχές. Δεν μπορείς να προσαρτήσεις μια άλλη χώρα… Η Γροιλανδία ανήκει στους Γροιλανδούς».
Αυτή την εβδομάδα, η Φρέντερικσεν δήλωσε: «Αν οι ΗΠΑ επιλέξουν να επιτεθούν σε άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, όλα σταματούν, συμπεριλαμβανομένου του ΝΑΤΟ και της ασφάλειας που παρέχει η συμμαχία από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο».
Η «κάρτα της Γροιλανδίας»
Προς το παρόν, η κυβέρνηση Τραμπ δηλώνει ότι όλες οι επιλογές είναι ανοιχτές, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς του εδάφους ή της κατάκτησής του με τη βία.
Ο καθηγητής Ράσμουσεν από την Κοπεγχάγη δήλωσε ότι οποιαδήποτε συζήτηση σχετικά με το αν αξίζει το κόστος η διατήρηση της Γροιλανδίας έχει επισκιάσει η οργή για τις απειλές του Τραμπ.
«Δεν αποτελεί μέρος της πολιτικής συζήτησης στη Δανία. Φοβάμαι ότι έχουμε πέσει σε μία υπερβολική πατριωτική ορμή», δήλωσε.
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η στρατηγική θέση της Γροιλανδίας έδωσε στη Δανία τεράστια επιρροή στην Ουάσινγκτον και της επέτρεψε να διατηρήσει χαμηλότερες αμυντικές δαπάνες από ό,τι θα αναμενόταν από έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ.
Αυτό έγινε γνωστό ως «η κάρτα της Γροιλανδίας», σύμφωνα με μια έκθεση του 2017 του Κέντρου Στρατιωτικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης.
Ωστόσο, οι φιλοδοξίες της Γροιλανδίας για αυτοδιάθεση έχουν ενταθεί από τότε που η πρώην αποικία απέκτησε μεγαλύτερη αυτονομία και δικό της κοινοβούλιο το 1979. Μια συμφωνία του 2009 αναγνώρισε ρητά το δικαίωμα των Γροιλανδών στην ανεξαρτησία, εάν το επιλέξουν.
Όλα τα κόμματα της Γροιλανδίας δηλώνουν ότι επιθυμούν την ανεξαρτησία, αλλά διαφωνούν ως προς τον τρόπο και τον χρόνο επίτευξής της.
Η πίεση του Τραμπ επιτάχυνε μια διαδικασία που είχε ήδη ξεκινήσει, αναγκάζοντας την Κοπεγχάγη να δαπανήσει πολιτικό κεφάλαιο και οικονομικούς πόρους για μια σχέση με όλο και πιο αβέβαιο τέλος.
«Πόσο πρέπει να παλέψουμε για κάποιον που δεν ενδιαφέρεται πραγματικά για εμάς;», δήλωσε ο Γιόακιμ Μπ. Όλσεν, πολιτικός σχολιαστής και πρώην βουλευτής της Δανίας, στο Reuters.
Τα οικονομική βάρη για τη Δανία
Η Κοπεγχάγη παρέχει ετήσια επιχορήγηση ύψους περίπου 4,3 δισεκατομμυρίων δανικών κορωνών (610 εκατομμύρια δολάρια) στην οικονομία της Γροιλανδίας, η οποία βρίσκεται σε κατάσταση σχεδόν στασιμότητας με αύξηση του ΑΕΠ μόλις 0,2% το 2025.
Η κεντρική τράπεζα εκτιμά ότι το ετήσιο χρηματοδοτικό κενό που απαιτείται για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών ανέρχεται σε περίπου 800 εκατομμύρια δανικές κορώνες. Η Δανία καλύπτει επίσης τα έξοδα για την αστυνομία, το δικαστικό σύστημα και την άμυνα, με τις συνολικές ετήσιες δαπάνες να φτάνουν λίγο κάτω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια.
Επιπλέον, η Κοπεγχάγη ανακοίνωσε πέρυσι ένα πακέτο άμυνας της Αρκτικής ύψους 42 δισεκατομμυρίων δανικών κορωνών (6,54 δισεκατομμύρια δολάρια) ως απάντηση στις επικρίσεις των ΗΠΑ ότι η Δανία δεν έχει κάνει αρκετά για την προστασία της Γροιλανδίας.
Κάποιοι απορρίπτουν την προσέγγιση της σχέσης με όρους συναλλαγών, επισημαίνοντας τις νομικές και ηθικές υποχρεώσεις της Δανίας βάσει του διεθνούς δικαίου και της κοινή ιστορίας αιώνων.
«Μιλάμε για οικογενειακές σχέσεις, για μακρά ιστορία σχέσεων μεταξύ της Δανίας και της Γροιλανδίας», δήλωσε ο Γιόακιμ Μπ. Όλσεν, αναπληρωτής καθηγητής στο Βασιλικό Κολλέγιο Άμυνας της Δανίας. «Επομένως, πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο, δεν αφορά μόνο την άμυνα και την οικονομία, αφορά τα συναισθήματα, αφορά τον πολιτισμό».
Δύσκολη άσκηση ισορροπίας για την πρωθυπουργό της Δανίας
Η πρωθυπουργός Φρέντερικσεν αντιμετωπίζει μια δύσκολη προσπάθεια ισορροπίας, δήλωσε η Σεραφίμα Αντρέεβα, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Fridtjof Nansen με έδρα το Όσλο.
Προς το παρόν, η Δανία δεν έχει άλλη επιλογή από το να παραμείνει σταθερή για να διατηρήσει τη διπλωματική της αξιοπιστία, αλλά με αυτό τον τρόπο διακινδυνεύει τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια εποχή «όπου η Ρωσία αποτελεί μια αυξανόμενη απειλή και το να βρίσκεται κανείς σε κακή θέση με τις ΗΠΑ δεν είναι καλό για κανέναν στη Δύση».
Η Φρέντερικσεν αντιμετωπίζει επίσης εκλογές φέτος, αν και η Γροιλανδία δεν έχει αποτελέσει σημαντικό θέμα.
«Δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να προσκολλούμαστε σε αυτή την κοινότητα με τη Γροιλανδία, όταν εκείνοι θέλουν τόσο πολύ να αποχωρήσουν», δήλωσε η Λόουν Φρανκ, Δανή συγγραφέας και δημοσιογράφος επιστημονικών θεμάτων, στο Reuters. «Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, η Γροιλανδία δεν μου εμπνέει κανένα αίσθημα ότι ανήκω εκεί».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου