Άμεση αντίδραση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων
Στάθης Γκότσης
Σε πρωτοφανή και ωμή δημόσια παρέμβαση στην εκδίκαση από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) της υπόθεσης σχετικά με το μοναδικής σπουδαιότητας μινωικό μνημείο στο λόφο Παπούρα προχώρησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης την Παρασκευή 31 Γενάρη.
Σε δηλώσεις του το μεσημέρι από το εργοτάξιο του νέου αεροδρομίου στο Καστέλλι Ηρακλείου, πέρα από τις συνήθεις σε αυτές τις περιπτώσεις εκφράσεις ικανοποίησης για τα έργα και τις γνωστές ρητορείες περί «ανάπτυξης» κ.λπ., ο πρωθυπουργός έκρινε σκόπιμο να προσθέσει, αναφερόμενος στην υπόθεση της Παπούρας, και τα εξής: «Ως Κρητικός δεν χρειάζεται να σας πω πόσο μεγάλη ευαισθησία έχω και για τα ζητήματα της ανάδειξης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και πιστεύω ότι η λύση που έχει δοθεί προστατεύει αφενός τα σημαντικά πολιτιστικά ευρήματα, από την άλλη μας επιτρέπει να καλύψουμε και τις ανάγκες στο αεροδρόμιο με τον πιο ενδεδειγμένο τρόπο, κάτι που θα κριθεί και στο Συμβούλιο της Επικρατείας».
Υπενθυμίζουμε πως την ερχόμενη Τετάρτη (4 Φλεβάρη) συζητείται στο ΣτΕ η αίτηση ακύρωσης του Δήμου Μινώα Πεδιάδος και κατοίκων του Καστελλίου ενάντια στην απόφαση του ΥΠΠΟ για την τοποθέτηση συστημάτων αεροναυτιλίας (ραντάρ, κεραία, συνοδές εγκαταστάσεις) πάνω στο λόφο που η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως το μοναδικό μινωικό μνημείο της Παπούρας.
Η δήλωση, λοιπόν, του Κ. Μητσοτάκη, παρούσης της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Υποδομών, του νέου Διοικητή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), Γιώργου Βαγενά, αλλά και του προέδρου του Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Γιώργου Περιστέρη, κάθε άλλο παρά τυχαία ήταν. Έγινε λίγες μόνο ημέρες πριν από την συνεδρίαση του ΣτΕ, ακριβώς για να υπογραμμίσει το κυβερνητικό ενδιαφέρον για την υπόθεση. Και έγινε, μάλιστα, από το εργοτάξιο του αεροδρομίου, με αφορμή – επίσης, κάθε άλλο παρά τυχαία– την υπογραφή της σύμβασης για την προμήθεια και εγκατάσταση των συστημάτων αεροναυτιλίας, αυτών δηλαδή που η κυβερνητική πλευρά θέλει να εγκαταστήσει στην Παπούρα!
Η επίσκεψη-αστραπή Μητσοτάκη στο Καστέλλι αποφασίστηκε την τελευταία στιγμή, προφανώς για να γίνουν αυτές ακριβώς οι δηλώσεις ενόψει τις διαδικασίας στο ΣτΕ, ενώ αμέσως μετά ο πρωθυπουργός αναχώρησε για το Ζάγκρεμπ της Κροατίας.
Άμεση αντίδραση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων
Για «για ωμή και άμεση κυβερνητική παρέμβαση στην επερχόμενη ένδικη διαδικασία» στο ΣτΕ κάνει λόγο με ανακοίνωσή του ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ), που αναφέρει επίσης και τα εξής:
«Ο Δήμος, οι κάτοικοι της περιοχής, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων, πολλοί φορείς της Κρήτης, οργανισμοί, πανεπιστημιακά ιδρύματα και σύσσωμη η διεθνής επιστημονική κοινότητα παλεύουν εδώ και καιρό για την αλλαγή του σχεδιασμού και την τοποθέτηση του ραντάρ σε άλλη θέση, ώστε να μείνει αλώβητο το μοναδικό μινωικό μνημείο της Παπούρας, το οποίο έχει ήδη δοξάσει την Πεδιάδα Καστελλίου και την Ελλάδα διεθνώς. Το 2025 η ανασκαφή προτάθηκε για τιμητική βράβευση από το Αρχαιολογικό Ινστιτούτο της Κινεζικής Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών στο πλαίσιο του 6ου Αρχαιολογικού Φόρουμ της Σαγκάης.
Στη Μεσογειακή Έκθεση Αρχαιολογικού Τουρισμού (Borsa Mediterranea del Turismo Archeologico) BMTA 2025, απέσπασε δύο βραβεία: το Διεθνές Βραβείο Αρχαιολογικής Ανακάλυψης «Παλμύρα» και το βραβείο κοινού.
Το μνημείο αναδείχθηκε ανάμεσα στις 10 κορυφαίες ανακαλύψεις του 2025 από το περιοδικό «Archaeology» και έχει περιληφθεί επίσης στις λίστες πολλών άλλων εντύπων, διεθνών και εγχώριων ως μία από τις μεγαλύτερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις των τελευταίων ετών. Τον περασμένο Οκτώβρη τα πρώτα αποτελέσματα της ανασκαφικής έρευνας στο ύψωμα Παπούρα παρουσιάστηκαν με μεγάλη επιτυχία στην κατάμεστη αίθουσα του CINOBO ΟΠΕΡΑ στην Αθήνα και ένα μήνα αργότερα στην Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων του Καστελλίου Πεδιάδος με πλήθος κόσμου. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου και η ανασκαφική ομάδα δέχεται βροχή αιτημάτων για διαλέξεις, συνεντεύξεις και συμμετοχή σε ντοκιμαντέρ καθώς και για επισκέψεις και ξεναγήσεις στο μνημείο».
Ο ΣΕΑ σημειώνει ακόμη πως «στοιχειώδης υποχρέωση του Πρωθυπουργού θα ήταν να επισκεφτεί το μοναδικό λαβυρινθώδες μνημείο, τμήμα της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας και της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, που οφείλουμε ως πολιτεία να παραδώσουμε αλώβητο στις επόμενες γενιές. Στοιχειώδης υποχρέωση της κυβέρνησης αποτελεί να σταθεί στην πλευρά του δημόσιου συμφέροντος της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως επιτάσσει το Σύνταγμα της χώρας. Στοιχειώδης υποχρέωση του Πρωθυπουργού είναι να απόσχει από υποθέσεις που εκκρεμούν στο ΣτΕ και σίγουρα να μην νομιμοποιεί με την παρουσία του την κατασπατάληση εκατομμυρίων του ελληνικού λαού (η χρηματοδότηση του αεροδρομίου είναι εξ ολοκλήρου από τα χρήματα του προϋπολογισμού του κράτους) σε συστήματα αεροναυτιλίας που, αν το ΣτΕ ακυρώσει την απαράδεκτη απόφαση του ΥΠΠΟ, θα καταστούν άχρηστα»!
«Είναι ακατανόητο», συνεχίζει η ανακοίνωση των αρχαιολόγων, «για ποιο λόγο συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα ιεραρχούνται πάνω από την κοινή κληρονομιά του ελληνικού λαού! Αποτελεί πρόκληση για το ελληνικό κράτος και την ελληνική επιστημονική κοινότητα ο ισχυρισμός ότι, πέριξ της πεδιάδας του Καστελλίου, όπου αποφασίστηκε να κατασκευαστεί το νέο αεροδρόμιο του Ηρακλείου, και η οποία ορίζεται προς όλες τις κατευθύνσεις από βουνά, λόφους και γηλόφους, ως ‘’μόνη εφικτή τεχνικά λύση’’ για την ασφάλεια των πτήσεων προβάλλεται η τοποθέτηση ραντάρ πάνω στον λόφο Παπούρα, εξ επαφής με το μνημείο. Το ότι παρά το μοναδικής σπουδαιότητας εύρημα και τις αντιδράσεις φορέων και κατοίκων δεν αναζητήθηκε καμία άλλη χωροθέτηση βαραίνει αποκλειστικά την ανάδοχο εταιρεία και την κυβέρνηση. Αποτελεί εμπαιγμό να μιλούν για ‘’καθυστερήσεις στο έργο’’ όταν όλοι γνωρίζουμε ότι μόλις πριν λίγους μήνες άλλαξε –και ορθώς- ο σχεδιασμός του έργου, με την προσθήκη σήραγγας στον συνδετήριο δρόμο, για λόγους περιβαλλοντικούς μετά από απαίτηση της Περιφέρειας και των όμορων Δήμων».
Τέλος, ο ΣΕΑ επισημαίνει πως «η λογική της “μοναδικής τεχνικής λύσης”, των αρχαιοτήτων ως “τροχοπέδη της ανάπτυξης”, και των “ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων”, αποβαίνει καταστροφική για τις αρχαιότητες αλλά και το κόστος των έργων. Θυμίζουμε την προηγούμενη φορά που η κυβέρνηση και οι μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες βρήκαν απέναντι τους το σύνολο της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας για την προστασία των βυζαντινών αρχαιοτήτων του σταθμού Βενιζέλου: παρά την υιοθέτηση της επιθυμητής από την κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό τεχνικής λύσης, τελικά το μετρό της Θεσσαλονίκης παραδόθηκε με δύο χρόνια καθυστέρηση από την εξαγγελία έναρξης (Απρίλιος 2023) και με πολλαπλάσιο κόστος από αυτό που είχε ανακοινωθεί! Η υπόθεση της Παπούρας δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο, επαναλαμβανόμενο μοτίβο, όπου η πολιτιστική κληρονομιά, η φύση και η εργασία υποβαθμίζονται ή συνθλίβονται, προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι σχεδιασμοί μεγάλων έργων και οι απαιτήσεις των εργολάβων και των επενδυτών».
Συγκέντρωση στο ΣτΕ την Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου
Τονίζοντας πως «η υπογραφή της σύμβασης ανάθεσης εξοπλισμού αεροναυτιλίας για το συγκεκριμένο σημείο αποτελεί ευθεία απειλή για την τύχη του μνημείου», ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων δηλώνει πως «στέκεται αταλάντευτα υπέρ του μνημείου, απέναντι από τα οικονομικά συμφέροντα που το απειλούν» και καλεί σε κινητοποίηση τα μέλη του και κάθε ευαισθητοποιημένο πολίτη για την υπεράσπιση του μοναδικού μινωικού μνημείου της Παπούρας.
Σε αυτό το πλαίσιο προκηρύσσει για την Τετάρτη 4/2/2026 στάση εργασίας, από τις 8 πμ έως τις 12 μ και συγκέντρωση στις 9 πμ στο Συμβούλιο της Επικρατείας (Αιόλου 80).
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου