Brain rot: Οι σοβαρές συνέπειες του ατελείωτου scrolling στα social media Tι είναι το brain rot και πώς μπορούμε να βάλουμε όρια στην κατανάλωση περιεχομένου χαμηλής ποιότητας στα social media.

Shutterstock
 
 


Aν πιάνετε τον εαυτό σας να κάνει swipe με τις ώρες στο TikTok, απολαμβάνετε ΑΙ βιντεάκια με γάτες ή λατρεύετε να χαζεύετε τους αγαπημένους σας influencers στα social media, πολλές φορές ίσως έχετε αισθανθεί ότι… ο εγκέφαλός σας σαπίζει.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.

Γνωστό ως brain rot, πρόκειται για έναν όρο που έχει χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει περιεχόμενο που μπορεί να είναι αστείο αλλά χωρίς ουσία. Με τον καιρό, η έννοια εξελίχθηκε και πλέον εκφράζει την προβληματική και την ανησυχία ότι η υπερβολική χρήση των social media έχει μειώσει την κριτική σκέψη και τη διάρκεια της προσοχής μας.

Τι κάνει το περιεχόμενο στα social media χαμηλής ποιότητας;

Ο βασικός ένοχος του brain rot είναι το χαμηλής ποιότητας περιεχόμενο. Συχνά πρόκειται για σύντομης διάρκειας βίντεο, όπως αστείες συλλογές με γάτες ή ένας έφηβος που κάνει έναν viral χορό.

«Η προσοχή μας είναι πεπερασμένη και όταν τόσο πολύ περιεχόμενο ανταγωνίζεται για αυτήν, κάτι ουσιώδες θα χαθεί, είτε πρόκειται για την υγεία, είτε για τη δουλειά, τις σχέσεις ή τον ύπνο. Κατεβάζουμε αυτό το χαμηλής ποιότητας ψηφιακό μέσο, αυτόν τον ψηφιακό θόρυβο, μέσα στον εγκέφαλό μας», επισημαίνει η δρ. Nidhi Gupta, παιδοενδοκρινολόγος στο Franklin του Τενεσί.

Το περιεχόμενο μικρής διάρκειας, είτε είναι βίντεο με δοκιμές ρούχων είτε φάρσες σε συντρόφους, είναι σχεδιασμένο να σου δίνει μια δυνατή δόση ντοπαμίνης, του νευροδιαβιβαστή που σχετίζεται με την ανταμοιβή και το κίνητρο, και να σε κάνει να επιστρέφεις ξανά και ξανά.Shutterstock

Συχνά, αν και όχι πάντα, αυτό το περιεχόμενο δεν βοηθά τον θεατή να μάθει, να εξελιχθεί ή να αναπτυχθεί.








Η υπερβολική κατανάλωσή του μπορεί να κάνει τον εγκέφαλο να περιμένει συχνές και εκρηκτικές δόσεις ενθουσιασμού. Έτσι, οι πιο μακροσκελείς και ουσιαστικές μορφές περιεχομένου φαίνονται βαρετές και ανεπαρκείς.
Ποιες είναι οι συνέπειες του brain rot

Αν και δεν έχουν γίνει ακόμη πολλές επιστημονικές έρευνες για το brain rot και τις πιθανές του επιπτώσεις, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις γνώσεις μας για τον εγκέφαλο και τον εθισμό ώστε να συναγάγουμε ορισμένα συμπεράσματα, λέει στο CNN ο δρ. Costantino Iadecola, καθηγητής Νευρολογίας στο Weill Cornell Medicine και διευθυντής και πρόεδρος του Feil Family Brain and Mind Research Institute.

O ίδιος λέει ότι είναι λογικό να έχει επιζήμιες επιπτώσεις ο χρόνος που περνούν οι άνθρωποι αλληλεπιδρώντας άσκοπα με χαμηλής ποιότητας περιεχόμενο.

Οι μηχανισμοί που σε κρατούν να σκρολάρεις μηχανικά μπορεί να μοιάζουν με εκείνους πίσω από εθισμούς όπως τα ναρκωτικά, το αλκοόλ ή ο τζόγος.

Σε εφήβους που έχουν διαγνωστεί με εθισμό στο διαδίκτυο, παλαιότερες έρευνες έχουν εντοπίσει διαταραγμένη επικοινωνία μεταξύ περιοχών του εγκεφάλου που είναι σημαντικές για τον έλεγχο της προσοχής, της εργαζόμενης μνήμης και άλλων λειτουργιών.

Δεν είναι μόνο πρόβλημα των παιδιών τα social media

Όπως και με άλλους εθισμούς, υπάρχουν τρόποι να αντιμετωπιστεί η υπερβολική χρήση των social media και να αλλάξει μια κακή συνήθεια σε οποιαδήποτε φάση της ζωής.

Όμως, τα μικρά παιδιά που είναι κολλημένα σε μια συσκευή, αντί να τρέχουν σε μια παιδική χαρά μαθαίνοντας να αλληλεπιδρούν με άλλους ανθρώπους, μπορεί να χάsουν κρίσιμα αναπτυξιακά ορόσημα.Shutterstock

Καθώς τα παιδιά αναπτύσσονται, χρειάζονται πολλές και διαφορετικές εμπειρίες για να διαμορφώσουν έναν εγκέφαλο που μπορεί να μαθαίνει και να εξελίσσεται παραγωγικά, συμπεριλαμβανομένων συναισθηματικών, κοινωνικών και εκφραστικών ερεθισμάτων, λέει ο Iadecola.

Ωστόσο, το να βοηθήσουμε τα παιδιά να έχουν μια υγιή σχέση με τα social media σημαίνει και να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο τα χρησιμοποιούν οι ενήλικες. «Ο εθισμός στις οθόνες δεν είναι πια πρόβλημα των παιδιών. Είναι ανθρώπινο πρόβλημα», λέει η Gupta.

«Εμείς οι ίδιοι λειτουργούμε ως πρότυπα για τα παιδιά. Όταν πιάνουμε το κινητό ενώ οδηγούμε, στέλνουμε σιωπηλά ένα μήνυμα στο πίσω κάθισμα ότι αυτό είναι αποδεκτό. Έτσι, όταν εκείνα πιάσουν το τιμόνι, είναι πιθανό να κάνουν το ίδιο», προσθέτει

Μπορείς να το αγνοήσεις;

Δυστυχώς, δεν είναι λύση ούτε για τους ενήλικες ούτε για τα παιδιά να μπει φίλτρο που θα κρύβει αυτό το περιεχόμενο ούτε φυσικά να να μην έχουν καν smartphone.

Παράλληλα, δεν χρειάζεται να δαιμονοποιούνται τα social media και η νέα γενιά. Σύμφωνα με την κλινική ψυχολόγο δρ. Lisa Damour, πολλοί έφηβοι σήμερα κάνουν περισσότερη δουλειά στο σχολείο από προηγούμενες γενιές και κάθε γενιά είχε τους δικούς της τρόπους αποσύνδεσης.

«Όσο τα παιδιά ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους και είναι γενικά καλοί πολίτες, αξίζουν απολύτως λίγη ασυνείδητη, χαλαρή ψυχαγωγία», σημειώνει η ψυχολόγος.
Θέλεις να βάλεις όρια στα social media;

Τα social media μπορούν να έχουν και οφέλη για τους ενήλικες, οπότε ο στόχος δεν θα πρέπει να είναι η πλήρης εξάλειψή τους για όλους, λέει η δρ. Gloria Mark, καθηγήτρια Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Irvine, που μελετά πώς τα ψηφιακά μέσα επηρεάζουν τη ζωή μας.

«Βάλε όρια αν είσαι από τους ανθρώπους που χάνουν την αίσθηση του χρόνου και μπορούν να περάσουν ώρες στα social media», λέει.

Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ορίζεις ένα συγκεκριμένο καθημερινό χρονικό διάστημα για να μπεις στα social media, ιδανικά λίγο πριν από κάτι που πρέπει οπωσδήποτε να κάνεις, ώστε να μην μπορείς να σκρολάρεις επ’ άπειρον.

Τέλος, η διαγραφή των εφαρμογών και η πρόσβαση στα social media μόνο μέσω browser μπορεί επίσης να βοηθήσει στον περιορισμό της χρήσης.