Με πρόσχημα αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ, η κυβέρνηση ετοιμάζεται να ανάψει πράσινο φως για να μπορούν να ξεφορτωθούν τα ακίνητα χωρίς να χρειάζεται ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου.
Μαριάννα Τόλια
EUROKINISSIΤον Δεκέμβριο η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), που εκπροσωπεί τους ιδιοκτήτες ακινήτων, είχε αναδείξει το πρόβλημα της λήξης της προθεσμίας για την τακτοποίηση κάθε είδους αυθαιρεσιών ή «αυθαιρεσιών» στα ακίνητα βάσει του νόμου 4495/2017 στις 31 Μαρτίου 2026, ζητώντας συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ενέργειας και Περιβάλλοντος για την επίλυσή του.
Η τακτοποίηση αυθαιρεσιών, πραγματικών ή πλασματικών, βάσει του νόμου 4495/2017 αποτελεί προϋπόθεση για την έκδοση ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου, χωρίς την οποία –σύμφωνα την ισχύουσα νομοθεσία– δεν επιτρέπεται καμία μεταβίβαση, αγοραπωλησία ή γονική παροχή, αρχής γενομένης από το 2021. Η συγκεκριμένη διάταξη θεωρητικά εξυπηρετεί τον ορθό στόχο του τερματισμού της αυθαίρετης δόμησης, αποτελεί όμως χαρακτηριστικό παράδειγμα ελληνικής κακονομίας καθώς δεν λαμβάνει υπόψη της τις αλλαγές στην πολεοδομική νομοθεσία από τη δεκαετία του 1950 μέχρι σήμερα και φορτώνει με βάρη τους ιδιοκτήτες ακινήτων.
Ειδικότερα, η μείζων αλλαγή που δεν λαμβάνεται υπόψη είναι ότι από το 1950 έως και τη δεκαετία του 1980 τουλάχιστον μηχανικοί και εργολάβοι έχτιζαν πολυκατοικίες με προέγκριση, καταθέτοντας στις πολεοδομίες μόνο την άδεια και τον τυπικό όροφο, και έκαναν αργότερα αλλαγές στο στάδιο της κατασκευής οι οποίες αποτυπώνονταν σε συμβολαιογραφικές πράξεις. Στο τέλος δεν ήταν υποχρεωμένοι να εμφανίσουν την τελική μορφή της κάθε κατασκευής στην πολεοδομία και δεν το έκαναν.
Βρέθηκαν με «αυθαιρεσίες»
Ετσι, εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά αγόρασαν τα σπίτια που κατασκευάστηκαν εκείνες τις δεκαετίες με σωστά συμβόλαια μεν, βάσει της νέας νομοθεσίας όμως τα σπίτια έχουν «αυθαιρεσίες» – επειδή υπάρχει απόκλιση ανάμεσα στην αρχική άδεια που έχει κατατεθεί προ 40-50 ετών στην πολεοδομία, τη συμβολαιογραφική πράξη και την κατασκευή.
Οι ιδιοκτήτες τους μάλιστα δεν έχουν ιδέα επ’ αυτού. Ανακαλύπτουν το πρόβλημα όταν πάνε να πουλήσουν ακίνητο ή να κάνουν γονική παροχή, οπότε υποχρεούνται να υποβάλουν δήλωση μηχανικού περί «αυθαιρεσιών», να πληρώσουν το αναλογούν πρόστιμο και να εκδώσουν ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου για να ολοκληρώσουν τη μεταβίβαση.
Η σχετική νομοθεσία έχει ακόμη ένα πρόβλημα που στην τετραετία 2021-2024 είχε παγώσει αρκετές αγοραπωλησίες ακινήτων. Δεν επέτρεπε καμία δυνατότητα τακτοποίησης «αυθαιρεσιών», με έστω και ελάχιστες αποκλίσεις ως προς την άδεια σε κοινόχρηστους χώρους, παρά μόνο με τροποποίηση της σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας (προϋποθέτει συναίνεση του συνόλου των ιδιοκτητών διαμερισμάτων της κάθε πολυκατοικίας ), κάτι πρακτικά αδύνατο όταν υπάρχουν ακίνητα με ιδιοκτήτες εκτός Ελλάδας, άγνωστους κληρονόμους ή κατασχεμένα.
Για όλους αυτούς τους λόγους από το 2021 η διάταξη περί ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου αποτέλεσε «κόκκινο πανί» για ΠΟΜΙΔΑ και μεσίτες – σήμαινε γραφειοκρατικό γολγοθά και υψηλά κόστη για μηχανικούς και συμβολαιογράφους, τα οποία οι πωλητές περνούσαν στην τιμή των ακινήτων.
Παρ’ όλα αυτά, η κυβέρνηση έμενε με τα χέρια σταυρωμένα μέχρι που το πρόβλημα άγγιξε τα funds τα οποία διαχειρίζονταν τα «κόκκινα» δάνεια και που από το 2024 άρχισαν να αγοράζουν μαζικά ακίνητα από άγονους πλειστηριασμούς μέσω συνδεδεμένων εταιρειών. Υπό την πίεση των «μεγάλων συμφερόντων», το υπουργείο Περιβάλλοντος έδωσε τη δυνατότητα τροποποίησης της σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας ακόμη και από έναν ιδιοκτήτη για το διαμέρισμά του με βεβαίωση μηχανικού και συμβολαιογραφική πράξη – προφανώς με περαιτέρω κόστος που φορτώνεται στην τιμή του ακινήτου.
Λίγο αργότερα, τράπεζες και servicers που ανέφεραν ότι είχαν τότε στην κυριότητά τους 20.000 ακίνητα (εκ των οποίων τα 15.000 με εκκρεμότητες αυθαιρεσιών) ζήτησαν από το Μαξίμου να τους δοθεί η δυνατότητα να διαθέσουν, μόνο αυτοί, τα ακίνητα τους «ως έχουν», παίρνοντας εξαίρεση δηλαδή από την υποχρέωση έκδοσης ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου, με το επιχείρημα ότι έτσι θα αυξηθεί η προσφορά και θα πέσουν οι τιμές.
Το υπουργείο Οικονομικών, διά του εκπροσώπου Τύπου, είχε προαναγγείλει ότι θα φέρει σχετική ρύθμιση. Τελικά όμως, πιθανόν υπό τον φόβο ότι το μέτρο θα κατέπιπτε στα δικαστήρια ως αντισυνταγματικό, αφού δεν είναι δυνατόν να εξαιρεθεί από τη νομοθεσία μόνο μια μερίδα κατόχων ακινήτων, οι «μεγάλοι», δεν το έκανε.
Διετής παράταση για τακτοποίηση
Την περασμένη εβδομάδα πραγματοποιήθηκε η συνάντηση των εκπροσώπων της ΠΟΜΙΔΑ με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος με επίκεντρο την παράταση της τακτοποίησης κάθε είδους αυθαιρεσιών ή «αυθαιρεσιών» βάσει του νόμου 4495/2017. Πράγματι την περασμένη Πέμπτη ανακοινώθηκε παράταση για δύο χρόνια, ώστε να μη βρεθεί στον αέρα το 50% του αποθέματος ακινήτων της χώρας.
Στη συνάντηση αυτή όμως η ΠΟΜΙΔΑ έθεσε κι άλλα ζητήματα, μεταξύ των οποίων ξεχώριζε το αίτημα των funds και των τραπεζών να επιτραπούν οι μεταβιβάσεις των ακινήτων «ως έχουν», δηλαδή με κατάργηση της υποχρέωσης του πωλητή για έκδοση ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου και με μεταβίβασή της στον αγοραστή.
Ενα αίτημα δηλαδή που συμφέρει τις τράπεζες και τα funds που θέλουν να ξεφορτωθούν μαζικά ακίνητα, είναι πρωτοφανές ωστόσο για μια ένωση ιδιοκτητών που θα εκπροσωπούσε πολύ καλύτερα τα συμφέροντα των μελών της επιδιώκοντας ασφάλεια δικαίου και όχι διάρρηξη της εμπιστοσύνης ως προς το αντικείμενο της συναλλαγής, δεδομένου άλλωστε ότι το ακίνητο αποτελεί αγορά ζωής. Υπό το πρίσμα αυτής της αντίφασης λοιπόν, παράγοντες της αγοράς υποθέτουν ότι υπάρχει συνεννόηση μεταξύ ΠΟΜΙΔΑ και κυβέρνησης για να γίνει το χατίρι των funds και των τραπεζών, που από καιρό έχουν ζητήσει να πουλήσουν τα ακίνητά τους στην αγορά «ως έχουν». Το υπουργείο δήλωσε ότι σε όλα αυτά θα απαντήσει τον Φεβρουάριο, δίνοντας λίγο χρόνο ως τότε στην κυβέρνηση να διαφημίσει ότι από φέτος επιβάλλει σε τράπεζες και funds να πληρώνουν διπλό ΕΝΦΙΑ για τα κλειστά ακίνητά τους.
15.000 ακίνητα που πλέον κατέχουν οι τράπεζες και τα funds έχουν εκκρεμότητες και δεν διαθέτουν ηλεκτρονική ταυτότητα
50% του αποθέματος ακινήτων της χώρας μπορεί να βρεθεί στον αέρα αν δεν διευθετηθεί η κακονομία που υπάρχει για τις αυθαιρεσίες στα ακίνητα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου