Γιώργος Φλωρίδης: Ο υπουρ­γός – κομάντο για τις (ν)τρο­πο­λο­γίες

 
Η περίπτωση της Όλγας Κεφα­λο­γιάννη δεν ήταν το πρώτο «φωτο­γρα­φικό» νομο­θέτημα του υπουρ­γού Δικαιο­σύνης, καθώς έχει «φρο­ντίσει» και άλλα «γαλάζια» στε­λέχη.
Γιάννης Τσακαρισιάνος
 





Από τις πρώ­τες μέρες που κυβερνά ο Κυριάκος Μητσο­τάκης το νομικό πλαίσιο που διέπει τις δια­δι­κα­σίες του κράτους δικαίου ξηλώ­νε­ται και ράβε­ται στα μέτρα του. Από το προ­ε­δρικό διάταγμα με τον οποίο ο πρω­θυ­πουρ­γός ανέλαβε τα ηνία της Εθνι­κής Υπη­ρε­σίας Πλη­ρο­φο­ριών μέχρι και την τελευ­ταία τρο­πο­λο­γία που ευνό­ησε την υπουργό Του­ρι­σμού Όλγα Κεφα­λο­γιάννη στη νομική δια­μάχη που έχει η ίδια με τον πρώην σύζυγό της για την επι­μέλεια των παι­διών τους απο­δει­κνύε­ται η παγι­ω­μένη στρα­τη­γική που ακο­λου­θεί ο Κυρ. Μητσο­τάκης για τη δια­κυ­βέρ­νηση της χώρας. Στην κατα­στρα­τήγηση της ισότη­τας στη Δικαιο­σύνη κομ­βικό ρόλο δια­δρα­μα­τίζει και ο αρμόδιος υπουρ­γός Γιώρ­γος Φλω­ρίδης, ο οποίος προ­ω­θεί «φωτο­γρα­φι­κές» τρο­πο­λο­γίες που ευνο­ούν έτερα «γαλάζια» στε­λέχη σε προ­σω­πι­κές τους νομι­κές υπο­θέσεις.

Έτσι συνέβη και με την πρόσφατη διάταξη του υπουρ­γείου Δικαιο­σύνης που ψηφίστηκε στις 19 Δεκεμ­βρίου, «θαμ­μένη» μέσα στο νομο­σχέδιο για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, χάριν της οποίας η Όλ. Κεφα­λο­γιάννη που έσπευσε να κάνει χρήση κατάφερε να προ­σβάλει απόφαση του πρω­το­δι­κείου για το θέμα της επι­μέλειας των παι­διών της ώστε να επα­νε­ξε­τα­στεί εκ νέου πάλι από… πρω­το­δι­κείο αλλά με άλλη σύνθεση. Η τακτική που ακο­λου­θήθηκε για να περάσει κάτω από τα ραντάρ η επίμαχη τρο­πο­λο­γία είναι συνη­θι­σμένη και άκρως απο­τε­λε­σμα­τική. Συγκε­κρι­μένα, στις 24 Νοεμ­βρίου αναρ­τάται για δια­βούλευση το σχέδιο νόμου που αφορά την «ομαλή» μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Περι­λαμ­βάνει συνο­λικά 103 άρθρα και παρα­μένει για δια­βούλευση μέχρι και τις 8 Δεκεμ­βρίου 2025. Την επόμενη μέρα κατα­τίθε­ται στη Βουλή το επίμαχο νομο­σχέδιο, αλλά στο μεσο­διάστημα από τη δια­βούλευση μέχρι το κοι­νο­βούλιο προ­στέθη­καν ακόμη 30 άρθρα. Πλέον αρι­θμεί 134 άρθρα, μεταξύ των οποίων και η τρο­πο­λο­γία γνω­στή σε όλους ως «τρο­πο­λο­γία Κεφα­λο­γιάννη».

Έχει… προ­ϋπη­ρε­σία

«Όλα τα ζώα στη φάρμα είναι ίσα, ορι­σμένα ζώα είναι πιο ίσα από τα άλλα» είχε γράψει ο Τζορτζ Όργουελ δεκα­ε­τίες προ­τού ανα­λάβουν τη δια­κυ­βέρ­νηση της χώρας ο Κυρ. Μητσο­τάκης και η «παρέα» του, όμως η αράδα αυτή στο βιβλίο του «Η Φάρμα των ζώων» απο­κρυ­σταλ­λώ­νει με απόλυτη ευκρίνεια το είδος των «ζώων» που ηγούνται της φάρ­μας που ζούμε. Στην επτα­ε­τία Μητσο­τάκη θα βρει κανείς πλήθος σκαν­δάλων, ρου­σφε­τιών και «φωτο­γρα­φι­κών» τρο­πο­λο­γιών. Αρκετά από αυτά φέρουν την υπο­γραφή του υπουρ­γού Δικαιο­σύνης Γ. Φλω­ρίδη. Ενδει­κτικά, ακο­λου­θώ­ντας την τακτική του νομι­κού λαϊκι­σμού, σε μια προ­σπάθεια να καθιε­ρώ­σει με μεγα­λύτερη δυνα­μική τα δρα­κόντεια μέτρα του (νέος Ποι­νι­κός Κώδι­κας), προ­σπάθησε πάλι με κεκα­λυμ­μένο τρόπο να ενσω­μα­τώ­σει δήθεν ευρω­παϊκή οδη­γία έτσι ώστε υπό όρους οι κατη­γο­ρούμε­νοι να μην έχουν πρόσβαση στη δικο­γρα­φία. Αυτό δεν προ­χώ­ρησε, καθώς σύσ­σω­μος ο νομι­κός κόσμος της χώρας αντέδρασε. Αντίθετα, κατάφερε να περάσει διάταξη που ρίχνει «μαύρο» στη δημο­σιο­γρα­φική μετάδοση συγκε­κρι­μένων δικών που καλύπτο­νταν σε real time από παρα­τη­ρη­τήρια.

Η δε τελευ­ταία «φωτο­γρα­φική» τρο­πο­λο­γία που φέρει και τη σφρα­γίδα Φλω­ρίδη είναι εκ των… κορυ­φαίων. Παρα­πέμπει μάλι­στα στις πρα­κτι­κές του δικτάτορα Παπα­δόπου­λου, ο οποίος λάτρευε την επέμ­βαση στους θεσμούς και ειδικά στη Δικαιο­σύνη. Τον Ιούνιο του 1972 απο­φάσισε να παρέμ­βει για τα μάτια της έως τότε ερω­μένης του Δέσποι­νας Σερέτη, η οποία ήταν σε διάσταση με τον αστυ­νο­μικό σύζυγό της και είχε ήδη μια κόρη με τον δικτάτορα. Για χάρη της στο οικο­γε­νειακό δίκαιο της επο­χής εισήχθη η κατάλ­ληλη φωτο­γρα­φική τρο­πο­λο­γία ώστε να χωρίσει η ερω­μένη του και έπειτα να επα­νέλθει ο νόμος στην προη­γούμενη κατάσταση.






Το τι έπε­ται τώρα μετά την τρο­πο­λο­γία-δώρο του Γ. Φλω­ρίδη στην Όλγα Κεφα­λο­γιάννη είναι άγνω­στο. Νωρίτερα πάντως το Documento είχε απο­κα­λύψει ότι με την καίρια συμ­βολή Φλω­ρίδη ακόμη μία πολύκροτη υπόθεση κιν­δύνεψε να πέσει στα βράχια. Ο λόγος για τη δικο­γρα­φία που αφορά την προ­σπάθεια συγκάλυ­ψης από στε­λέχη της ΕΛΑΣ της υπόθε­σης του υιού του υπουρ­γού Ανάπτυ­ξης Τάκη Θεο­δω­ρι­κάκου και των φίλων του, οι οποίοι σε τυχαίο έλεγχο της ομάδας ΔΙΑΣ πιάστη­καν με μικρο­πο­σότητα κάν­να­βης. Ποια είναι εδώ η «παρέμ­βαση» του υπουρ­γού Δικαιο­σύνης;


Για την υπόθεση είχε ορι­στεί δικάσι­μος στις 13 Οκτω­βρίου 2025 στο Μονο­με­λές Πλημ­με­λειο­δι­κείο Αθη­νών. Δύο εβδο­μάδες πριν όμως τρο­πο­ποι­ήθηκε ο νόμος 5232/2025 και το αδίκημα της υπόθαλ­ψης (απο­δίδε­ται σε κάποιους εκ των κατη­γο­ρου­μένων στην επίμαχη υπόθεση) συμπε­ριε­λήφθη στην αρμο­διότητα του Τρι­με­λούς Πλημ­με­λειο­δι­κείου. Εξαι­τίας αυτού οι κατη­γο­ρούμε­νοι απέκτη­σαν το δικαίωμα να προ­σφύγουν κατά του κλη­τήριου θεσπίσμα­τος, κάτι που δεν ισχύει όταν τα αδίκημα είναι αρμο­διότη­τας μονο­με­λούς δικα­στη­ρίου. Από την αλλη­λου­χία των γεγο­νότων ανα­δείχτηκε με ευκρίνεια ο τρόπος λει­τουρ­γίας ενός ευρύτε­ρου μηχα­νι­σμού «κάλυ­ψης» γαλάζιων στε­λε­χών, με κομ­βικό ρόλο του υπουρ­γού Δικαιο­σύνης.

Μετά το «δώρο» Φλω­ρίδη στον Τ. Θεο­δω­ρι­κάκο καθώς και στον εμπλε­κόμενο στην υπόθεση πρώην αρχηγό της ΕΛΑΣ Μιχάλη Καρα­μα­λάκη ακο­λούθησε και ο πει­θαρ­χι­κός έλεγ­χος σε βάρος του εισαγ­γε­λέα εφε­τών Δημήτρη Πιέρ­ρου, που με διάταξή του είχε παραγ­γείλει τις ποι­νι­κές διώ­ξεις. Αφού ο Δ. Πιέρ­ρος παρο­πλίστηκε διά της πει­θαρ­χι­κής οδού, την υπόθεση ανέλαβε η ιεραρ­χικά κατώ­τερή του αντει­σαγ­γε­λέας εφε­τών Ροζα­λία Λάλλη. Η διάταξη της τελευ­ταίας αναι­ρούσε πλήρως όσα ο ανώ­τε­ρός της είχε δει στην υπόθεση και εν ολίγοις έβγαζε «λάδι» όλους τους εμπλε­κόμε­νους. Βέβαια, το όλο σχέδιο έχει «κολ­λήσει» στην εισαγ­γε­λική πρόταση του εισαγ­γε­λέα πρω­το­δι­κών Νικο­λάου Κοκα­ρίδα,ο οποίος κόντρα στις παρεμ­βάσεις και τα νομικά τερ­τίπια ευθυ­γραμ­μίζε­ται με την πρόταση του Δ. Πιέρ­ρου και ζητά να παρα­πεμ­φθούν σε δίκη όλοι οι εμπλε­κόμε­νοι.
Offshore για όλους

Τον Νοέμ­βριο του 2024 το documentonews.gr είχε απο­κα­λύψει ότι ο περι­φε­ρειάρ­χης Ανα­το­λι­κής Μακε­δο­νίας – Θράκης Χρι­στόδου­λος Τοψίδης, λίγες μέρες προ­τού ανα­λάβει τα νέα του καθήκο­ντα, έσπευσε να μετα­βι­βάσει στη σύζυγό του τις μετο­χές που κατείχε σε εξω­χώ­ρια εται­ρεία ελλη­νι­κών συμ­φε­ρόντων στην Τουρ­κία. Όμως, σύμ­φωνα με τον τότε ισχύο­ντα νόμο, απα­γο­ρευ­όταν η οποια­δήποτε συμ­με­τοχή στη διοίκηση εξω­χώ­ριων εται­ρειών και για τους συγ­γε­νείς πρώ­του βαθμού. Η απο­κάλυψη είχε φέρει, σύμ­φωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, σε αρκετά δύσκολη θέση τον Χρ. Τοψίδη, όμως τον περα­σμένο Μάιο ήρθε πάλι ο κ. Φλω­ρίδης και ανέτρεψε το σκληρό πλαίσιο των δηλώ­σεων πόθεν έσχες. Ο υπουρ­γός Δικαιο­σύνης άνοιξε τον δρόμο του εξω­χώ­ριου επι­χει­ρείν για συζύγους, γονείς και παι­διά πολι­τι­κών.

Η επίμαχη τρο­πο­λο­γία κατα­τέθηκε στο νομο­σχέδιο του υπουρ­γείου Δικαιο­σύνης με τον τίτλο «Παρεμ­βάσεις στο νομο­θε­τικό πλαίσιο της Εθνι­κής Σχο­λής Δικα­στι­κών Λει­τουρ­γών, στον Κώδικα Οργα­νι­σμού Δικα­στη­ρίων και Κατάστα­σης Δικα­στι­κών Λει­τουρ­γών και στον Κώδικα Συμ­βο­λαιο­γράφων και λοι­πές δια­τάξεις του Υπουρ­γείου Δικαιο­σύνης».
Ο νομι­κός κόσμος

Το Documento, με αφορμή τον ντόρο που προ­κάλεσε η τελευ­ταία (ν)τρο­πο­λο­γία του Γ. Φλω­ρίδη, απευ­θύνθηκε σε έγκρι­τους νομι­κούς για να σχο­λιάσουν σχε­τικά. Από την πλευρά του ο πρόε­δρος του Δικη­γο­ρι­κού Συλ­λόγου Πει­ραιά Ηλίας Κλάππας δηλώ­νει «προ­βλη­μα­τι­σμένος» γιατί –όπως ανα­φέρει– «το φαι­νόμενο των φωτο­γρα­φι­κών δια­τάξεων το έχουμε δει να επα­να­λαμ­βάνε­ται πολ­λές φορές προς εξυ­πη­ρέτηση συγκε­κρι­μένων πολι­τι­κών και οικο­νο­μι­κών σκο­πι­μο­τήτων».

Η αντι­πρόε­δρος του Δικη­γο­ρι­κού Συλ­λόγου Αθήνας Χρι­στίνα Τσα­γκλή τονίζει ότι η τρο­πο­λο­γία Κεφα­λο­γιάννη «απο­τε­λεί την επι­τομή της κακής νομο­θέτη­σης», ενώ ο ποι­νι­κο­λόγος Γιάγκος Λαμπίρης κάνει λόγο για «συνει­δητή πράξη υπο­νόμευ­σης του κράτους δικαίου».
«Είναι ζήτημα δημο­κρα­τίας»

Ηλίας Κλάππας Πρόε­δρος Δικη­γο­ρι­κού Συλ­λόγου Πει­ραιά

Με τον ν. 5264 του Δεκεμ­βρίου 2025 προ­βλέφθηκε νομο­θε­τικά η αίτηση μεταρ­ρύθμι­σης ορι­στι­κής απόφα­σης που ρυθμίζει ζητήματα επι­μέλειας και επι­κοι­νω­νίας τέκνων ενόσω εκκρε­μεί έφεση για συζήτηση της υπόθε­σης σε δεύτερο βαθμό. Η διάταξη αυτή, παρότι αφορά τον Αστικό Κώδικα, περι­λήφθηκε σε νομο­σχέδιο για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Η πρώτη που έκανε χρήση της διάτα­ξης αυτής ενώ­πιον των δικα­στη­ρίων ήταν μία από τους υπουρ­γούς που είχαν συνυ­πο­γράψει 20 ημέρες πριν τον συγκε­κρι­μένο νόμο. Αν η διάταξη αυτή ήταν ανα­γκαία για το οικο­γε­νειακό δίκαιο, θα κρι­νόταν στο πλαίσιο νομο­πα­ρα­σκευής και δια­βούλευ­σης ενός αντίστοι­χου νομο­σχε­δίου που θα αφο­ρούσε τον Αστικό Κώδικα. Η δια­δι­κα­σία ψήφι­σης της συγκε­κρι­μένης διάτα­ξης σε νομο­σχέδιο με άσχετο αντι­κείμενο κατά παράβαση του συντάγ­μα­τος (74 παρ. 5) και μάλι­στα χωρίς σύσταση νομο­πα­ρα­σκευ­α­στι­κής επι­τρο­πής και χωρίς προη­γούμενη δια­βούλευση, και η άμεση αξιο­ποίησή της από μέλος της κυβέρ­νη­σης γεν­νούν εύλο­γες υπόνοιες για τη σκο­πι­μότητα της βια­στι­κής νομο­θέτη­σης και για τους πραγ­μα­τικά ωφε­λούμε­νους από αυτήν.

Δυστυ­χώς, έχουμε κάθε λόγο να προ­βλη­μα­τι­ζόμα­στε γιατί το φαι­νόμενο των φωτο­γρα­φι­κών δια­τάξεων το έχουμε δει να επα­να­λαμ­βάνε­ται πολ­λές φορές προς εξυ­πη­ρέτηση συγκε­κρι­μένων πολι­τι­κών και οικο­νο­μι­κών σκο­πι­μο­τήτων και αυτό δεν μπο­ρεί να συνε­χι­στεί. Είναι ζήτημα δημο­κρα­τίας να μη νομο­θε­τεί η εκτε­λε­στική εξου­σία προς ίδιον όφε­λος και να μην παρεμ­βαίνει η νομο­θε­τική εξου­σία στο έργο της δικα­στι­κής με φωτο­γρα­φι­κές, ιδι­ω­τι­κής χρήσεως δια­τάξεις κατά παρέκ­κλιση από τον κανο­νι­στικό χαρα­κτήρα που πρέπει να έχουν οι νόμοι.
«Επι­τομή κακής νομο­θέτη­σης»

Χρι­στίνα Τσα­γκλή Αντι­πρόε­δρος Δικη­γο­ρι­κού Συλ­λόγου Αθη­νών

Η πρόσφατη τρο­πο­ποίηση του άρθρου 1536 ΑΚ (άρθρο 109 ν. 5264/2025) απο­τε­λεί την επι­τομή της «κακής νομο­θέτη­σης», δηλαδή της νομο­θέτη­σης που όχι μόνο δεν υπη­ρε­τεί τις αρχές της ανα­λο­γι­κότη­τας, της σαφήνειας, της απο­τε­λε­σμα­τι­κότη­τας και της δια­φάνειας, αλλά αντι­θέτως αντίκει­ται ευθέως σε αυτές. Πρόκει­ται για διάταξη δια­κρι­νόμενη από προ­χει­ρότητα, κακότε­χνη νομο­τε­χνική δια­τύπωση και πρόδηλη σκο­πι­μότητα που δημιουρ­γεί όχι μόνο δικο­νο­μική σύγ­χυση, αλλά κυρίως ανα­σφάλεια δικαίου. Οι Κώδι­κες –και δη ο Αστι­κός Κώδι­κας– απο­τε­λούν συστήματα κανόνων δικαίου επί των οποίων εδράζο­νται θεμε­λι­ώδη δικαι­ώ­ματα των πολι­τών και οποια­δήποτε τρο­πο­ποίησή τους πρέπει να γίνε­ται αφε­νός με φειδώ κι αφε­τέρου ύστερα από συστη­μα­τική επε­ξερ­γα­σία και δια­βούλευση.

Το δικη­γο­ρικό σώμα δια­χρο­νικά καλεί την πολι­τεία να μην ενδίδει σε τέτοιου είδους μεθο­δεύσεις και απο­σπα­σμα­τι­κές ρυθμίσεις που κατα­λύουν την εμπι­στο­σύνη των πολι­τών στο κράτος δικαίου και θέτουν εν αμφι­βόλω την αξιο­πι­στία των θεσμών και της Δικαιο­σύνης. Οποια­δήποτε θεσμο­θέτηση δια­τάξεων και πόσο μάλ­λον αυτών που αφο­ρούν στους βασι­κούς Κώδι­κες οφείλει να διέρ­χε­ται των στα­δίων της νομο­πα­ρα­σκευ­α­στι­κής επι­τρο­πής, της ουσια­στι­κής δια­βούλευ­σης και της συν­δρο­μής όλων των εμπλε­κόμε­νων φορέων και ιδίως των δικη­γο­ρι­κών συλ­λόγων.
«Μηχα­νι­σμός διευ­θε­τήσεων»

Γιάγκος Λαμπίρης Δικη­γόρος Αθη­νών

Η Βουλή των Ελλήνων δεν μπο­ρεί να σιωπά όταν η ίδια η νομο­θε­τική λει­τουρ­γία εκτρέπε­ται σε μηχα­νι­σμό ιδιο­τε­λούς παρέμ­βα­σης στη Δικαιο­σύνη. Οι φωτο­γρα­φι­κές τρο­πο­λο­γίες που αφο­ρούν ζητήματα δικα­στι­κής κρίσης είναι συνει­δητή πράξη υπο­νόμευ­σης του κράτους δικαίου, απο­τε­λούν την πιο κυνική εκδοχή νομο­θε­τι­κής αυθαι­ρε­σίας και συνι­στούν ευθεία παρα­βίαση της αρχής της διάκρι­σης των εξου­σιών. Τρο­πο­λο­γίες με σαφές προ­σω­πικό ή οικο­γε­νειακό απο­τύπωμα υπουρ­γών είναι κανο­νι­στι­κές παρεμ­βάσεις με σκοπό την αλλοίωση της ισο­νο­μίας και τη δημιουρ­γία εξαι­ρέσεων για τους ισχυ­ρούς

Με αυτό τον τρόπο εγκα­θι­δρύε­ται ένα καθε­στώς επι­λε­κτι­κής εφαρ­μο­γής του νόμου, όπου η θεσμική ιδιότητα λει­τουρ­γεί ως ασπίδα ατι­μω­ρη­σίας και μετα­τρέπει τη Δικαιο­σύνη από εγγυ­ητή δικαι­ω­μάτων σε μηχα­νι­σμό διευ­θε­τήσεων. Κατά συνέπεια, οι φωτο­γρα­φι­κές τρο­πο­λο­γίες που παρεμ­βαίνουν στη Δικαιο­σύνη απο­τε­λούν μορφή θεσμι­κής βίας, συνι­στούν μηχα­νι­σμό συγκάλυ­ψης, επι­λε­κτι­κής ατι­μω­ρη­σίας και θεσμι­κής ανι­σότη­τας. Όμως μια δημο­κρα­τία χωρίς ανε­ξάρ­τητη Δικαιο­σύνη δεν εκφυ­λίζε­ται στα­διακά – απο­συ­ντίθε­ται. Και όταν ο πυρήνας της Δικαιο­σύνης μετα­τρέπε­ται σε «σου­ρω­τήρι» εξαι­ρέσεων, αυτό που απο­μένει δεν είναι κράτος δικαίου, αλλά θεσμικό κέλυ­φος χωρίς περιε­χόμενο.