Τρίτη, Μαρτίου 03, 2026

Επιστράτευση στην Ελλάδα: Τι ισχύει το 2026 – Πότε έγινε τελευταία Τι λέει ο νόμος για την επιστράτευση στην Ελλάδα, την ηλικία, τα λευκά φύλλα πορείας, πώς γίνονται οι κλήσεις. Όσα θέλετε να γνωρίζετε.




 
 


Η επιστράτευση αποτελεί κρίσιμο εργαλείο εθνικής άμυνας σε περιόδους πολέμου και έντασης. Και καθώς, το χάος και η σύρραξη στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται, και η Κύπρος βρίσκεται σε επιφυλακή, μετά τα δύο drones που αντιμετώπισε τη Δευτέρα στη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι, τόσο «φουντώνουν» και οι φήμες για επιστράτευση στην Ελλάδα. Τι ισχύει όμως και ποιοι θα κληθούν εάν τελικά πραγματοποιηθεί; Διαβάστε αναλυτικά τι λέει ο κανονισμός, ποιες είναι οι διαφορές μερικής και γενικής επιστράτευσης, μέχρι ποια ηλικία γίνονται οι κλήσεις και πότε έγινε επιστράτευση στην Ελλάδα τελευταία φορά.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Πώς γίνεται η επιστράτευση

Γενικά, επιστράτευση καλείται η επαναφορά σε στρατιωτική υπηρεσία των εφέδρων λόγω έκτακτης ανάγκης και μπορεί να είναι γενική ή μερική. Συγκεκριμένα, η γενική επιστράτευση αφορά την εμπόλεμη κατάσταση (κόκκινος συναγερμός), ενώ στη μερική επιστράτευση (κατάσταση πορτοκαλί συναγερμού) δεν υπάρχει εν ενεργεία πόλεμος.


Με Φύλλα Ατομικής Προσκλήσεως (ΦΑΠ) που επιδίδονται από την αστυνομία, οι υπόχρεοι καλούνται να παρουσιαστούν στις μονάδες τους εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος.
Το πρώτο στάδιο

Ο γενικός κανόνας για την επιστράτευση είναι πως στην κατάσταση πορτοκαλί συναγερμού (όχι πολέμου), επιστρατεύονται όλες οι σειρές (ΕΣΣΟ) που έλαβαν απολυτήρια τα τελευταία δύο έτη, καθώς επίσης και τα μέλη συγκεκριμένων ειδικοτήτων (ναρκαλιευτές, χειριστές ραντάρ κλπ) και φυσικά οι ειδικοδυναμίτες (ΟΥΚ, πεζοναύτες, ΛΟΚ κλπ). Αυτή είναι η μερική επιστράτευση.

Ο γενικός κανόνας για την επιστράτευση είναι πως στην κατάσταση πορτοκαλί συναγερμού (όχι πολέμου), επιστρατεύονται όλες οι σειρές (ΕΣΣΟ) που έλαβαν απολυτήρια τα τελευταία δύο έτη, καθώς επίσης και τα μέλη συγκεκριμένων ειδικοτήτων (ναρκαλιευτές, χειριστές ραντάρ κλπ) και φυσικά οι επίλεκτες ειδικές δυνάμεις του των Στρατιωτικών Σωμάτων.

Στην περίπτωση του «πορτοκάλι» συναγερμού, καλούνται με Φύλλα Ατομικής Προσκλήσεως (τα οποία επιδίδονται από την αστυνομία όλο το 24ώρο) οι υπόχρεοι να παρουσιαστούν στις μονάδες που αναγράφουν πάνω τα ΦΑΠ μέσα στο χρονικό διάστημα που αναγράφεται.


Στις περιοχές πρώτης γραμμής το χρονικό αυτό διάστημα ορίζεται ως ΑΜΕΣΑ και όχι πέραν των 2-4 ωρών (τελευταία μερική επιστράτευση έγινε στο Ανατολικό Αιγαίο τον Γενάρη του 1996 και όριζε χρονικό διάστημα 2 ωρών).

Στις υπόλοιπες περιοχές το χρονικό περιθώριο αυξάνεται ανάλογα με την απόσταση. Οι μετακινήσεις προς τη μονάδα και πίσω (μετά τη λήξη) είναι δωρεάν και γίνονται με ειδικά κουπόνια που βρίσκονται στο κάτω μέρος του ΦΑΠ.

Εφόσον υπάρχει αντικειμενική αδυναμία μετάβαση στο χρονικό περιθώριο που τίθεται (γιατί πχ βρίσκεσαι σε ταξίδι ή δεν υπάρχουν συγκοινωνιακά μέσα κλπ) τότε ΑΜΕΣΑ μεταβαίνεις στο Στρατόπεδο Προώθησης Εφέδρων (υπάρχουν πολλά σε κάθε νομό), το οποίο αναλαμβάνει από εκεί και πέρα την υποχρέωση είτε να σε προωθήσει στη μονάδα σου ή να σε εντάξει σε άλλη μονάδα σε συνεννόηση με το ΓΕΕΘΑ.
Μέχρι ποια ηλικία

Σύμφωνα με τον κανονισμό υπάρχουν δύο φάσεις επιστράτευσης. Στην πρώτη φάση καλούνται όσοι είναι κάτω των 41 ετών και στην δεύτερη οι μεταξύ 41 και 45 ετών. Οι μεγαλύτεροι των 45 ετών απαλλάσσονται προσωρινά της ειδικής και μερικής επιστράτευσης.

Πρακτικά όμως όσοι έχουν πράσινα φύλλα πορείας είναι αυτοί που θα κληθούν πρώτοι. Όσοι έχουν λευκά ανήκουν στη Β’ Φάση.


Υπάρχουν άτομα που έχουν λευκά φύλλα πορεία σε ηλικία μικρότερη των 41 ετών, αυτοί δεν έχουν κρίσιμη ειδικότητα γι’ αυτό και δεν αποτελούν άμεση προτεραιότητα. Έστω υπόψη ότι συγκεκριμένες ειδικότητες έχουν και άλλα χρώματα φύλλων πορείας.

Στην περίπτωση αυτή ήδη γνωρίζουν τι να πράξουν και αν το έχουν ξεχάσει πρέπει να απευθυνθούν στις στρατολογικές υπηρεσίες, γιατί συνήθως αυτοί έχουν απόρρητες οδηγίες.

Όλοι οι έφεδροι, δηλαδή όσοι έχουν ολοκληρώσει τη θητεία τους και έχουν λάβει Ειδικό Φύλλο Πορείας. Πάνω στο ΕΦΠ αναγράφονται ειδικοί κωδικοί, για τους οποίους έχουν ενημερωθεί από την μονάδα τους.

Οι κάτοχοι λευκών ΕΦΠ μεταβαίνουν όπου διαταχθούν, αλλά όπως προαναφέραμε εντάσσονται στη β’ φάση, οπότε θεωρητικά θα τους έρθει στο σπίτι ειδοποίηση. Σημαντικό είναι να έχετε ενημερώσει τις στρατολογικές υπηρεσίες για τυχόν αλλαγή της διεύθυνσης κατοικίας.
Σε περίπτωση γενικής επιστράτευσης – «Κόκκινος» συναγερμός

Στην κατάσταση αυτή όσον αφορά τις ηλικίες ισχύουν ότι και παραπάνω. Φυσικά μέσα στον κανονισμό ορίζεται ότι τα όρια ηλικίας μπορούν να διαφοροποιηθούν ανάλογα με τις ανάγκες της χώρας, χωρίς να ορίζεται η μικρότερη ή η μεγαλύτερη ηλικία. Πρακτικά στην εμπόλεμη κατάσταση, καλούνται να πολεμήσουν ΟΛΟΙ οι ικανοί να κρατάνε όπλο.


Τι έγγραφα φέρουν μαζί τους όσοι καλούνται:Το ΦΑΠ που του έστειλε η Επιστρατεύουσα Αρχή
Το Ειδικό Φύλλο Πορείας.

Ο σκοπός της επιστράτευσης είναι η ανάκληση ­ κατάταξη και τοποθέτηση των εφέδρων στις στρατιωτικές μονάδες, προκειμένου να γίνει δυνατή η μετάπτωση των μονάδων αυτών στη πολεμική τους σύνθεση και οργάνωση.

Με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο η εφεδρεία του Στρατού Ξηράς περιλαμβάνει όλους τους εκπαιδευμένους και κατά το νόμο υποκείμενους σε επιστράτευση εφέδρους, όπως παρακάτω:

Αξιωματικούς ­ Μόνιμους Υπαξιωματικούς, μέχρι καταλήψεώς τους από το εκάστοτε και κατά περίπτωση προβλεπόμενο όριο ηλικίας.

Οπλίτες μέχρι την συμπλήρωση του 45 έτους ηλικίας τους.


Οι έφεδροι τοποθετούνται στις Μονάδες μηχανογραφικά από την Δ/νση Επιστράτευσης του Γενικού Επιτελείου Στρατού, ανάλογα τον τόπο διαμονής, την ειδικότητα και το βαθμό.ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: LIVE όλες οι εξελίξεις για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή – Όσα συμβαίνουν τώρα
Πότε έγινε η τελευταία επιστράτευση στην Ελλάδα

Μετά το 1974 έχουν γίνει μόνο δύο επιστρατεύσεις λόγω ελληνοτουρκικών εντάσεων:1987: κρίση με το ερευνητικό πλοίο Σισμίκ
1996: κρίση των Ιμίων (η τελευταία μέχρι σήμερα)

Στις 30–31 Ιανουαρίου 1996, κατά τη διάρκεια της κρίσης των Ιμίων με την Τουρκία, διατάχθηκε μερική επιστράτευση και όχι γενική.

Κλήθηκε η τοπική εφεδρεία κυρίως σε:Θράκη
νησιά του Αιγαίου
Ενεργοποιήθηκαν έφεδροι άμεσης ενσωμάτωσης και τοπικοί εφεδρικοί σχηματισμοί.
Δεν έγιναν επιτάξεις οχημάτων ούτε μετακινήσεις μονάδων από την ενδοχώρα.
Τι είναι η πολιτική επιστράτευση

Πολιτική επιστράτευση είναι η υποχρεωτική παροχή των προσωπικών υπηρεσιών των ατόμων που επιτάσσονται, καθώς και των πόρων και μέσων που είναι απαραίτητα για την παροχή αυτών των υπηρεσιών. Η πολιτική στρατολόγηση χρησιμοποιείται από διάφορες κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, όπου έχει χρησιμοποιηθεί πολλές φορές.


Κηρύσσεται με βάση το Νομοθετικό Διάταγμα 17/1974 «Περί Πολιτικής Σχεδιάσεως Εκτάκτου Ανάγκης» (Π.Σ.Ε.Α.) (ΦΕΚ Α’ 236/1974), το άρθρο 18 του οποίου επιτρέπει την πολιτική επιστράτευση στην περίπτωση «πολιτικής κινητοποίησης».

Η απόφαση για την ενεργοποίηση του μηχανισμού πολιτικής επιστράτευσης βαραίνει τον εκάστοτε αρμόδιο υπουργό. Οι νομαρχίες μοιράζουν στους επιστρατευόμενους «φύλλα ατομικής προσκλήσεως πολιτικής επιστράτευσης» (αντίστοιχα με τα «φύλλα πορείας» της στρατιωτικής επιστράτευσης). Όσοι αρνούνται να υπακούσουν δικάζονται με αυτόφωρο.

Σχετικές με το ζήτημα είναι οι διατάξεις των άρθρων 18 παρ.3 και 22 παρ.4 του Συντάγματος.

Το 2006 η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ναυτεργατών (ΠΝΟ) κατέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) αμφισβητώντας την ισχύ του Ν.Δ. 17/1974, καθώς αυτό είχε εκδοθεί με βάση το παλιότερο Σύνταγμα του 1952. Το ΣτΕ δεν αποφάσισε ποτέ επί του θέματος, καθώς στο μεταξύ η Κυβέρνηση απέσυρε την απόφαση της επίταξης.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου