Φωτογραφία αρχείου
«Μπορούμε να τους τελειώσουμε σε μια ώρα», είχε δηλώσει ο Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν συμπλήρωσε εσχάτως τις δύο εβδομάδες… χωρίς κάποιο ορατό τέλος. Επισήμως η Ουάσινγκτον πανηγυρίζει για τις επιτυχίες της εκστρατείας. Ωστόσο η πραγματικότητα απέχει πολύ από τις θριαμβολογίες και το παρασκήνιο καταδεικνύει πως όσο περνάει ο καιρός ο Ντόναλντ Τραμπ εγκλωβίζεται όλο και περισσότερο σε μια αδιέξοδη σύγκρουση.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Και κάθε ημέρα ο λογαριασμός αυξάνεται. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ βυθίζει τη διεθνή οικονομία σε μια νέα ενεργειακή κρίση, το κόστος του πολέμου είναι εξωφρενικό και τα πυραυλικά αποθέματα πιέζονται. Ο Ντόναλντ Τραμπ μοιάζει να έχει αυτοπαγιδευτεί και δέχεται έντονες πιέσεις, ακόμη και στο εσωτερικό της «αυλής» του, ώστε να αναζητήσει μια διέξοδο για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Οι δε αντιφατικές δηλώσεις, του ίδιου αλλά και Αμερικανών αξιωματούχων, επιτείνουν τη σύγχυση και τους φόβους πως η κυβέρνησή των ΗΠΑ δεν έχει κανένα ρεαλιστικό πολιτικό σχέδιο για το Ιράν και απλώς επιδίδεται σε έναν πόλεμο φθοράς ελπίζοντας πως το καθεστώς της Τεχεράνης κάποια στιγμή θα υποταχθεί. Από τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς (μέσω διαρροών) και τα στελέχη του κινήματος MAGA μέχρι τους Ευρωπαίους ηγέτες και τον «φίλο» Ερντογάν, το μήνυμα προς τον Αμερικανό Πρόεδρο είναι ένα: «Ντόναλντ, παρ’ το Αλλιώς»…
«Πρόεδρε, σταμάτα τον πόλεμο»
Η πλειονότητα των Αμερικανών δυσκολεύεται να κατανοήσει τους λόγους του πολέμου και κυρίως το γιατί θα πρέπει να σηκώσουν το βάρος των αυξήσεων στα καύσιμα, καθώς οι τιμές του πετρελαίου κινούνται σταθερά γύρω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Η αμερικανική κυβέρνηση αδυνατεί να δώσεις σαφείς εξηγήσεις γιατί ξεκίνησε – και κυρίως – γιατί συνεχίζει έναν πόλεμο που όπως ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε «δεν έχει πλέον κάποιον άλλον σημαντικό στόχο» και «μπορεί να τον τελειώσει όποτε ο ίδιος επιθυμεί».
Ακόμη και στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικάνων αλλά και του κινήματος MAGA, εκφράζεται έντονος προβληματισμός για τη σύγκρουση. Ήταν και πάλι ο ίδιος Ντόναλντ Τραμπ που επιστρέφοντας στον Λευκό Οίκο υποσχόταν ότι δεν πρόκειται να προχωρήσει σε «ανόητες» στρατιωτικές επεμβάσεις. Αλλά και πιο πρόσφατα, μια ημέρα μετά την πρώτη επιχείρηση, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωνε πως ο πόλεμος θα τελειώσει «σύντομα».
Έκτοτε έχουν περάσει 14 ημέρες και δεν διαφαίνεται κάποιο τέλος, ούτε παρουσιάζεται κάποιο χρονοδιάγραμμα. Μόνο η πρώτη εβδομάδα κόστισε στις ΗΠΑ πάνω από 11 δισεκατομμύρια δολάρια και οι πληροφορίες αναφέρουν πως ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να υποβάλει σύντομα αίτημα προς το Κογκρέσο για πρόσθετη χρηματοδότηση του πολέμου, ύψους ακόμη 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων, τουλάχιστον.
Στο παρασκήνιο έχει ξεσπάσει ένας εμφύλιος στην «αυλή» του Τραμπ. Ορισμένοι αξιωματούχοι και οικονομικοί σύμβουλοι τον προτρέπουν να σταματήσει τον πόλεμο, προειδοποιώντας τον πως η εκτίναξη των τιμών της βενζίνης ενδέχεται να έχει πολιτικό κόστος, καθώς το σοκ στις τιμές του πετρελαίου θα μπορούσε γρήγορα να διαβρώσει τη στήριξη προς τις επιλογές του.
Ανάλογες – ηχηρές – φωνές υπάρχουν και στο κίνημα MAGA. Προσωπικότητες όπως ο Στιβ Μπάνον και ο τηλεοπτικός παρουσιαστής Τάκερ Κάρλσον, τον καλούν να αποφύγει την εμπλοκή των ΗΠΑ σε έναν ακόμη παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Υπάρχουν όμως και τα «γεράκια» που επιμένουν ότι η εκστρατεία πρέπει να συνεχιστεί μέχρι την πλήρη εξουδετέρωση της απειλής από το Ιράν. Όπως υποστηρίζουν, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αποτρέψουν το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων και να απαντήσουν δυναμικά σε επιθέσεις κατά αμερικανικών στρατευμάτων και πλοίων.
Ο Βανς «αδειάζει» τον Τραμπ με διαρροές
Ενδεικτικά του κλίματος είναι και τα δημοσιεύματα για την διαφωνία Τζέι Ντι Βανς σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ – και «δελφίνος» για το προεδρικό αξίωμα – με διαρροές βγάζει τον εαυτό του «εκτός κάδρου» των αποφάσεων για την εκστρατεία στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με «ανώτερους αξιωματούχους» που μίλησαν στο Politico, ο Βανς ήταν εξ αρχής επιφυλακτικός για την επίθεση στο Ιράν και μάλιστα είχε εκφράσει αυτή τη θέση στον Τραμπ πριν λάβει την απόφαση για τους βομβαρδισμούς.
Ο Βανς είναι «σκεπτικιστής», «ανησυχεί για την επιτυχία» και «αντιτίθεται» στον πόλεμο κατά του Ιράν, δήλωσε μέσω γραπτού μηνύματος ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ, υπό τον όρο της ανωνυμίας. Ένας δεύτερος υψηλόβαθμος αξιωματούχος ανέφερε ότι «ο ρόλος του είναι να παρουσιάζει στον πρόεδρο και στη διοίκηση όλες τις πιθανές οπτικές για το τι θα μπορούσε να συμβεί από διαφορετικές γωνίες — και αυτό ακριβώς κάνει. Όμως, όταν ληφθεί η απόφαση, τότε τη στηρίζει πλήρως».
Η διαρροή των επιφυλάξεων του Βανς, σε συνδυασμό με τον πιο συγκρατημένο τόνο του σχετικά με την επιτυχία της επιχείρησης, έχουν ενισχύσει τις πληροφορίες περί ρήγματος ανάμεσα στον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρό του.
Πυρά και από την Ευρώπη… ακόμη και από τον «στενό φίλο» Ερντογάν
Αρνητικό είναι το κλίμα και στην Ευρώπη, η οποία για άλλη μια φορά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ενεργειακή κρίση. Η «παραδοσιακή σύμμαχος» Βρετανία κρατάει αποστάσεις από τη σύγκρουση, το ίδιο και οι ισχυρότερες ευρωπαϊκές δυνάμεις. Μάλιστα Γαλλία και Ιταλία, γυρίζοντας την πλάτη στον Τραμπ, βρίσκονται σε παρασκηνιακές συνομιλίες με το Ιράν επιχειρώντας να εξασφαλίσουν ειδική άδεια για ασφαλή διέλευση από τα στενά του Ορμούζ.
Ακόμη και ο πιο μετριοπαθής Φρίντριχ Μερτς εξαπέλυσε «πυρά» κατά του Ντόναλντ Τραμπ, τονίζοντας πως κάνει λάθος τόσο με τον πόλεμο στο Ιράν όσο και με την στάση του έναντι της Ρωσίας, ιδιαίτερα με την απόφασή του να άρει προσωρινά τις κυρώσεις για το ρωσικό πετρέλαιο σε μια προσπάθεια να μειωθούν οι αυξανόμενες τιμές ενέργειας εν μέσω των επιθέσεων κατά της Τεχεράνης.
«Θα ήθελα να γνωρίζω ποιοι άλλοι παράγοντες οδήγησαν την αμερικανική κυβέρνηση στη λήψη αυτής της απόφασης», ανέφερε με νόημα και τόνισε ότι «οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν διαθέτουν σαφή στρατηγική για τον τερματισμό της σύγκρουσης».
Σφοδρή κριτική άσκησε και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, για τον οποίο ο Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφραστεί με κολακευτικά λόγια, χαρακτηρίζοντάς τον «φίλο» και «φανταστικό ηγέτη». Ο Τούρκος Πρόεδρος έκανε λόγο για έναν «παράλογο και παράνομο πόλεμο» κατά του Ιράν και τόνισε πως ήδη αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για να καθίσουν οι δύο πλευρές στο τραπέζι των συνομιλιών. «Αυτός ο πόλεμος πρέπει να τερματιστεί διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος να βάλει φωτιά σε όλοκλήρη την περιοχή».
Πληθαίνουν τα δημοσιεύματα για το αδιέξοδο στο Ιράν
Την ίδια στιγμή – και παρά τις προσπάθειες της αμερικανικής κυβέρνησης να παρουσιάσει μια καθολική επιτυχία στην εκστρατεία κατά του Ιράν – καθημερινά πληθαίνουν τα δημοσίευμα που εγείρουν ερωτήματα για τη στρατηγική της Ουάσινγκτον και υπογραμμίζουν το αδιέξοδο των επιχειρήσεων.
Παρουσιάζοντας μια σειρά από στρατιωτικές, πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις, αμφισβητούν το αφήγημα της νίκης, υπογραμμίζοντας την κρίση στα Στενά του Ορμούζ, τις οικονομικές επιπτώσεις και την ενεργειακή αστάθεια, το άλυτο πυρηνικό ζήτημα, την ανθεκτικότητα του ιρανικού καθεστώτος, τις διαφωνίες με το Ισραήλ και το πολιτικό κόστος στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Ο Τραμπ ψάχνει μια «πανηγυρική έξοδο»
Παρότι η Αμερική αναμφίβολα διαθέτει σαφή στρατιωτική υπεροχή, η επίτευξη μιας στρατηγικής νίκης απέχει πολύ. Οι πολιτικές, οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες της σύγκρουσης δείχνουν ότι ο πόλεμος με το Ιράν δεν ήταν μια «εκδρομή», όπως ισχυριζόταν αρχικά ο Ντόναλντ Τραμπ και σίγουρα το σχέδιο για μια άμεση ανατροπή του καθεστώτος, με μια εξέγερση που θα αναζωπυρωνόταν από τους βομβαρδισμούς, διαψεύστηκε.
Πλέον ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει δύο επιλογές για το άμεσο μέλλον: Είτε να συνεχίσει μέχρι τέλους τους βομβαρδισμούς ευελπιστώντας πως έστω και με καθυστέρηση η ισλαμική ηγεσία θα υποταχθεί και θα καταρρεύσει, είτε να προχωρήσει σε μια «πανηγυρική έξοδο», υποστηρίζοντας πως η επιχείρηση ολοκληρώθηκε και οι στόχοι επιτεύχθηκαν. Θα μπορούσε να επικαλεστεί την εξόντωση του Χαμενεΐ, αλλά και να ισχυριστεί την καταστροφή των στρατιωτικών δυνατοτήτων ή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, όπως είχε κάνει και το καλοκαίρι του 2025. Το πόσο βάσιμοι θα είναι αυτοί οι ισχυρισμοί μικρή (επικοινωνιακή) σημασία θα έχουν για την Ουάσινγκτον. Οι ΗΠΑ θα έχουν «νικήσει».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου