Ποια τρόφιμα θα ακριβύνουν λόγω του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ Μετά το πετρέλαιο, ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ εκτοξεύει τις τιμές στα λιπάσματα και απειλεί βασικά είδη διατροφής.

Eurokinissi | Τατιάνα Μπόλαρη
 
 


Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις και ο ναυτικός αποκλεισμός που σημειώνονται στα Στενά του Ορμούζ από τις 28 Φεβρουαρίου, εγείρουν πλέον σοβαρούς κινδύνους για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Euronews, ενώ το διεθνές ενδιαφέρον στρέφεται στις διαταραχές της αγοράς πετρελαίου, η κρίσιμη αυτή θαλάσσια οδός στον Κόλπο επηρεάζει άμεσα την τροφοδοσία τροφίμων και την παγκόσμια γεωργική παραγωγή. Τουλάχιστον 10 πλοία έχουν δεχθεί επίθεση από την έναρξη των εχθροπραξιών, με το τελευταίο χτύπημα σε ρυμουλκό των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να προκαλεί φόβους για νεκρούς ναυτικούς.


Η κατάσταση αυτή αναγκάζει τις ναυτιλιακές εταιρείες να διακόψουν τις διελεύσεις, παρά τις προσφορές των ΗΠΑ για στρατιωτική συνοδεία και την ενεργοποίηση ασφαλιστικού προγράμματος ύψους 20 δισ. δολαρίων.

 

Ο ρόλος των Στενών του Ορμούζ στην παγκόσμια γεωργία

Εκτός από τη διακίνηση σχεδόν του 30% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και του 20% του φυσικού αερίου, από το μοναδικό πέρασμα του Κόλπου διέρχεται και το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών λιπασμάτων. Αυτό το δεδομένο καθιστά τα Στενά του Ορμούζ καθοριστικά για την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων. Οι εχθροπραξίες έχουν ήδη αρχίσει να τροφοδοτούν τον πληθωρισμό. Ενδεικτικά, η τιμή της ουρίας, που αποτελεί βασικό τύπο λιπάσματος, εκτινάχθηκε πάνω από τα 600 δολάρια ανά τόνο, από 450 δολάρια που ήταν μόλις την περασμένη εβδομάδα.

Ο Μενέλαος Υδραίος, γενικός γραμματέας της International Gas Union, σημείωσε ότι οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στα καύσιμα. «Υπάρχει μια σημαντική ποσότητα τροφίμων που εισέρχεται στην περιοχή και η οποία έχει πλέον διαταραχθεί», ανέφερε χαρακτηριστικά ο ίδιος, προσθέτοντας: «Αυτά τα τρόφιμα δεν καλύπτουν μόνο τις περιφερειακές ανάγκες αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις, επανεξάγονται περαιτέρω στη συνέχεια». Ακόμα, προειδοποίησε ότι τα πετροχημικά είναι απαραίτητα για τα φάρμακα, τα πλαστικά και πολλά άλλα προϊόντα, τονίζοντας ότι η διαταραχή πρέπει να εξεταστεί στο σύνολό της και όχι απλώς ως ζήτημα ενέργειας.
Η σύνδεση του φυσικού αερίου με τα λιπάσματα

Ο Περσικός Κόλπος αποτελεί την κύρια μηχανή που τροφοδοτεί την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων, καθώς προμηθεύει τις μεγαλύτερες ποσότητες αζωτούχων λιπασμάτων.

Μάλιστα, σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Πολιτική Τροφίμων (IFPRI), το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν και το Ομάν παράγουν συνολικά 15 εκατ. μετρικούς τόνους ουρίας, φωσφορικού διαμμωνίου και άνυδρης αμμωνίας ετησίως. Χώρες όπως η Ινδία, οι ΗΠΑ, η Βραζιλία και η Αυστραλία βασίζονται σε αυτές τις εξαγωγές για τη διατήρηση των γεωργικών τους αποδόσεων.

Υπάρχει, επίσης, ένας ισχυρός δεσμός με τις τιμές του φυσικού αερίου, το οποίο αποτελεί περίπου το 70% του κόστους παραγωγής των αζωτούχων λιπασμάτων. Ο Τζόζεφ Γκλάουμπερ, επίτιμος ερευνητής στο γραφείο του γενικού διευθυντή του IFPRI, εξήγησε ότι τα αποθέματα λιπασμάτων δεν λειτουργούν ως δίχτυ ασφαλείας όπως το πετρέλαιο. «Πολλά προϊόντα λιπασμάτων μπορούν να αποθηκευτούν εύκολα, αλλά επειδή έχουν τόσο υψηλή αξία σε σχέση με την υποκείμενη πρώτη ύλη και το γεγονός ότι το φυσικό αέριο παράγεται όλο τον χρόνο, το κόστος αποθήκευσης καθιστά πιο οικονομική την αγορά τους ανάλογα με τις ανάγκες», δήλωσε ο ίδιος.

Ποια τρόφιμα αναμένεται να ακριβύνουν

Εάν οι συγκρούσεις στο στενό παραταθούν, οι καταναλωτές ενδέχεται να δουν αυξήσεις σε βασικά είδη στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Προϊόντα όπως το σιτάρι, το καλαμπόκι, το ψωμί, τα ζυμαρικά και οι πατάτες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του κινδύνου. Επίσης, η κρίση μπορεί να επηρεάσει ευπαθή προϊόντα, όπως τα γαλακτοκομικά και τα θαλασσινά. Παράλληλα, η άνοδος στις τιμές του σογιέλαιου και των ζωοτροφών μπορεί να αναγκάσει τους κτηνοτρόφους να αλλάξουν τα παραγωγικά τους σχέδια.

Προς το παρόν, οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι επιπτώσεις από τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ βραχυπρόθεσμα θα είναι περιορισμένες. Ωστόσο, ο Τζόζεφ Γκλάουμπερ προειδοποίησε: «Οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου και ενέργειας γενικότερα θα μπορούσαν να αυξήσουν το κόστος λιανικής, καθώς αυξάνεται το κόστος μεταφοράς και επεξεργασίας μετά την παραγωγή. Αυτό θα μπορούσε να τροφοδοτήσει ξανά τον πληθωρισμό των τιμών των τροφίμων με την πάροδο του χρόνου». Αν ο αποκλεισμός συνεχιστεί για μεγάλο διάστημα, οι ανησυχίες για την επισιτιστική ασφάλεια εκτός του Περσικού Κόλπου αναμένεται να ενταθούν.