Από την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, οι δηλωμένοι στόχοι του Ντόναλντ Τραμπ κυμαίνονται από την καταστροφή του βαλλιστικού οπλοστασίου και του πυρηνικού προγράμματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας έως μια αλλαγή ηγεσίας τύπου Βενεζουέλας και «άνευ όρων παράδοση».
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει δηλώσει ότι θα επρόκειτο για μια «μαζική» στρατιωτική επιχείρηση, με το χρονοδιάγραμμα να εξελίσσεται από λίγες ημέρες σε αρκετές εβδομάδες ή «όσο χρειαστεί».
Τη Δευτέρα δήλωσε ότι θα τελειώσει «πολύ σύντομα».
Ωστόσο, σχολιάζουν οι Financial Times, η αδυναμία του Αμερικανού προέδρου να εξηγήσει πώς θα μετρήσουν οι ΗΠΑ την επιτυχία αυτών των στόχων σημαίνει ότι δεν υπάρχει σαφήνεια σχετικά με το πώς ή πότε θα τελειώσει ο πόλεμος.
Θα κηρύξει ο Τραμπ το τέλος και θα διεκδικήσει τη νίκη;
Οι Αμερικανοί πολιτικοί αναλυτές αναμένουν ότι ο Τραμπ θα διεκδικήσει τη «νίκη» ανεξάρτητα από το πώς θα τελειώσει η σύγκρουση.
Μετά την άνοδο των τιμών του πετρελαίου τη Δευτέρα, ο Τραμπ δήλωσε ότι ο πόλεμος «σχεδόν ολοκληρώθηκε», αλλά πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ «θα μπορούσαν να προχωρήσουν περαιτέρω».
Επιπλέον, επέμεινε ότι οι ΗΠΑ «δεν επιδιώκουν συμβιβασμό».
Ωστόσο, σύντομα ενδέχεται να αναγκαστεί να το κάνει. «Το Ιράν έχει μια πολύ συνεκτική στρατηγική», δήλωσε ο Μάικλ Ντόραν, ανώτερος ερευνητής στο Hudson Institute και σύμβουλος για θέματα Μέσης Ανατολής κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Τζορτζ Μπους.
Επιτιθέμενο στους συμμάχους των ΗΠΑ, υποβαθμίζοντας τις αμυντικές δυνατότητες της περιοχής και αυξάνοντας το κόστος της ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο, το Ιράν ασκεί «μέγιστη πίεση στις ΗΠΑ», δήλωσε ο Ντόραν.
Ο Στιβ Γουίτκοφ, ανώτερος σύμβουλος του Τραμπ και διαπραγματευτής για το Ιράν, δήλωσε το Σάββατο στους δημοσιογράφους ότι πιστεύει ότι υπάρχει ακόμα περιθώριο για συμφωνία, αλλά η απόφαση «εναπόκειται στον πρόεδρο».
Ο Τραμπ θα αντιμετωπίσει επίσης αυξανόμενη εσωτερική πίεση όσο περισσότερο συνεχίζεται η σύγκρουση, αλλά θα είναι επιφυλακτικός στο να τερματίσει τον πόλεμο με τρόπο που θα επέτρεπε στην Τεχεράνη να διεκδικήσει τη νίκη. «Βρίσκεται υπό πραγματική πίεση να τον τερματίσει», δήλωσε ο Ντόραν.
Υπάρχει ένα σενάριο «Βενεζουέλας»;
Ο Τραμπ υπονόησε την περασμένη εβδομάδα ότι ήθελε να συμμετάσχει στην επιλογή του επόμενου ηγέτη του Ιράν, όπως είπε, όπως έκανε στη Βενεζουέλα μετά την στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ στο Καράκας για να απαγάγουν τον Νικολά Μαδούρο.
Αλλά ο πόλεμος κατά του Ιράν δεν μπορεί να συγκριθεί με την επίθεση κατά του Μαδούρο. Η στρατιωτική επιχείρηση στο Καράκας διήρκεσε μόνο λίγες ώρες, δεν υπήρξαν αμερικανικές απώλειες και ο Μαδούρο αντικαταστάθηκε από την αναπληρώτριά του, Ντέλσι Ροντρίγκες, η οποία συνεργάζεται με την Ουάσινγκτον, ενώ το καθεστώς παραμένει ανέπαφο.
Αντίθετα, ο πόλεμος κατά του Ιράν βρίσκεται στην δεύτερη εβδομάδα του, έχουν σημειωθεί επτά θανάτοι Αμερικανών, τα αντίποινα του Ιράν έχου προκαλέσει χάος στις μεταφορές και το εμπόριο σε ολόκληρο τον πλούσιο σε πετρέλαιο Κόλπο και έχει οδηγήσει σε άνοδο των τιμών της ενέργειας παγκοσμίως.
Το ισλαμικό καθεστώς φαίνεται επίσης να κερδίζει και σε επικοινωνιακό επίπεδο, επιλέγοντας τον γιο του Αλί Χαμενεΐ, Μοτζτάμπα, να διαδεχθεί τον δολοφονημένο αγιατολάχ ως ανώτατο ηγέτη.
«Η επιλογή του Μοτζτάμπα σημαίνει ουσιαστικά ότι όλη αυτή η πίεση που έχουν ασκήσει οι ΗΠΑ στο Ιράν δεν έχει αλλάξει τίποτα», δήλωσε ο Αλί Βαέζ, ειδικός σε θέματα Ιράν στο think tank Crisis Group.
Οι ΗΠΑ ή το Ισραήλ μπορεί να προσπαθήσουν να δολοφονήσουν τον Μοτζτάμπα, αλλά ακόμα κι αν – όπως ο πατέρας του – σκοτωθεί, ο Τραμπ δεν αναμένεται να βρει έναν Ιρανό «Ντέλσι». Η επιλογή του Μοτζτάμπα αποτελεί ένδειξη ότι «περισσότεροι άνθρωποι στο Ιράν θα προτιμούσαν να είναι ο Μαδούρο παρά η Ροντρίγκεζ», είπε ο Βαέζ.
Κάνει το Ιράν συμφωνία;
Δεν υπάρχουν ενδείξεις – μέχρι στιγμής – ότι το Ιράν θα συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός, εφόσον οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συνεχίζουν να εξαπολύουν επιθέσεις εναντίον του. Και αφού οι βόμβες των ΗΠΑ και του Ισραήλ σκότωσαν τον πατέρα, τη μητέρα, τη σύζυγο, την αδελφή και την ανιψιά του Μοτζτάμπα, οι αναλυτές λένε ότι είναι δύσκολο να τον δούμε να κάνει συμβιβασμούς.
Οι απαιτήσεις του Τραμπ προς το Ιράν να διαλύσει πλήρως το πυρηνικό του πρόγραμμα, να αποδεχτεί αυστηρούς περιορισμούς στο πυραυλικό του οπλοστάσιο και να τερματίσει την υποστήριξή του προς τις περιφερειακές ένοπλες ομάδες θεωρούνταν πάντα κόκκινη γραμμή για το καθεστώς, το οποίο έβλεπε την συνθηκολόγηση με τους όρους ως σοβαρότερη απειλή για την επιβίωσή του από τον πόλεμο.
Για την Ισλαμική Δημοκρατία, η απλή επιβίωση από την επίθεση του ισχυρότερου στρατού στον κόσμο και η επίδειξη ότι μπορεί να συνεχίσει να αντεπιτίθεται θα ήταν αρκετή για να διεκδικήσει η Τεχεράνη τη «νίκη», λένε οι αναλυτές.
Η απόφαση του Τραμπ να ξεκινήσει πόλεμο ενώ η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη βρίσκονταν στη μέση των διαπραγματεύσεων αναμένεται μόνο να έχει ενθαρρύνει τους σκληροπυρηνικούς. Ακόμα και όταν τελειώσει ο πόλεμος, το Ιράν θα είναι απρόθυμο να συμμετάσχει σε μελλοντικές συνομιλίες για το πυρηνικό του πρόγραμμα και το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων, δήλωσε ο Βαέζ.
Αλλά ένας περιφερειακός αξιωματούχος δήλωσε ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί συμφωνία «εάν οι συνθήκες είναι κατάλληλες».
APΘα επιβιώσει το καθεστώς;
Δεν υπάρχουν ακόμη σημάδια ρωγμών ή αποστάσεων στην κυβέρνηση.
Το Ιράν συνεχίζει να εκτοξεύει πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο Ισραήλ και τα κράτη του Κόλπου μετά από ημέρες έντονων βομβαρδισμών, αν και Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι ο ρυθμός των ιρανικών πυρών έχει μειωθεί από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
Δεν υπάρχουν επίσης σημάδια κοινωνικής αναταραχής ή επανάληψης των μαζικών διαμαρτυριών κατά του καθεστώτος που συντρίφθηκαν σε μια βάναυση καταστολή τον Ιανουάριο, με τους αριθμούς των νεκρών, σύμφωνα με εκτιμήσεις, να ανέρχονται σε χιλιάδες.
Οι Ιρανοί «ανησυχούν περισσότερο για την επιβίωση», δήλωσε ο Vali Nasr, πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ, τώρα στη Σχολή Προηγμένων Διεθνών Σπουδών Johns Hopkins.
Ο Βαέζ προβλέπει ότι όλες οι πλευρές παραμένουν παγιδευμένες σε έναν πόλεμο φθοράς, με την καθεμία να περιμένει την άλλη να ανοιγοκλείσει τα μάτια της.
Από τη μία πλευρά, οι Ιρανοί ελπίζουν ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα αρχίσουν να υποφέρουν από ελλείψεις σε αντιπυραυλικά πυρομαχικά, βασικά για τα συστήματα αεράμυνας.
Από την άλλη, ο Τραμπ και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αποδυναμώνουν το Ιράν «στο βαθμό που να είναι σχεδόν αφοπλισμένο και δεν είναι σε θέση να εκτοξεύσει πυραύλους ή μη επανδρωμένα αεροσκάφη προς το Ισραήλ ή τους γείτονές του στον Κόλπο», είπε. Αλλά και οι δύο είναι «υψηλοί» στόχοι.
Ο Εμίλ Χοκαγιέμ, στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, δήλωσε ότι ο πόλεμος πιθανότατα θα τελειώσει με το καθεστώς να επιβιώνει σε μια σημαντικά ασθενέστερη μορφή, παρόμοια με το Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν μετά τον πρώτο πόλεμο του Κόλπου.
«Δεν θα είναι πλέον σε θέση να προβάλλει περιφερειακή ισχύ, αλλά θα εξακολουθεί να είναι σε θέση να διαταράσσει, να επιτίθεται και να προκαλεί κόστος», είπε ο Χοκαγιέμ. «Στη συνέχεια, η περιοχή θα προχωρήσει στη συζήτηση και στην εφαρμογή ενός δαπανηρού, πολύπλοκου και ατελούς συστήματος περιορισμού για να εγκλωβίσει ένα Ιράν που είναι πιο απομονωμένο από πριν».
Ο Ντόραν προβλέπει επίσης μια πιθανότητα όπου θα παραμείνει ένα αυταρχικό κράτος παρόμοιο με τη μετασοβιετική Ρωσία. «Ακριβώς όπως είχες αξιωματικούς της KGB να βγάζουν τις στολές τους, να φορούν τα κοστούμια τους [και] να γίνονται επικεφαλής της πετρελαϊκής εταιρείας· ξαφνικά γίνονται “καπιταλιστές” ή “δημοκράτες” που διεξάγουν εκλογές», είπε. «Αλλά το DNA του παλιού συστήματος δεν έχει εξαφανιστεί εντελώς».
Η άλλη πιθανότητα είναι ο εμφύλιος πόλεμος, «όπου έχεις ένα απομεινάρι κράτους που δεν ελέγχει όλη την επικράτειά του και εθνοτικές πολιτοφυλακές σε διάφορα μέρη της χώρας, με ποικίλους βαθμούς υποστήριξης και παρέμβασης από εξωτερικές δυνάμεις».
Θα συνεχίσει το Ισραήλ να πολεμά τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο;
Εάν ο Τραμπ αποφασίσει να τερματίσει τον πόλεμο των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, αναμένεται να ακολουθήσει το παράδειγμά του Ισραήλ, δεδομένης της εξάρτησής του από την αμερικανική υποστήριξη.
Ωστόσο, το Ισραήλ προετοιμάζεται για μια εκτεταμένη επίθεση στον Λίβανο εναντίον της Χεζμπολάχ, της υποστηριζόμενης από το Ιράν σιιτικής ένοπλης οργάνωσης, λένε Ισραηλινοί αξιωματούχοι. Το Ισραήλ εξαπέλυσε επίθεση εναντίον της Χεζμπολάχ αφότου εκτόξευσε πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο Ισραήλ μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν πλήξει περισσότερες από 600 τοποθεσίες σε όλο τον Λίβανο, προκαλώντας τη μεγαλύτερη εκκένωση Λιβανέζων πολιτών από το τέλος του πολέμου του 2024 και σκοτώνοντας περισσότερους από 480 ανθρώπους, αναφέρουν οι τοπικές αρχές. Η Χεζμπολάχ σκότωσε δύο Ισραηλινούς στρατιώτες, τους πρώτους θανάτους του Ισραήλ σε μάχη από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος με το Ιράν. Το Ισραήλ, βλέποντας την κατάλληλη στιγμή για να συντρίψει τους εχθρούς του, θα θελήσει να αποδυναμώσει περαιτέρω τους μαχητές.
Ένας άλλος κίνδυνος, είπε ο Χοκαγιέμ, ήταν οι αυξανόμενες κοινωνικές εντάσεις στο εύθραυστο πολυθρησκευτικό έθνος μεταξύ των υποστηρικτών της Χεζμπολάχ και εκείνων που την κατηγορούν ότι έσερνε τη χώρα σε έναν ακόμη πόλεμο.
«Η υπόθεσή μου είναι ότι το Ισραήλ θα επιστρέψει στην αρένα του Λιβάνου, θα ελέγξει εδάφη [στο νότο], θα εκφοβίσει το πολιτικό σύστημα και θα περιπλέξει την ανάκαμψη και την ανασυγκρότησή του», είπε ο Χοκαγιέμ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου