Γράφει οΒασίλης Ανδριανόπουλος
Με ανακούφιση υποδέχθηκε ο κόσμος τη συμφωνία κατάπαυσης πυρός για δύο εβδομάδες που συμφώνησαν ΗΠΑ και Ιράν. Η συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών που ήρθε λίγες ώρες μετά το μήνυμα του Τραμπ ότι θα εξαφανιστεί ένας ολόκληρος πολιτισμός, δεν προέκυψε τυχαία.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Όπως άλλωστε σχολίασε στο iEidiseis,gr ο Παναγιώτης Ιωακειμίδης, ομότιμος καθηγητής Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών στο ΕΚΠΑ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε έρθει σε πολύ δύσκολη θέση, καθώς έθεσε ανέφικτους στόχους. Πλέον, ΗΠΑ και Ισραήλ φαίνεται πως βγαίνουν ιδιαίτερα εξασθενημένες από τον πόλεμο, ενώ το ακριβώς αντίθετο συμβαίνει με το καθεστώς στο Ιράν.
«Έθεσαν ανέφικτους στόχους»
Σύμφωνα με τον κ. Ιωακειμίδη, οι τελευταίες εξελίξεις σηματοδοτούν την «πλήρη υποχώρηση Τραμπ και την στρατηγική ήττα των ΗΠΑ, εφόσον αναλογιστούμε ότι χθες απειλούσε με εξαφάνιση ενός ολόκληρου πολιτισμού».
Αυτό συνέβη επειδή σύμφωνα με τον ίδιο, «ο Τραμπ έθεσε ανέφικτους στόχους, χωρίς να έχει καμία επεξεργασμένη και λεπτομερή στρατηγική για το πως επιτυγχάνονται αυτοί οι ανέφικτοι στόχοι. Βεβαίως, παρασύρθηκε από τον Νετανιάχου, αυτός όμως δεν είναι ο μοναδικός λόγος που δεν υπήρχε σαφής στρατηγική».
«Δεν επετεύχθη η αλλαγή καθεστώτος»
Ο κύριος ανέφικτος στόχος που έθεσαν ΗΠΑ και Ισραήλ, ήταν σύμφωνα με τον κ. Ιωακειμίδη «η αλλαγή του καθεστώτος στο Ιράν, η οποία ουδέποτε επετεύχθη όπως την εννοούσαν Τραμπ και Νετανιάχου. Όποτε οι ΗΠΑ επιχείρησαν να αλλάξουν καθεστώς, έφαγαν τα μούτρα τους. Πάντοτε. Είτε πρόκειται για το Αφανιστάν, το Ιράκ, τη Λιβύη ή ακόμη κι αν πάμε πιο πίσω, στο Βιετνάμ. Μόνο σε οριακές περιπτώσεις μπόρεσαν να καταφέρουν κάτι».
Μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο, «αν υποθέσουμε ότι η εκεχειρία ισχύει και τελικά καταλήξει σε ειρήνευση και επίλυση του ζητήματος, τότε το Ιράν ουσιαστικά εξέρχεται πιο ενισχυμένο από τον πόλεμο προκειμένου να επιβάλλει όρους. Βέβαια, ο Τραμπ δεν είναι ο άνθρωπος που δεσμεύεται σε αυτό που έχει δεσμευθεί. Πάντως, είναι ενδεικτικό ότι ο Τραμπ λέει τώρα πως θα διαπραγματευθεί πάνω στα 10 σημεία της Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου. Κανονικά, θα έπρεπε να πετάξει αυτό το χαρτί στον κάλαθο των αχρήστων, επειδή αυτά τα 10 σημεία είναι εξτρεμιστικά από πλευράς Τεχεράνης. Κι όμως πάνω σε αυτή τη βάση λέει ότι θα διαπραγματευθεί».
Advertisement
«Εξωπραγματικό πολιτικά να δοθούν αποζημιώσεις»
Αναφορικά με το ποιο είναι το αίτημα του Ιράν που είναι δυσκολότερο να γίνει αποδεκτό από τις ΗΠΑ, ο κ. Ιωακειμίδης ανέφερε πως αυτό είναι το «να αποχωρήσουν όλες οι αμερικανικές δυνάμεις από την περιοχή του Κόλπου. Επίσης, προβλέπεται να καταβληθούν στο Ιράν αποζημιώσεις από τις ΗΠΑ, κάτι που νομικά οφείλει να συμβεί. Είναι όμως εντελώς εξωπραγματικό πολιτικά, να περιμένει κανείς ότι ο Τραμπ θα καταβάλει αποζημιώσεις. Αν συνυπολογίσουμε και το συνολικό κόστος του πολέμου, είναι πολύ δύσκολο η αμερικανική κοινή γνώμη να αποδεχθεί την καταβολή αποζημιώσεων».
Παρόλα αυτά, μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας δύο εβδομάδων, «ο Τραμπ πανηγυρίζει. Προφανώς και θα πει ότι κατήγαγε μια θριαμβευτική νίκη. Το θέμα όμως είναι ποια είναι η πραγματικότητα».
«Ο Τραμπ βρισκόταν σε απελπιστική θέση»
Σχετικά με το χθεσινό μήνυμα του Τραμπ, όπου απειλούσε πως θα καταστρέψει έναν ολόκληρο πολιτισμό, ο κ. Ιωακειμίδης θεωρεί πως «δεν ήταν μπλόφα, αλλά αποτέλεσμα απελπισίας, επειδή βρισκόταν όντως σε απελπιστική θέση. Έβλεπε ότι ηττάται στρατηγικά και ουσιαστικά πηγαίνει σε ένα τέτοιο απελπιστικό μήνυμα, προκειμένου να αποχωρήσει στη συνέχεια. Δεν ανέμενε ότι εξαιτίας του μηνύματος θα υποχωρούσε η Τεχεράνη. Ο Τραμπ υποχώρησε. Όταν έγραφε το μήνυμα, ήξερε ότι θα υποχωρήσει, επομένως, από αυτή την οπτική γωνία, μπορεί κανείς να θεωρήσει το μήνυμα ως μπλόφα».
Όπως άλλωστε σημείωσε ο κ. Ιωακειμίδης, «αυτοί οι πόλεμοι τελειώνουν ως τραγωδία και ως φάρσα. Ο συγκεκριμένος πόλεμος τελειώνει ως τραγωδία επειδή προκάλεσε μια τεράστια καταστροφή και δεν άλλαξε το καθεστώς στο Ιράν. Αν συνέβαινε αυτό, και προέκυπτε ένα πιο δημοκρατικό καθεστώς, θα είχαμε κάτι θετικό από τον πόλεμο για το καλό του ιρανικού λαού. Αυτό όμως δεν συνέβη».
Αντιθέτως, «ο πόλεμος κλόνισε την παγκόσμια οικονομία με συνέπειες που θα ζήσουμε για μεγάλο χρονικό διάστημα ακόμα. Επομένως, η φάρσα στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ότι ο Τραμπ άλλα επεδίωκε και τελικά πέτυχε τα χειρότερα».
«Το Ισραήλ βγαίνει εξασθενημένο»
Παράλληλα, αυτός ο πόλεμος είναι «ένα τεράστιο δίδαγμα, επειδή οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν επικράτησαν. Οι ισχυρότεροι δεν επικρατούν πάντα σε αυτές τις περιπτώσεις. Μπορεί κανείς να πει ότι στρατιωτικά πέτυχαν πολλούς στόχους τους οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, καθώς κατέστρεψαν πολλές υποδομές και εγκαταστάσεις. Όμως το καθεστώς στο Ιράν, δεν είναι σαν της Βενεζουέλας. Έχει μεγάλες ρίζες και διακλαδώσεις και ως θεοκρατικό καθεστώς έχει πολύ μεγάλες αντοχές και ανθεκτικότητα».
Επίσης, «όπως αποδείχθηκε, το καθεστώς στο Ιράν είχε ένα πολύ μεγάλο οπλοστάσιο, που ήταν πολύ καλά κρυμμένο και δεν μπόρεσαν να το καταστρέψουν ΗΠΑ και Ισραήλ».
Σύμφωνα με τον κ. Ιωακειμίδη, εκτός των ΗΠΑ και το Ισραήλ, «βγαίνει εντελώς εξασθενημένο από τον πόλεμο. Και οι δύο χώρες χάνουν σε ότι αφορά το στάτους τους και την πρόσληψη που είχαν από την παγκόσμια σκηνή ως άτρωτες. Ηττώνται και οι δύο».
«Κλονίστηκε η αξιοπιστία των ΗΠΑ στην περιοχή»
Αναφορικά με το ποια μπορεί να είναι η επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή, ο κ. Ιωακειμίδης σχολίασε πως «νομίζω πως θα αλλάξουν οι συσχετισμοί δύναμης, επειδή πολύ απλά, οι χώρες του Κόλπου δεν θα έχουν πλέον καμία εμπιστοσύνη στις ΗΠΑ ότι μπορούν να εγγυηθούν την ασφάλεια. Οι ΗΠΑ δεν μπόρεσαν ούτε να τις προστατεύσουν, ούτε να εξαφανίσουν μια μεγάλη απειλή για όλες τις χώρες».
Άλλωστε, «για το Ιράκ, το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράν ήταν ο μεγάλος αντίπαλος. Αυτές οι χώρες ήθελαν αφού ο Τραμπ ξεκίνησε τον πόλεμο, να τον τελειώσει σύντομα με επιτυχία. Δεν μπόρεσε να το κάνει αυτό και κλονίστηκε η οποιαδήποτε αξιοπιστία των ΗΠΑ στην περιοχή».
«Το πιθανότερο είναι ότι το Ιράν θα αναπτύξει πυρηνικό πρόγραμμα»
Αντιθέτως όμως, «είναι απολύτως βέβαιο ότι το καθεστώς στο Ιράν θα βγει ενισχυμένο την επόμενη ημέρα, εκτός αν προκύψει κάτι διαφορετικό μετά τις 15 ημέρες εκεχειρίας, που ακόμη δεν το γνωρίζουμε. Ήδη πάντως το καθεστώς βγαίνει ενισχυμένο».
Μάλιστα, ο ίδιος θεωρεί πως «οτιδήποτε κι αν πει κι αν συμφωνήσει το Ιράν, το πιθανότερο σενάριο είναι ότι θα αναπτύξει το πυρηνικό του πρόγραμμα».
Στο ερώτημα ποιο είναι αυτή τη στιγμή το μεγαλύτερο εμπόδιο προκειμένου η εκεχειρία να μην οδηγήσει σε συμφωνία, ο κ. Ιωακειμίδης απάντησε πως «φοβάμαι τον ίδιο τον Τραμπ και δευτερευόντως τον Νετανιάχου».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου