Ποια τρόφιμα ευθύνονται για παχυσαρκία, διαβήτη, υπέρταση και καρδιαγγειακά Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα παρασκευάζονται κυρίως από βιομηχανικά συστατικά και πρόσθετα, όπως συντηρητικά, τεχνητές γεύσεις, χρωστικές και γλυκαντικές ουσίες.

 

 
 
Γράφει ηΜαρία Τσιλιμιγκάκη 

Η συχνή και μεγάλη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων (Ultra Processed Foods – UPFs) μπορεί να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και πρόωρου θανάτου, σύμφωνα με νέα επιστημονική έκθεση που δημοσιεύθηκε στο European Heart Journal.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι όλο και περισσότερες μελέτες συνδέουν την υψηλή κατανάλωση τέτοιων τροφίμων με παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υψηλή αρτηριακή πίεση, χρόνια νεφρική νόσο και αυξημένη θνησιμότητα από καρδιαγγειακές παθήσεις. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί καλούν τους γιατρούς να συζητούν συστηματικά με τους ασθενείς τις διατροφικές τους συνήθειες και ειδικά την κατανάλωση UPFs, παρέχοντας συμβουλές για τον περιορισμό τους.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.


Η επιστημονική αυτή θέση εκπονήθηκε από το Συμβούλιο Καρδιολογικής Πρακτικής της European Society of Cardiology και την Ευρωπαϊκή Ένωση Προληπτικής Καρδιολογίας, με τη συμμετοχή ειδικών από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα της Ιταλίας.
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα

Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα είναι προϊόντα που παρασκευάζονται κυρίως από βιομηχανικά συστατικά και πρόσθετα, όπως συντηρητικά, τεχνητές γεύσεις, χρωστικές και γλυκαντικές ουσίες. Συχνά περιέχουν ελάχιστα φυσικά συστατικά και αντικαθιστούν ολοένα περισσότερο τις παραδοσιακές μορφές διατροφής. Παραδείγματα αποτελούν τα αναψυκτικά, τα συσκευασμένα σνακ, τα επεξεργασμένα δημητριακά πρωινού, τα αλλαντικά και πολλά προϊόντα fast food.

Σύμφωνα με την εν λόγω έκθεση, οι ενήλικες που καταναλώνουν τις μεγαλύτερες ποσότητες UPFs αντιμετωπίζουν έως και 19% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιοπάθειας, 13% μεγαλύτερο κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής (είδος αρρυθμίας) και έως 65% αυξημένο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά νοσήματα σε σύγκριση με όσους καταναλώνουν τις μικρότερες ποσότητες.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν εξάλλου ότι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συμβάλλουν στην αύξηση της παχυσαρκίας, στην εμφάνιση διαβήτη τύπου 2, στην υπέρταση και στη συσσώρευση ανθυγιεινών λιπαρών στο αίμα. Τα τρόφιμα αυτά είναι συνήθως πλούσια σε ζάχαρη, αλάτι και κορεσμένα ή trans λιπαρά, ενώ έχουν χαμηλή διατροφική αξία και μικρή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και θρεπτικά συστατικά.


Η κατανάλωση UPFs αυξάνεται συνεχώς στην Ευρώπη. Στην Ολλανδία τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αντιστοιχούν στο 61% των συνολικών θερμίδων που καταναλώνονται καθημερινά, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο το ποσοστό φτάνει το 54%. Αντίθετα, σε χώρες της Μεσογείου, όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιταλία, τα ποσοστά είναι σημαντικά χαμηλότερα, γεγονός που πιθανώς σχετίζεται με τη μεγαλύτερη προσκόλληση στη μεσογειακή διατροφή.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι πολλές εθνικές διατροφικές οδηγίες εξακολουθούν να επικεντρώνονται κυρίως στα θρεπτικά συστατικά, όπως οι θερμίδες ή τα λιπαρά, χωρίς να λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τον βαθμό επεξεργασίας των τροφίμων. Ωστόσο, ακόμη και προϊόντα που διαφημίζονται ως «υγιεινά» μπορεί να θεωρούνται υπερεπεξεργασμένα.

Και καταλήγουν ότι η πρόληψη των ασθενειών δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στα θρεπτικά συστατικά, αλλά και στον βαθμό επεξεργασίας των τροφίμων. Η επιλογή φυσικών ή ελάχιστα επεξεργασμένων τροφών, όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ψάρια και δημητριακά ολικής άλεσης, θεωρείται πιο ασφαλής και ωφέλιμη για τη συνολική υγεία και ιδιαίτερα για την καρδιά.