Πρώτη αύξηση επιτοκίων μετά από τρία χρόνια από την ΕΚΤ – Στο 2,25% το βασικό επιτόκιο Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και οι νέες πληθωριστικές πιέσεις οδήγησαν τη Λαγκάρντ και το Διοικητικό Συμβούλιο σε αλλαγή πορείας.

 


Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε σε αύξηση των βασικών επιτοκίων κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες, ανεβάζοντας το βασικό επιτόκιο στο 2,25%, σε μια κίνηση που αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία για την πορεία του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη.

Η απόφαση ελήφθη σε ένα περιβάλλον έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις της στις τιμές της ενέργειας ενισχύουν τις πληθωριστικές πιέσεις. Η άνοδος του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχει αναζωπυρώσει τους φόβους για νέο κύμα ακρίβειας, αναγκάζοντας την ΕΚΤ να υιοθετήσει πιο αυστηρή νομισματική στάση.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.

Τσίμπησε ο πληθωρισμός

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να αυξήσει τα επιτόκια έρχεται σε μια περίοδο όπου οι πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρωζώνη εντείνονται εκ νέου. Ο ετήσιος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,2% τον Μάιο, από 3% τον Απρίλιο, ενισχύοντας τις ανησυχίες ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η εκτόξευση των τιμών της ενέργειας θα οδηγήσουν σε νέο κύμα ανατιμήσεων τους επόμενους μήνες.

► Σήμερα η ετυμηγορία της ΕΚΤ: Γιατί οι αγορές προεξοφλούν αύξηση επιτοκίων και τι θα ακολουθήσει

Η ΕΚΤ επιδιώκει να προλάβει μια νέα έξαρση του πληθωρισμού, δεχόμενη παράλληλα πιέσεις να μην επαναλάβει τα λάθη του 2022, όταν είχε κατηγορηθεί ότι αντέδρασε με καθυστέρηση στην άνοδο των τιμών μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Μέχρι πρότινος διατηρούσε αμετάβλητη τη νομισματική της πολιτική, ελπίζοντας σε μια διπλωματική λύση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν που θα αποκλιμάκωνε τις πιέσεις στις αγορές ενέργειας.

Ωστόσο, η απουσία συμφωνίας και η διατήρηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι έχουν αλλάξει τα δεδομένα. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, είχε ήδη προϊδεάσει από τον Μάρτιο ότι η αύξηση του κόστους δανεισμού ενδέχεται να καταστεί αναγκαία, προκειμένου να συγκρατηθούν οι πληθωριστικές πιέσεις και να διαφυλαχθεί η σταθερότητα των τιμών στην Ευρωζώνη.

Το δίλημμα και το αδύναμο σημείο της Ευρωζώνης

Η αναζωπύρωση του πληθωρισμού έχει ανατρέψει τις προσδοκίες για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής και φέρνει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δίλημμα. Από τη μία πλευρά, η καθυστέρηση στην αύξηση των επιτοκίων θα μπορούσε να επιτρέψει στις υψηλές τιμές της ενέργειας να περάσουν στην ευρύτερη οικονομία, τροφοδοτώντας νέες ανατιμήσεις. Από την άλλη, μια υπερβολικά επιθετική σύσφιξη της πολιτικής ενέχει τον κίνδυνο να επιβαρύνει περαιτέρω την ήδη υποτονική ανάπτυξη της Ευρωζώνης.

Η αβεβαιότητα γύρω από τη διάρκεια και τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τις προβλέψεις για την πορεία της οικονομίας. Σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες ενισχύονται από τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και τις αυξημένες ενεργειακές εξαγωγές, η ευρωπαϊκή οικονομία εμφανίζεται πιο ευάλωτη στις συνέπειες της ανόδου των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Την ίδια στιγμή, τα οικονομικά στοιχεία δείχνουν ότι η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη επιβραδύνεται αισθητά. Η οικονομία συρρικνώθηκε κατά 0,2% το πρώτο τρίμηνο του έτους, ενώ οι πρόσφατοι δείκτες επιχειρηματικής δραστηριότητας καταγράφουν κάμψη της ζήτησης λόγω του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Για τον λόγο αυτό, αρκετοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι, μετά την τρέχουσα αύξηση και ενδεχομένως μία ακόμη το φθινόπωρο, η ΕΚΤ θα αναγκαστεί να υιοθετήσει πιο επιφυλακτική στάση, καθώς η προσοχή της θα στραφεί σταδιακά από τον πληθωρισμό στην αποφυγή μιας βαθύτερης οικονομικής επιβράδυνσης.