Τρίτη, Ιουνίου 09, 2026

Η παραίτηση Μπακογιάννη από το ΥΠΕΝ, το σκάνδαλο των πολεοδομιών και το στοίχημα της επόμενης ημέρας




Μαριάννα Τζάννε

Ο κ. Μπακογιάννης είχε ενημερώσει τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου για την σύλληψη και την εμπλοκή συγγενικών του προσώπων στην υπόθεση

Ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, Ευθύμης Μπακογιάννης, υπέβαλε την παραίτησή του.
Η παραίτηση έρχεται μετά από αποκαλύψεις και διώξεις για υπόθεση διαφθοράς σε πολεοδομικές υπηρεσίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η πολιτική ηγεσία έκρινε την αποχώρησή του ως ενδεδειγμένη λύση λόγω της πολιτικής διάστασης της υπόθεσης.
Η έρευνα φέρεται να αγγίζει και το οικογενειακό περιβάλλον του πρώην γενικού γραμματέα.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών του δημοσίου αποδίδει τα φαινόμενα σε χρόνιες παθογένειες του συστήματος.


Η παραίτηση του Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Ευθύμη Μπακογιάννη κλείνει έναν πολυετή κύκλο στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και σηματοδοτεί το τέλος μιας περιόδου που ταυτίστηκε με τον σχεδιασμό της μεγαλύτερης πολεοδομικής και χωροταξικής μεταρρύθμισης των τελευταίων δεκαετιών.

Ωστόσο, η χρονική συγκυρία της αποχώρησής του προσδίδει και έντονη πολιτική διάσταση στην εξέλιξη, καθώς έρχεται στον απόηχο των αποκαλύψεων και των διώξεων που συνδέονται με υπόθεση διαφθοράς σε πολεοδομικές υπηρεσίες, αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση για τη λειτουργία του συστήματος ελέγχου και αδειοδότησης στη χώρα.


Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Μπακογιάννης είχε ενημερώσει τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου για την σύλληψη και την εμπλοκή συγγενικών του προσώπων στην υπόθεση. Ωστόσο, υπό το βάρος των εξελίξεων και της πολιτικής διάστασης που θα ελάμβανε η υπόθεση, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου φέρεται να έκρινε ότι η αποχώρησή του από τη θέση του γενικού γραμματέα ήταν η ενδεδειγμένη λύση.

Αν και είναι ακόμη νωρίς για να αποσαφηνιστεί η επόμενη ημέρα, πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν αποκλείεται οι αρμοδιότητες της Γενικής Γραμματείας να καλυφθούν προσωρινά εκ των έσω, χωρίς τον άμεσο διορισμό νέου γενικού γραμματέα.


Ποιος είναι ο πρώην ΓΓ

Για σχεδόν επτά χρόνια ο αναπληρωτής καθηγητής Γεωγραφίας και Περιφερειακού Σχεδιασμού του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου μαζί με τον αείμνηστο υφυπουργό Νίκο Ταγαρά, βρέθηκε στον πυρήνα των πολεοδομικών και χωροταξικών θεμάτων του ΥΠΕΝ, έχοντας άμεση εμπλοκή σε όλες τις μεγάλες νομοθετικές πρωτοβουλίες που προωθήθηκαν από το 2019 μέχρι σήμερα στους τομείς αυτούς. Διετέλεσε πρόεδρος των τριών κεντρικών γνωμοδοτικών οργάνων του ΥΠΕΝ: του Κεντρικού Πολεοδομικού Συμβουλίου (ΚΕΣΥΠΟΘΑ), του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (ΚΕΣΑ) και του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξίας (ΚΕΣΥΧΩΘΑ). Παράλληλα, ο γενικός γραμματέας είχε τη δυνατότητα να εισηγείται ο ίδιος, αντί των αρμόδιων υπηρεσιακών στελεχών, στα τρία αυτά συμβούλια, διαμορφώνοντας σε σημαντικό βαθμό τη θέση που το υπουργείο επρόκειτο να τηρήσει σε κάθε υπό εξέταση ζήτημα.

Για αυτό και μέχρι πρόσφατα δεν ήταν λίγοι εκείνοι που μετά την απώλεια του Νίκου Ταγαρά θεωρούσαν τον Ευθύμη Μπακογιάννη ως τη φυσική συνέχεια της πολιτικής που ακολουθήθηκε τα τελευταία χρόνια στον χώρο της χωροταξίας και της πολεοδομίας. Η γνώση των εκκρεμών μεταρρυθμίσεων, η συμμετοχή του σε όλες τις κρίσιμες αποφάσεις και η άμεση εμπλοκή του στα μεγάλα ζητήματα του χαρτοφυλακίου είχαν καλλιεργήσει την εντύπωση ότι θα μπορούσε να αναλάβει ακόμη πιο κεντρικό ρόλο στη νέα εποχή του υπουργείου.

Οι δύο άνδρες ταυτίστηκαν με το πρόγραμμα εκπόνησης Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων σε ολόκληρη τη χώρα, το οποίο αντιμετωπίζει σοβαρές δυσλειτουργίες λόγω χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης αλλά και καθυστερήσεων στη υλοποίηση του. Επίσης με την αναθεώρηση των ειδικών χωροταξικών πλαισίων στον τουρισμό, τις ΑΠΕ και τη βιομηχανία, το Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ) και την εκτός σχεδίου δόμηση καθώς και με την προσπάθεια αντιμετώπισης χρόνιων παθογενειών στον τομέα του χωρικού σχεδιασμού.



ΚλείσιμοΗ ολοκλήρωση αυτού του φιλόδοξου εγχειρήματος δεν έμελλε, ωστόσο, να κλείσει επί των ημερών τους. Για τον Νίκο Ταγαρά η πορεία διακόπηκε από τα σοβαρά προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε και τον θάνατό του πριν λίγες μέρες. Για τον Ευθύμη Μπακογιάννη, η χθεσινή επιστολή παραίτησης που επικαλείται προσωπικούς λόγους έρχεται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η αποκάλυψη του κυκλώματος διαφθοράς στις πολεοδομίες έχει προκαλέσει έντονες πολιτικές και διοικητικές αναταράξεις.


Φτάνει σε συγγενικά πρόσωπα
Η υπόθεση απέκτησε μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς η έρευνα των αρχών φέρεται να αγγίζει και το οικογενειακό του περιβάλλον. Μεταξύ των προσώπων που περιλαμβάνονται στη δικογραφία και έχουν απασχολήσει την έρευνα συγκαταλέγονται ο πρώην προϊστάμενος της Πολεοδομίας Κηφισιάς, ο οποίος συνδέεται συγγενικά με τον Ευθύμιο Μπακογιάννη μέσω της αδελφής του, καθώς και η σύζυγός του Μίνα Χατζηαθανασίου, μηχανικός και γενική γραμματέας του Δήμου Γαλατσίου.

Από το περιβάλλον του πρώην γενικού γραμματέα επισημαίνεται ότι στις πολυσέλιδες αναφορές και τα στοιχεία της δικογραφίας δεν υπάρχει, μέχρι στιγμής, οποιαδήποτε αναφορά που να τον αφορά προσωπικά ή να τον συνδέει με τις υπό διερεύνηση πράξεις. Σε κάθε περίπτωση, η δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και τα τελικά συμπεράσματα θα προκύψουν από την αξιολόγηση του συνόλου του αποδεικτικού υλικού από τις αρμόδιες αρχές.



Οι εκκρεμότητεςΑπό τα σημαντικότερα ανοικτά μέτωπα για το ΥΠΕΝ, αυτή τη περίοδο -πέρα των ειδικών και τοπικών πολεοδομικών σχεδίων στο 70% της χώρας- είναι και η μεταρρύθμιση των Υπηρεσιών Δόμησης. Έναν χρόνο μετά το ξήλωμα του κυκλώματος επίορκων υπαλλήλων στη Χαλκιδική και τη Ρόδο, η μεταφορά των ΥΔΟΜ στο Ελληνικό Κτηματολόγιο προβλήθηκε ως μονόδρομος για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας του συστήματος αδειοδότησης και πολεοδομικού ελέγχου.

Ωστόσο, παρά τις σχετικές πολιτικές αποφάσεις, ο σχεδιασμός παραμένει μέχρι σήμερα ουσιαστικά ανενεργός. Καμία Υπηρεσία Δόμησης δεν έχει ακόμη μεταφερθεί στο νέο σχήμα, ενώ η εφαρμογή της μεταρρύθμισης μετατίθεται συνεχώς χρονικά.
Ενδεικτικό των κυβερνητικών προθέσεων που φαίνεται να διαμορφώνονται για το μέλλον των ΥΔΟΜ είναι το γεγονός ότι στο σχέδιο του νέου Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, το οποίο βρίσκεται στη Βουλή, δεν περιλαμβάνονται οι διατάξεις του άρθρου 94 του «Καλλικράτη» που κατοχυρώνουν τις αρμοδιότητες των δήμων σε θέματα πολεοδομίας, έκδοσης οικοδομικών αδειών και ελέγχου της δόμησης.

Η παράλειψη αυτή μόνο τυχαία δεν θεωρείται από παράγοντες του χώρου, καθώς εκτιμάται ότι σηματοδοτεί την απομάκρυνση των Υπηρεσιών Δόμησης από τον έλεγχο των δήμων και προϊδεάζει για μια βαθύτερη αναδιάρθρωση του μοντέλου λειτουργίας τους.

Την ίδια στιγμή το υπουργείο περιβάλλοντος καλείται να διαχειριστεί άμεσα τις αντιδράσεις για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο του Τουρισμού, τα ζητήματα χωροθέτησης των έργων ΑΠΕ, καθώς και την ολοκλήρωση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών για μεγάλο μέρος της ελληνικής επικράτειας.


Η σκιά της διαφθοράς και η επόμενη ημέρα
Η αποκάλυψη του νέου κυκλώματος στις πολεοδομίες επαναφέρει στο προσκήνιο ένα διαχρονικό πρόβλημα της δημόσιας διοίκησης, αυτό της διαφθοράς και της αθέμιτης επιρροής στη λήψη αποφάσεων. Παρά τις διαδοχικές θεσμικές παρεμβάσεις και την ψηφιοποίηση διαδικασιών, φαινόμενα διαπλοκής εξακολουθούν να εμφανίζονται σε κρίσιμους τομείς που συνδέονται με τη διαχείριση της γης, την έκδοση οικοδομικών αδειών και την υλοποίηση επενδύσεων.

Σοβαρές παρατυπίες και ενδείξεις αδικαιολόγητου πλουτισμού σε υπαλλήλους Υπηρεσιών Δόμησης αποκαλύπτουν οι έλεγχοι της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για τη διετία 2023-2024.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, σε τρεις περιπτώσεις υπαλλήλων Πολεοδομίας εντοπίστηκαν τραπεζικές καταθέσεις συνολικού ύψους 350.483 ευρώ που δεν δικαιολογούνταν από τα δηλωμένα εισοδήματά τους, ενώ σε ελέγχους δηλώσεων «πόθεν έσχες» διαπιστώθηκαν αδήλωτοι τραπεζικοί λογαριασμοί, ακίνητα, οχήματα και μετοχές.

Το 2024 οι καταγγελίες για πολεοδομικές υποθέσεις αυξήθηκαν κατά 32%, φτάνοντας τις 123 έναντι 93 το 2023. Παράλληλα, η Αρχή συνέχισε και πέρσι ελέγχους σε υπηρεσίες Δόμησης, στην Κρήτη και σε νησιά του Αιγαίου.

Οι υποθέσεις με αδικαιολόγητα περιουσιακά στοιχεία διαβιβάστηκαν στις εισαγγελικές αρχές, στο Ελεγκτικό Συνέδριο και στην ΑΑΔΕ, ενώ τα στοιχεία αναδεικνύουν τις χρόνιες παθογένειες που εξακολουθούν να ταλανίζουν τις πολεοδομικές υπηρεσίες της χώρας.


Τι φταίει για τα κυκλώματαΗ Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών του δημοσίου (ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ) υποστηρίζει ότι το πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με οργανωτικές αλλαγές και μετακινήσεις αρμοδιοτήτων. Όπως επισημαίνει, τα φαινόμενα αυτά συνδέονται με χρόνιες παθογένειες, όπως η απουσία αδιάβλητων διαδικασιών επιλογής στελεχών ευθύνης, οι πολιτικές παρεμβάσεις στη λειτουργία των υπηρεσιών, η πολυνομία και η κακή νομοθέτηση, η αποδυνάμωση του δημόσιου ελέγχου στις οικοδομικές άδειες, η έλλειψη ουσιαστικής νομικής κάλυψης των υπαλλήλων, η υποστελέχωση των τεχνικών υπηρεσιών και οι πιέσεις που ασκούνται από ισχυρά οικονομικά συμφέροντα στη διαχείριση του χώρου και του περιβάλλοντος.

Η Μαριλένα Σούκουλη που από χθες τοποθετήθηκε στην θέση της υφυπουργού περιβάλλοντος αρμόδιας για θέματα χωροταξίας και πολεοδομίας αναλαμβάνει πλέον να διαχειριστεί αυτούς τους ανοιχτούς φακέλους σε μια συγκυρία κατά την οποία το ΥΠΕΝ καλείται όχι μόνο να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, αλλά και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη σε έναν από τους πιο ευαίσθητους τομείς της δημόσιας διοίκησης.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου