Έντονη είναι η κινητικότητα στα Κατεχόμενα της Κύπρου μια εβδομάδα πριν από την 20ή Ιουλίου, με την Άγκυρα να ετοιμάζεται για ένα ακόμα κιτς σόου παρουσία του Ταγίπ Ερντογάν. Η επέτειος της τουρκικής εισβολής στη Μεγαλόνησο αποτελεί διαχρονικά μια ευκαιρία για την τουρκική ηγεσία να εκπέμψει πολιτικά μηνύματα, να παρουσιάσει νέες πρωτοβουλίες και να επαναβεβαιώσει τη στρατηγική της απέναντι στο Κυπριακό.
Φέτος, όπως γράφει ο Βασίλης Σκουλαράκος στην εφημερίδα «Political», το ενδιαφέρον είναι ακόμη μεγαλύτερο. Η διεθνής συγκυρία, οι ανακατατάξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, οι εξελίξεις στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και οι περιφερειακές ισορροπίες δημιουργούν ένα σκηνικό μέσα στο οποίο ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναμένεται να επιχειρήσει να αναδείξει εκ νέου τη θέση της Άγκυρας για λύση δύο κρατών και να παρουσιάσει ένα νέο πακέτο έργων και παρεμβάσεων στα μαρτυρικά κατεχόμενα εδάφη της Μεγαλονήσου.
Οι υποδομές ως εργαλείο πολιτικής
Πίσω όμως από τις σημαίες, τις παρελάσεις και τις πανηγυρικές δηλώσεις εξελίσσεται μια πολύ πιο ουσιαστική διαδικασία. Η Τουρκία επενδύει συστηματικά σε έργα υποδομής που, σύμφωνα με αναλυτές, ενισχύουν την οικονομική, διοικητική και λειτουργική ενσωμάτωση των κατεχομένων με την Τουρκία, δημιουργώντας νέα δεδομένα, που με την πάροδο του χρόνου καθίστανται ολοένα και δυσκολότερο να ανατραπούν.
Τα τελευταία χρόνια η τουρκική στρατηγική συνδυάζει υψηλούς τόνους και ρητορικές εξάρσεις. Παράλληλα όμως επιχειρεί να εδραιώσει την παρουσία της μέσα από έργα που μεταβάλλουν σταδιακά την πραγματικότητα επί του εδάφους. Στην ατζέντα βρίσκονται νέες λιμενικές εγκαταστάσεις, εκσυγχρονισμός υφιστάμενων υποδομών, βελτιώσεις του οδικού δικτύου, ενεργειακά έργα και παρεμβάσεις στις αεροπορικές υποδομές. Κάθε έργο μπορεί να εμφανίζεται ως αναπτυξιακή παρέμβαση, όμως στο σύνολό τους συγκροτούν μια ευρύτερη στρατηγική που ενισχύει τη σύνδεση των Κατεχομένων με την Τουρκία.
Σαφής επιδίωξη, να καταστήσει ολοένα πιο λειτουργική και αυτάρκη τη διοίκηση στα Κατεχόμενα, ανεξάρτητα από την πορεία των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό.
Στο επίκεντρο των τελευταίων επαφών στην Άγκυρα βρέθηκαν σχέδια για νέες λιμενικές εγκαταστάσεις στα Γαστριά και στο Καραβοστάσι, αλλά και η αναβάθμιση του λιμανιού της κατεχόμενης Αμμοχώστου. Παράλληλα προχωρούν οι σχεδιασμοί για την αναβάθμιση του παράνομου αεροδρομίου της Τύμπου, καθώς και για νέα οδικά έργα που θα εξυπηρετήσουν την αυξανόμενη οικοδομική δραστηριότητα σε περιοχές όπως το κατεχόμενο Τρίκωμο.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συζήτηση για τη στενότερη ενσωμάτωση της Τύμπου στο τουρκικό αεροπορικό δίκτυο ώστε οι πτήσεις να αντιμετωπίζονται λειτουργικά ως εσωτερικές. Μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε περαιτέρω τη σύνδεση των Κατεχομένων με την Τουρκία, ανεξάρτητα από τη μη διεθνή αναγνώριση της αποσχιστικής διοίκησης.
Η ενεργειακή εξάρτηση
Σημαντικό τμήμα του σχεδιασμού αφορά και την ηλεκτρική διασύνδεση των Κατεχομένων με την Τουρκία. Πέρα από την ενεργειακή διάσταση, ένα τέτοιο έργο αποκτά και έντονο γεωπολιτικό αποτύπωμα, καθώς αυξάνει την εξάρτηση των Κατεχομένων από την Άγκυρα και ενισχύει την επιρροή της σε κρίσιμες υποδομές. Αν προστεθούν το ήδη υφιστάμενο έργο μεταφοράς νερού από την Τουρκία, οι συνεχείς επενδύσεις στις μεταφορές και οι αναπτυξιακές παρεμβάσεις, διαμορφώνεται μια εικόνα σταδιακής εμβάθυνσης της τουρκικής παρουσίας σε όλους τους βασικούς τομείς.
Το μήνυμα που θα εκπέμψει
Η παρουσία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις εκδηλώσεις της επετείου αναμένεται να συνοδευτεί από νέες εξαγγελίες, οι οποίες πιθανότατα θα κινηθούν στο πλαίσιο «περισσότερα έργα, περισσότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη διοικητική και οικονομική διασύνδεση με την Τουρκία και επανάληψη της τουρκικής θέσης υπέρ της λύσης δύο κρατών».
Παράλληλα, τουρκικά μέσα ενημέρωσης συνεχίζουν να προβάλλουν αφηγήματα που συνδέουν την Κύπρο με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, επιχειρώντας να εντάξουν το Κυπριακό σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο. Η ρητορική αυτή λειτουργεί τόσο για το εσωτερικό ακροατήριο όσο και ως μέσο ενίσχυσης της τουρκικής διαπραγματευτικής θέσης.
Είναι προφανές όμως πως η ουσία των τουρκικών κινήσεων δεν βρίσκεται μόνο στις δηλώσεις που θα γίνουν στις 20 Ιουλίου. Βρίσκεται κυρίως στη σταδιακή οικοδόμηση νέων πραγματικοτήτων μέσα από έργα, υποδομές και διοικητικές παρεμβάσεις που αποκτούν μόνιμο χαρακτήρα.
Μακροχρόνιος σχεδιασμός
Κάθε νέος δρόμος, κάθε λιμενική εγκατάσταση, κάθε ενεργειακή σύνδεση και κάθε αναβάθμιση κρίσιμων υποδομών προσθέτουν ακόμη ένα κομμάτι σε μια μακροχρόνια στρατηγική, η οποία, σύμφωνα με την τουρκική προσέγγιση, αποσκοπεί στην εδραίωση της παρουσίας της στα Κατεχόμενα και στην ενίσχυση της προοπτικής μιας ξεχωριστής κρατικής οντότητας.
Για αυτό και οι ανακοινώσεις της επόμενης εβδομάδας δεν θα πρέπει να αξιολογηθούν μόνο ως μέρος των επετειακών εκδηλώσεων. Θα αποτελέσουν έναν ακόμη κρίκο σε μια αλυσίδα κινήσεων που εξελίσσεται εδώ και χρόνια και η οποία αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέπει σταδιακά τις πολιτικές επιδιώξεις της σε μόνιμα δεδομένα επί του εδάφους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου