AP | ISNA | Amirhosein Khorgooi
Το τέλος της προσωρινής εκεχειρίας ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη οδηγεί σε νέα όξυνση της κρίσης, με τον Αμερικανό πρόεδρο να βάζει τέλος στα σενάρια περί διπλωματικής επίλυσης. Ειδικότερα, ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν διεξάγονται διαπραγματεύσεις με το Ιράν, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοιχτά. Η δήλωση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τους ισχυρισμούς του Ιράν, το οποίο επιμένει ότι η κρίσιμη θαλάσσια οδός εξακολουθεί να είναι κλειστή για τη ναυσιπλοΐα.
Η απομάκρυνση των προοπτικών για μια συμφωνία που θα τερμάτιζε τη σχεδόν εξάμηνη σύγκρουση ώθησε εκ νέου τις τιμές του πετρελαίου προς τα πάνω την Τρίτη. Παράλληλα, τα χρηματιστήρια κατέγραψαν πτώση και το κόστος δανεισμού για μεγάλες οικονομίες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, άγγιξε υψηλά πολλών δεκαετιών, εξαιτίας των φόβων για τις μακροπρόθεσμες πληθωριστικές και δημοσιονομικές επιπτώσεις της κρίσης.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Μετά την εκπνοή της προσωρινής συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός τη Δευτέρα, υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο πρακτορείο Reuters ότι η χώρα του μεταβαίνει σε μια «πλήρως επιθετική» στρατιωτική στάση λόγω του διπλωματικού αδιεξόδου, αν και δεν αναφέρθηκαν νέα χτυπήματα από καμία πλευρά κατά τη διάρκεια της Τρίτης.
«Δεν υπάρχουν εν εξελίξει, ούτε έχουν προγραμματιστεί, συζητήσεις ή επαφές με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ντόναλντ Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social.
«Ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει σε πλήρη ισχύ. Τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά και λειτουργούν. Όλες οι θαλάσσιες νάρκες έχουν απομακρυνθεί ή πυροδοτηθεί», πρόσθεσε.
Μόλις μια μέρα νωρίτερα, ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός και ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, είχε εκφράσει μια πιο αισιόδοξη άποψη, αναφέροντας ότι οι συνομιλίες με το Ιράν βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη και ήταν «πιθανώς πιο ισχυρές» από ποτέ.
Η σύγκρουση, η οποία μετρά ήδη σχεδόν έξι μήνες και ξεκίνησε με κοινά αμερικανο-ισραηλινά πλήγματα στο Ιράν, έχει πλέον μετατραπεί σε μια παρατεταμένη αντιπαράθεση. Η Τεχεράνη συνεχίζει να απειλεί τη ναυσιπλοΐα στα στενά, ενώ η Ουάσιγκτον προειδοποιεί ότι θα μπορούσε να ξεκινήσει νέες επιθέσεις εάν οι διαπραγματεύσεις δεν οδηγήσουν σε μια μακροπρόθεσμη διευθέτηση.
Μεταξύ των βασικών αμερικανικών στόχων είναι να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κάτι τέτοιο θα είναι εξαιρετικά δύσκολο χωρίς την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου, το οποίο πιστεύεται ότι είναι θαμμένο σε εγκαταστάσεις που είχαν πληγεί στο παρελθόν από τον αμερικανικό στρατό.
Προβλήματα και επιθέσεις σε πλοια
Παρά τις διαβεβαιώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι η κατάσταση στον Κόλπο βελτιώνεται, αρκετές χώρες συνέχισαν να αναφέρουν απόπειρες διατάραξης της ναυσιπλοΐας.
Το υπουργείο Άμυνας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ανακοίνωσε ότι εντόπισε δύο βαλλιστικούς πυραύλους που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν. Πρόκειται για το πρώτο αντίστοιχο περιστατικό που αναφέρεται μετά το χτύπημα της 4ης Μαΐου στο λιμάνι της Φουτζέιρα. Στη συνέχεια, διευκρινίστηκε σε ανακοίνωση στην πλατφόρμα X ότι, με βάση τις εκτιμήσεις τους, οι πύραυλοι στόχευαν τη «θαλάσσια κυκλοφορία», ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι και οι δύο έπεσαν στη θάλασσα.
Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, απέρριψε τα σχόλια, χαρακτηρίζοντας τις κατηγορίες των ΗΑΕ ως «αβάσιμες».
Διακοπή σχέσεων από τα ΗΑΕ λόγω της κλιμάκωσης
Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ ανακοίνωσε την αναστολή όλων των εμπορικών δραστηριοτήτων, των ανταλλαγών και των οικονομικών συναλλαγών με το Ιράν μέχρι νεωτέρας. Η απόφαση αυτή ελήφθη με το σκεπτικό ότι η περιφερειακή κλιμάκωση υπονομεύει την ειρήνη και την ασφάλεια τόσο σε τοπικό όσο και σε διεθνές επίπεδο.
Σημειώνεται ότι η απευθείας μεταφορά φορτίων μεταξύ των ΗΑΕ και του Ιράν είχε μόλις επαναληφθεί στα τέλη Ιουνίου μέσω του λιμανιού Τζεμπέλ Αλί στο Ντουμπάι. Τα ΗΑΕ είχαν αναστείλει την απευθείας ναυτιλιακή σύνδεση στις αρχές Μαρτίου, μόλις λίγες ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου.
Παράλληλα, ο οργανισμός Ναυτιλιακού Εμπορίου του Ηνωμένου Βασιλείου (UKMTO) έλαβε αναφορά την Τρίτη ότι ένα πλοίο χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα καθώς απέπλεε από τα Στενά του Ορμούζ, με αποτέλεσμα να προκληθούν ζημιές στο μηχανοστάσιο και να υπάρξει ένας τραυματισμός στο πλήρωμα. Σύμφωνα με την αναφορά, η ακτοφυλακή του Ομάν παρείχε βοήθεια στο υπόλοιπο πλήρωμα. Δεν υπήρξε άμεσο σχόλιο από την Τεχεράνη.
Τα προκαταρκτικά δεδομένα ναυσιπλοΐας την Τρίτη έδειξαν ότι οι διελεύσεις πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ παρέμειναν σε μονοψήφιο αριθμό τη Δευτέρα.
Οι όροι της Τεχεράνης και η κατάρρευση της συμφωνίας
Ο επικεφαλής Ιρανός διαπραγματευτής, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, σε δηλώσεις του που μεταδόθηκαν από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης, τόνισε ότι τα στενά θα παραμείνουν κλειστά μέχρι οι ΗΠΑ να εκπληρώσουν τους όρους της προσωρινής συμφωνίας που υπεγράφη με το Ιράν τον Ιούνιο.
Αυτοί οι όροι περιλαμβάνουν τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την άρση των πετρελαϊκών κυρώσεων, την αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Τεχεράνης και τον τερματισμό των απειλών και των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, δήλωσε ο Γκαλιμπάφ ενώπιον του κοινοβουλίου.
Το μνημόνιο κατανόησης που είχε υπογραφεί στις 17 Ιουνίου καθόριζε ένα χρονοδιάγραμμα 60 ημερών για την επίτευξη μιας ευρύτερης συμφωνίας σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τις αμερικανικές κυρώσεις. Η περίοδος αυτή έληξε τη Δευτέρα και ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν έχει σκοπό να την παρατείνει.
Η συγκεκριμένη συμφωνία, η οποία διακήρυττε τον «άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα», κατέρρευσε γρήγορα λόγω των διαφωνιών για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, της στενής θαλάσσιας διόδου από την οποία περνούσε το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου πριν από τον πόλεμο.
Το Ιράν αφήνει ανοιχτό το παράθυρο του διαλόγου
Το Ιράν παραμένει ανοιχτό στον διάλογο με τις ΗΠΑ, αλλά δεν συγχέει τις διαπραγματεύσεις με την παράδοση, υπογράμμισε την Τρίτη ο Μοχαμάντ Μοχμπέρ, σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars.
Ο Μοχμπέρ υποστήριξε ότι η στρατιωτική πίεση και οι κυρώσεις δεν πρόκειται να κάμψουν την αποφασιστικότητα του Ιράν, τονίζοντας ότι η χώρα θα υπερασπιστεί την ασφάλεια, την αξιοπρέπεια και τους συμμάχους της, χωρίς ωστόσο να επιδιώκει τον πόλεμο.
Αν και το Ιράν προβάλλει μια εικόνα ανθεκτικότητας απέναντι στον πόλεμο, η ηγεσία του ανησυχεί ότι η απειλή για πρόσθετη οικονομική τιμωρία θα μπορούσε να αυξήσει τις δυσκολίες, να πυροδοτήσει νέες αναταραχές και να διαβρώσει περαιτέρω τη νομιμοποίηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας, σύμφωνα με τρεις Ιρανούς αξιωματούχους.
Χιλιάδες άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στη σύγκρουση, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο. Το Ιράν έχει εξαπολύσει επιθέσεις σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και υποδομές σε χώρες όπως το Ομάν, η Ιορδανία, το Κουβέιτ, το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία.
Εκτόξευση στις τιμές του πετρελαίου
Τα προθεσμιακά συμβόλαια του αργού πετρελαίου Brent έχουν καταγράψει κατακόρυφη άνοδο κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, φτάνοντας στο αποκορύφωμα των 126 δολαρίων ανά βαρέλι, δηλαδή περίπου 75% πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα. Την Τρίτη, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent έκλεισαν με άνοδο 20 σεντς, διαμορφούμενα λίγο πάνω από τα 91 δολάρια το βαρέλι.
Τέλος, αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης επανέλαβε τις προειδοποιήσεις ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να προχωρήσει σε ακόμη πιο σκληρά μέτρα εναντίον της ιρανικής οικονομίας, σε συνέχεια των πολλαπλών κυρώσεων που έχουν ήδη επιβληθεί.
«Υπάρχουν πολλοί μοχλοί πίεσης που ο πρόεδρος μπορεί να τραβήξει πιο δυνατά τις επόμενες εβδομάδες και μήνες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου