ΝΔ: Το 30% στο επίκεντρο των σεναρίων για Μητσοτάκη – Τι προβλέπει πραγματικά το Καταστατικό(σσ Την στιγμή κατα την οποία η Νέα Δημοκρατια στηνπρόθεση ψηφου ειναι στο 24-25% τετοια δημοσιεύματα που στηρίζονται στην εκτίμηση ψηφου των δημοσκόπων που οι μισοι πληρωνονται απο την κυβέρνηση ειναι για γελια )

 




 



Το ενδεχόμενο μιας εκλογικής επίδοσης κάτω από το 30% τροφοδοτεί ήδη συζητήσεις στη Νέα Δημοκρατία για την «επόμενη ημέρα», χωρίς όμως το συγκεκριμένο ποσοστό να αποτελεί καταστατικό όριο για την ηγεσία. Το κρίσιμο σημείο βρίσκεται αλλού: στη σχέση ανάμεσα στην προεδρία του κόμματος, την πρωθυπουργία και τη συμμετοχή της ΝΔ σε κυβέρνηση συνεργασίας. Στο παρασκήνιο επανέρχεται και το όνομα του Νίκου Δένδια, την ώρα που οι τελευταίες δημοσκοπήσεις τοποθετούν τη ΝΔ γύρω από τη ζώνη του 30%

Το 30% αποκτά ολοένα μεγαλύτερη πολιτική σημασία για τη Νέα Δημοκρατία, όχι επειδή υπάρχει κάποια διάταξη που οδηγεί αυτομάτως σε αλλαγή ηγεσίας κάτω από αυτό το ποσοστό, αλλά επειδή μια τέτοια επίδοση θα άνοιγε ένα εντελώς διαφορετικό μετεκλογικό τοπίο για τον Κυριάκο Μητσοτάκη και το κυβερνών κόμμα.

 


Το σχετικό σενάριο συζητείται πλέον ανοιχτά στο πολιτικό παρασκήνιο. Δημοσιεύματα επικαλούνται πρόσωπα κοντά στον πρωθυπουργό που θεωρούν ότι αποτέλεσμα κάτω από το 30% θα δημιουργούσε σοβαρό ζήτημα για τη συνέχιση της σημερινής ηγεσίας, ιδιαίτερα εάν η ΝΔ κινούνταν ακόμη χαμηλότερα από το 28,31% των ευρωεκλογών του 2024. Πρόκειται, όμως, για πολιτική εκτίμηση και όχι για αυτοματισμό που προβλέπεται από τους κανόνες λειτουργίας του κόμματος. Το 28,31% των ευρωεκλογών αποτελεί το τελευταίο πραγματικό εκλογικό σημείο αναφοράς για τη ΝΔ πριν από τις επόμενες εθνικές κάλπες.

Το θέμα αποκτά πρόσθετη βαρύτητα επειδή οι δημοσκοπήσεις του Σεπτεμβρίου κινούν τη ΝΔ περίπου γύρω από αυτό το πολιτικά κρίσιμο επίπεδο. Σε πρόσφατες μετρήσεις η εκτίμηση ψήφου βρίσκεται κοντά στο 30%-31%, με διαφορετικές φυσικά αποκλίσεις ανά εταιρεία και μεθοδολογία.
Το 30% είναι πολιτικό όριο – Όχι καταστατικό

Η πρώτη και βασική διευκρίνιση είναι ότι το Καταστατικό της Νέας Δημοκρατίας δεν συνδέει την παραμονή του προέδρου με κάποιο συγκεκριμένο εκλογικό ποσοστό. Δεν υπάρχει διάταξη που να προβλέπει ότι αποτέλεσμα 29%, 28% ή οποιοδήποτε άλλο ποσοστό προκαλεί αυτόματα εκλογή νέου αρχηγού.

Το ερώτημα είναι καθαρά πολιτικό: τι θα συμβεί εάν η ΝΔ παραμείνει πρώτη δύναμη αλλά με ποσοστό που δεν της επιτρέπει αυτοδύναμη κυβέρνηση και οι συσχετισμοί οδηγήσουν σε διαπραγματεύσεις για κυβέρνηση συνεργασίας. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον θα μπορούσε να τεθεί από στελέχη ή από πιθανούς κυβερνητικούς εταίρους ζήτημα προσώπου για την πρωθυπουργία. Αυτό ακριβώς είναι το σενάριο που έχει αρχίσει να τροφοδοτεί τη συζήτηση για τη μετεκλογική θέση του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Τι λέει το Καταστατικό για τον πρόεδρο της ΝΔ

Εδώ βρίσκεται το πραγματικά ενδιαφέρον σημείο. Το ισχύον Καταστατικό προβλέπει ότι η κανονική θητεία του προέδρου είναι πενταετής, αλλά παρατείνεται αυτοδικαίως όταν ο πρόεδρος κατέχει το αξίωμα του πρωθυπουργού. Προβλέπει επίσης παράταση όταν η Νέα Δημοκρατία συμμετέχει σε κυβέρνηση συνεργασίας, καθώς και κατά την προεκλογική περίοδο και το διάστημα από τις εκλογές μέχρι να λάβει ψήφο εμπιστοσύνης η νέα κυβέρνηση.

Αυτό σημαίνει ότι η διατύπωση πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα υποχρεωνόταν οπωσδήποτε να ξαναεκλεγεί αρχηγός απλώς και μόνο επειδή δεν θα ήταν πρωθυπουργός χρειάζεται προσοχή. Εάν η ΝΔ συμμετείχε σε κυβέρνηση συνεργασίας, το ίδιο το Καταστατικό προβλέπει δυνατότητα παράτασης της προεδρικής θητείας.

Το ζήτημα θα γινόταν πολύ διαφορετικό εάν μετά τις εκλογές ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχανε την πρωθυπουργία, η ΝΔ έμενε εκτός κυβερνητικού σχήματος και παράλληλα έπαυε να ισχύει η ειδική καταστατική παράταση της θητείας του. Τότε θα έμπαινε ευθέως στο τραπέζι η διαδικασία εκλογής προέδρου.

Η εκλογή αρχηγού γίνεται από τα μέλη – Όχι με έναν απλό εσωκομματικό διορισμό

Το Καταστατικό είναι σαφές και για τη διαδικασία κανονικής εκλογής προέδρου. Ο αρχηγός της ΝΔ εκλέγεται με άμεση, καθολική και μυστική ψηφοφορία των εγγεγραμμένων μελών του κόμματος. Η εκλογική διαδικασία ενεργοποιείται με απόφαση του απερχόμενου προέδρου ή εκείνου που ασκεί προσωρινά τα καθήκοντά του.

Για να είναι κάποιος υποψήφιος πρέπει, σύμφωνα με το Καταστατικό, να είναι εν ενεργεία μέλος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, βουλευτής και μέλος του κόμματος, ενώ η υποψηφιότητα συνοδεύεται από συγκεκριμένο αριθμό υπογραφών μελών της Πολιτικής Επιτροπής.

Άρα η ουσία βρίσκεται στην εκλογή από την κομματική βάση. Η αναφορά σε εκλογή από «μέλη και φίλους» δεν αποδίδει με ακρίβεια τη σημερινή καταστατική διατύπωση, η οποία αναφέρεται στα εγγεγραμμένα μέλη.
Η ειδική πρόβλεψη που μπορεί να αλλάξει τα πάντα

Το πιο ενδιαφέρον άρθρο για ένα σενάριο αλλαγής πρωθυπουργού είναι εκείνο που αφορά την περίπτωση κατά την οποία ο πρόεδρος του κόμματος είναι ταυτόχρονα πρωθυπουργός και «εκλείψει με οποιονδήποτε τρόπο».


Το Καταστατικό προβλέπει ότι, εάν η Κοινοβουλευτική Ομάδα προτείνει άλλο πρόσωπο και εκείνο αναλάβει πρωθυπουργός, τότε γίνεται αυτοδικαίως και πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας για όσο διάστημα παραμένει πρωθυπουργός.

Πρόκειται για εξαιρετικά σημαντική πρόβλεψη, επειδή δημιουργεί μια ειδική οδό στην οποία η πρωθυπουργία και η ηγεσία του κόμματος μπορούν να περάσουν ταυτόχρονα σε άλλο στέλεχος χωρίς να προηγηθεί η συνήθης εσωκομματική κάλπη. Το Βήμα είχε ήδη επισημάνει αυτή τη διάταξη στη συζήτηση για τη μετεκλογική επόμενη ημέρα στη ΝΔ.
Ο Δένδιας και η συζήτηση για την «επόμενη ημέρα»

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο επανέρχεται σταθερά το όνομα του Νίκου Δένδια. Δημοσιεύματα και παραπολιτικές αναλύσεις τον παρουσιάζουν εδώ και μήνες ως ένα από τα βασικά πρόσωπα που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν την ηγεσία σε μια μελλοντική διαδικασία διαδοχής. Το Dnews τον έχει χαρακτηρίσει επανειλημμένα «πρώτο τη τάξει δελφίνο», καταγράφοντας παράλληλα τις δημόσιες παρεμβάσεις του για την εκλογική βάση και τη φυσιογνωμία της Νέας Δημοκρατίας.

Ο ίδιος, πάντως, δεν έχει ανακοινώσει υποψηφιότητα για την ηγεσία και η δημόσια στρατηγική του μέχρι σήμερα παραμένει προσεκτική. Η ύπαρξη συζήτησης για πιθανή διαδοχή αποτελεί διαφορετικό πράγμα από μια επίσημη εσωκομματική διαδικασία.
Γιατί το αποτέλεσμα των εκλογών θα κρίνει πολύ περισσότερα από τις έδρες

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι μια ΝΔ λίγο πάνω ή λίγο κάτω από το 30% μπορεί να βρίσκεται αριθμητικά στην ίδια περίπου περιοχή, αλλά οι πολιτικές συνέπειες μπορούν να είναι τελείως διαφορετικές ανάλογα με τη σύνθεση της επόμενης Βουλής και τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επανειλημμένα συνδέσει την πρωθυπουργία με την αρχηγία του πρώτου κόμματος, υποστηρίζοντας ότι ο αρχηγός της πρώτης δύναμης πρέπει να ηγείται και μιας κυβέρνησης συνεργασίας. Ωστόσο, το ελληνικό συνταγματικό πλαίσιο επιτρέπει στα κόμματα που συγκεντρώνουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία να συμφωνήσουν στο πρόσωπο του πρωθυπουργού, ενώ οι διερευνητικές εντολές δίνονται διαδοχικά στους αρχηγούς των τριών μεγαλύτερων κομμάτων όταν δεν υπάρχει αυτοδυναμία.

Έτσι, το 30% δεν είναι κάποια μαγική καταστατική γραμμή. Είναι ένας πολιτικός αριθμός γύρω από τον οποίο συγκεντρώνονται πλέον οι υπολογισμοί για την αυτοδυναμία, τις συνεργασίες και την εσωκομματική επόμενη ημέρα.

Και εάν οι κάλπες οδηγήσουν τη Νέα Δημοκρατία σε κυβέρνηση συνεργασίας με διαφορετικό πρωθυπουργικό πρόσωπο ή σε απώλεια της εξουσίας, τότε η συζήτηση για την ηγεσία θα πάψει να είναι θεωρητική. Εκεί θα αποκτήσουν πραγματικό βάρος τόσο οι καταστατικές προβλέψεις όσο και οι φιλοδοξίες των προσώπων που ήδη βρίσκονται στο κάδρο της διαδοχής.