Κώστας Βαξεβάνης
Ο νέος Τσίπρας, είναι απολύτως… κοστολογημένος
Τελικώς ο Αλέξης Τσίπρας δεν κρύφτηκε ούτε πίσω από τις λέξεις, ούτε από τους αριθμούς. Η ομιλία του στη ΔΕΘ που παρουσιάστηκε ως απόδειξη πολύ συγκεκριμένων θέσεων για την «άλλη» διακυβέρνηση της χώρας, αποκάλυψε τον Πρόεδρο της ΕΛ.Α.Σ, ως τον λογιστή της δημοσιονομικής τάξης, την οποίο αφού επέβαλαν στο παρελθόν οι μνημονιακοί εταίροι, θεσμοθετήθηκε ως κριτήριο άσκησης πολιτικής από τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Θα παραβλέψω τις προτάσεις του τύπου «μεταφορά των υπουργείων στην Περιφέρεια για αποκέντρωση» και «φορολόγηση του 1% του πραγματικού πλούτου των πολύ πλούσιων» γιατί αποτελούν καθαρή και ντούρα δημαγωγική προσέγγιση δεκαετίας του 1980. Αλήθεια, την εποχή της ψηφιακής διακυβέρνησης, ενδιαφέρει τον πολίτη πού βρίσκεται το κτίριο που φιλοξενεί τα κομπιούτερ και τον υπουργό με τους συμβούλους του; Πώς γίνεται καλύτερη η διακυβέρνηση όταν το υπουργείο βρίσκεται σε συγκεκριμένες γεωγραφικές συντεταγμένες; Όσο για την φορολόγηση του πραγματικού πλούτου της οικονομικής ελίτ που ακούγεται πολύ αριστερά γοητευτικό, είναι σαν να υπόσχεσαι την βασιλεία των ουρανών στο κρεβάτι του μελλοθάνατου. Ποιος είναι αυτός ο πραγματικός πλούτος της ελίτ; Αυτός που είναι κρυμμένος σε offshore, εταιρείες holding και σχήματα που έχουν δημιουργηθεί ακριβώς για την απόκρυψη του πλούτου. Ιδιοκτήτες και CEO εταιρειών σε όλο τον κόσμο δεν έχουν καν μισθούς αλλά εφαρμόζουν ένα πολύ απλό κόλπο: κατέχουν μετοχές οι οποίες θα φορολογηθούν μόνο αν πουληθούν. Αντί όμως να τις πουλήσουν, τις βάζουν ως εγγύηση και παίρνουν τραπεζικά δάνεια τα οποία δεν νοούνται ως έσοδο για να φορολογηθούν. Τέτοια και άλλα κόλπα καθιστούν τους πολύ πλούσιους ανέγγιχτους (όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να διαβάσει το εξαιρετικό βιβλίο του Gabriel Zucman « Οι δισεκατομμυριούχοι δεν πληρώνουν φόρο εισοδήματος εμείς όμως μπορούμε να τους σταματήσουμε», εκδόσεις Πόλις. Ακόμη και ο Τσίπρας).
Άρα η θέση της ΕΛ.Α.Σ περί φορολόγησης του 1% των πολύ πλούσιων, αναφέρεται σε αυτό που έγραψε σε ανάρτησή του ο κυβερνητικός Άκης Σκέρτσος: το 1% των πολύ πλούσιων στην Ελλάδα είναι περίπου 67.000 πρόσωπα με συνολικά εισοδήματα 14,5 δισεκατομμυρίων. Άρα το 1% του συνολικού ποσού που προκύπτει από τον «πατριωτικό φόρο» είναι μόλις 145 εκατομμύρια. Πρακτικά ο Τσίπρας επέλεξε ένα πυροτέχνημα αντί για την ανακοίνωση ενός συγκεκριμένου φορολογικού συστήματος που θα είναι δίκαιο και θα αναγκάζει τους υπερκατέχοντες να βάλουν το χέρι στην τσέπη, όχι από εθελοντικό πατριωτισμό αλλά από σοβαρή και δίκαιη νομοθέτηση.
Ας αφήσουμε όμως την αριθμητική των εξαγγελιών και ας πάμε στην ουσία και το πνεύμα Τσίπρα. Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ, για να αποδείξει το δημοσιονομικά επιτρεπτό των εξαγγελιών του, διαβεβαίωσε ότι θα τις θέσει υπόψη του Εθνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου (ΕΔΣ). Το ΕΔΣ, είναι ένα όργανο του οποίου η διοίκηση τοποθετείται από την κυβέρνηση, για να κοστολογεί και να βρίσκει δημοσιονομικά ορθές τις πολιτικές θέσεις των κομμάτων.
Πρόκειται για έναν «λογιστή» του νεοφιλελευθερισμού, που προσπαθεί να περιορίσει την πολιτική σε ένα πλαίσιο δημοσιονομικής απαίτησης. Θεσμοθετήθηκε με νόμο το 2014 και ο ΣΥΡΙΖΑ τον καταψήφισε κάνοντας σοβαρές καταγγελίες ότι είναι όργανο χωρίς λαϊκή νομιμοποίηση στο οποίο μεταφέρεται η άσκηση πολιτικής που πρέπει να έχει η κυβέρνηση με βάση τις προτεραιότητές της. Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος μάλιστα είχε πει στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων «έτσι ο βασικός κανόνας που θεσμοθετείται είναι της λιτότητας μέσω των χαμηλών ελλειμάτων».
Το θέμα δεν ήταν αυτό καθ’ αυτό το ΕΔΣ, αλλά η άποψη ότι αντί η πολιτική να χαράσσεται με βάση τις κοινωνικές ανάγκες και την αποκατάσταση της αδικίας, γίνεται κριτήριο η δημοσιονομική τάξη. Αντιμετωπίζεται ως υπέρτατη αξία χωρίς να απαντώνται τα ουσιαστικά κριτήρια που θέτει μια προοδευτική πολιτική: τι είναι δημοσιονομική τάξη, ποιος την πληρώνει και προς όφελος ποιού; Η δημοσιονομική πειθαρχία δεν μπορεί να είναι κεντρικό πολιτικό πρόσταγμα σε βάρος των αναγκών και της κοινωνίας. Δεν μπορεί να πεθαίνουν οι άνθρωποι για να ευημερούν τα νούμερα.
Τα μνημόνια εφαρμόστηκαν με αυτά τα δημοσιονομικά κριτήρια και κατ ομολογία πλέον αυτών που τα επέβαλαν από το εξωτερικό, ήταν άδικα για την Ελλάδα. Η πολιτική αντίδραση του Αλέξη Τσίπρα απέναντι σε αυτή την ισοπεδωτική νεοφιλελεύθερη αντίληψη ήταν τότε ξεκάθαρη, σωστή και δίκαιη. Τον Σεπτέμβριο του 2014 σε μια πολύ σοβαρή συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα La Stampa είχε θέσει την ξεκάθαρη θέση του κόμματός του: «Το φάρμακο που επέλεξαν για την κρίση, η δημοσιονομική πειθαρχία και η λιτότητα, δεν είναι μόνο λανθασμένο αλλά και επιζήμιο». Αφού έχασε τις εκλογές, το 2020, δήλωσε: «Η δημοσιονομική πειθαρχία δεν ήταν δική μας επιλογή». Σε πολλές ομιλίες και άρθρα του, παρουσίαζε την δημοσιονομική πειθαρχία ως καταναγκασμό των μνημονίων και όχι προοδευτική αντίληψη πολιτικής («Ήταν λουρί στο σβέρκο της χώρας» σύμφωνα με τη συνέντευξη στο ΒΗΜΑ, 6 Ιανουαρίου 2020).
Στη ΔΕΘ, ο Αλέξης Τσίπρας, όχι μόνο έδωσε εξετάσεις (κατά την απαίτηση Μητσοτάκη) στη δημοσιονομική πειθαρχία ως πρόταγμα της πολιτικής, αλλά ανακοίνωσε πρώτος ότι θα υποβάλει τα μέτρα που εξήγγειλε για κοστολόγηση. Δηλαδή για ένα αριστερό κόμμα όπως θέλει να λέγεται η ΕΛ.Α.Σ, η δημοσιονομική τάξη και η επικράτηση της λογιστικής επί της πολιτικής είναι προοδευτικό μέτρο. Ο Τσίπρας επέλεξε να είναι δημοσιονομικά πειθαρχημένος αντί να εξαγγείλει την επιστροφή του 13ου μισθού που έχει αφαιρεθεί ως μνημονιακό μέτρο από τους εργαζόμενους. Σαν να μην είναι αυτή η αποκατάσταση μια προοδευτική κίνηση που θα ανακουφίσει την κοινωνία και θα επιστρέψει στην ίδια την Οικονομία ανεβάζοντας την αγοραστική δύναμη των εργαζόμενων. Τελικώς ο Μητσοτάκης και ο νεοφιλελευθερισμός του, δεν είναι μόνο καθεστώς αλλά και κατάσταση προς μίμηση για την επικράτηση Τσίπρα!
Για τα προοδευτικά κόμματα, Αριστερά ή Σοσιαλοδημοκρατικά, η κοστολόγηση είναι εργαλείο και όχι η ίδια η πολιτική. Δεν πρέπει να αποτρέπει τις πολιτικές αποφάσεις που είναι αναγκαίες στην κοινωνία μόνο και μόνο για «να βγουν οι αριθμοί». Κάθε κοινωνική περικοπή από τα Δεξιά νεοφιλελεύθερα κόμματα , γίνεται ακριβώς με το επιχείρημα ότι δεν επιτρέπουν τα νούμερα άλλη αντιμετώπιση. Οπότε η δημόσια Υγεία, η δημόσια Παιδεία, γιατί όχι και η Άμυνα, παύουν να είναι προτεραιότητες για να εξυπηρετηθούν οι λογιστικές απαγορεύσεις.
Ο Αλέξης Τσίπρας έχει μπει στο πετσί του συστημικού ρόλου, χωρίς να χρειάζεται να δώσει μάχες για μια άλλη πολιτική. Η άλλη πολιτική που περιγράφει, εμφανίζεται ως πλειοδοσία υποσχέσεων και όχι ως πλεόνασμα προοδευτικής αντίληψης. Ο νέος Τσίπρας, είναι απολύτως…κοστολογημένος. Με μνημονιακή, συστημική τάξη και αλφαδιά
Ο νέος Τσίπρας, είναι απολύτως… κοστολογημένος
Τελικώς ο Αλέξης Τσίπρας δεν κρύφτηκε ούτε πίσω από τις λέξεις, ούτε από τους αριθμούς. Η ομιλία του στη ΔΕΘ που παρουσιάστηκε ως απόδειξη πολύ συγκεκριμένων θέσεων για την «άλλη» διακυβέρνηση της χώρας, αποκάλυψε τον Πρόεδρο της ΕΛ.Α.Σ, ως τον λογιστή της δημοσιονομικής τάξης, την οποίο αφού επέβαλαν στο παρελθόν οι μνημονιακοί εταίροι, θεσμοθετήθηκε ως κριτήριο άσκησης πολιτικής από τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Θα παραβλέψω τις προτάσεις του τύπου «μεταφορά των υπουργείων στην Περιφέρεια για αποκέντρωση» και «φορολόγηση του 1% του πραγματικού πλούτου των πολύ πλούσιων» γιατί αποτελούν καθαρή και ντούρα δημαγωγική προσέγγιση δεκαετίας του 1980. Αλήθεια, την εποχή της ψηφιακής διακυβέρνησης, ενδιαφέρει τον πολίτη πού βρίσκεται το κτίριο που φιλοξενεί τα κομπιούτερ και τον υπουργό με τους συμβούλους του; Πώς γίνεται καλύτερη η διακυβέρνηση όταν το υπουργείο βρίσκεται σε συγκεκριμένες γεωγραφικές συντεταγμένες; Όσο για την φορολόγηση του πραγματικού πλούτου της οικονομικής ελίτ που ακούγεται πολύ αριστερά γοητευτικό, είναι σαν να υπόσχεσαι την βασιλεία των ουρανών στο κρεβάτι του μελλοθάνατου. Ποιος είναι αυτός ο πραγματικός πλούτος της ελίτ; Αυτός που είναι κρυμμένος σε offshore, εταιρείες holding και σχήματα που έχουν δημιουργηθεί ακριβώς για την απόκρυψη του πλούτου. Ιδιοκτήτες και CEO εταιρειών σε όλο τον κόσμο δεν έχουν καν μισθούς αλλά εφαρμόζουν ένα πολύ απλό κόλπο: κατέχουν μετοχές οι οποίες θα φορολογηθούν μόνο αν πουληθούν. Αντί όμως να τις πουλήσουν, τις βάζουν ως εγγύηση και παίρνουν τραπεζικά δάνεια τα οποία δεν νοούνται ως έσοδο για να φορολογηθούν. Τέτοια και άλλα κόλπα καθιστούν τους πολύ πλούσιους ανέγγιχτους (όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να διαβάσει το εξαιρετικό βιβλίο του Gabriel Zucman « Οι δισεκατομμυριούχοι δεν πληρώνουν φόρο εισοδήματος εμείς όμως μπορούμε να τους σταματήσουμε», εκδόσεις Πόλις. Ακόμη και ο Τσίπρας).
Άρα η θέση της ΕΛ.Α.Σ περί φορολόγησης του 1% των πολύ πλούσιων, αναφέρεται σε αυτό που έγραψε σε ανάρτησή του ο κυβερνητικός Άκης Σκέρτσος: το 1% των πολύ πλούσιων στην Ελλάδα είναι περίπου 67.000 πρόσωπα με συνολικά εισοδήματα 14,5 δισεκατομμυρίων. Άρα το 1% του συνολικού ποσού που προκύπτει από τον «πατριωτικό φόρο» είναι μόλις 145 εκατομμύρια. Πρακτικά ο Τσίπρας επέλεξε ένα πυροτέχνημα αντί για την ανακοίνωση ενός συγκεκριμένου φορολογικού συστήματος που θα είναι δίκαιο και θα αναγκάζει τους υπερκατέχοντες να βάλουν το χέρι στην τσέπη, όχι από εθελοντικό πατριωτισμό αλλά από σοβαρή και δίκαιη νομοθέτηση.
Ας αφήσουμε όμως την αριθμητική των εξαγγελιών και ας πάμε στην ουσία και το πνεύμα Τσίπρα. Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ, για να αποδείξει το δημοσιονομικά επιτρεπτό των εξαγγελιών του, διαβεβαίωσε ότι θα τις θέσει υπόψη του Εθνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου (ΕΔΣ). Το ΕΔΣ, είναι ένα όργανο του οποίου η διοίκηση τοποθετείται από την κυβέρνηση, για να κοστολογεί και να βρίσκει δημοσιονομικά ορθές τις πολιτικές θέσεις των κομμάτων.
Πρόκειται για έναν «λογιστή» του νεοφιλελευθερισμού, που προσπαθεί να περιορίσει την πολιτική σε ένα πλαίσιο δημοσιονομικής απαίτησης. Θεσμοθετήθηκε με νόμο το 2014 και ο ΣΥΡΙΖΑ τον καταψήφισε κάνοντας σοβαρές καταγγελίες ότι είναι όργανο χωρίς λαϊκή νομιμοποίηση στο οποίο μεταφέρεται η άσκηση πολιτικής που πρέπει να έχει η κυβέρνηση με βάση τις προτεραιότητές της. Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος μάλιστα είχε πει στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων «έτσι ο βασικός κανόνας που θεσμοθετείται είναι της λιτότητας μέσω των χαμηλών ελλειμάτων».
Το θέμα δεν ήταν αυτό καθ’ αυτό το ΕΔΣ, αλλά η άποψη ότι αντί η πολιτική να χαράσσεται με βάση τις κοινωνικές ανάγκες και την αποκατάσταση της αδικίας, γίνεται κριτήριο η δημοσιονομική τάξη. Αντιμετωπίζεται ως υπέρτατη αξία χωρίς να απαντώνται τα ουσιαστικά κριτήρια που θέτει μια προοδευτική πολιτική: τι είναι δημοσιονομική τάξη, ποιος την πληρώνει και προς όφελος ποιού; Η δημοσιονομική πειθαρχία δεν μπορεί να είναι κεντρικό πολιτικό πρόσταγμα σε βάρος των αναγκών και της κοινωνίας. Δεν μπορεί να πεθαίνουν οι άνθρωποι για να ευημερούν τα νούμερα.
Τα μνημόνια εφαρμόστηκαν με αυτά τα δημοσιονομικά κριτήρια και κατ ομολογία πλέον αυτών που τα επέβαλαν από το εξωτερικό, ήταν άδικα για την Ελλάδα. Η πολιτική αντίδραση του Αλέξη Τσίπρα απέναντι σε αυτή την ισοπεδωτική νεοφιλελεύθερη αντίληψη ήταν τότε ξεκάθαρη, σωστή και δίκαιη. Τον Σεπτέμβριο του 2014 σε μια πολύ σοβαρή συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα La Stampa είχε θέσει την ξεκάθαρη θέση του κόμματός του: «Το φάρμακο που επέλεξαν για την κρίση, η δημοσιονομική πειθαρχία και η λιτότητα, δεν είναι μόνο λανθασμένο αλλά και επιζήμιο». Αφού έχασε τις εκλογές, το 2020, δήλωσε: «Η δημοσιονομική πειθαρχία δεν ήταν δική μας επιλογή». Σε πολλές ομιλίες και άρθρα του, παρουσίαζε την δημοσιονομική πειθαρχία ως καταναγκασμό των μνημονίων και όχι προοδευτική αντίληψη πολιτικής («Ήταν λουρί στο σβέρκο της χώρας» σύμφωνα με τη συνέντευξη στο ΒΗΜΑ, 6 Ιανουαρίου 2020).
Στη ΔΕΘ, ο Αλέξης Τσίπρας, όχι μόνο έδωσε εξετάσεις (κατά την απαίτηση Μητσοτάκη) στη δημοσιονομική πειθαρχία ως πρόταγμα της πολιτικής, αλλά ανακοίνωσε πρώτος ότι θα υποβάλει τα μέτρα που εξήγγειλε για κοστολόγηση. Δηλαδή για ένα αριστερό κόμμα όπως θέλει να λέγεται η ΕΛ.Α.Σ, η δημοσιονομική τάξη και η επικράτηση της λογιστικής επί της πολιτικής είναι προοδευτικό μέτρο. Ο Τσίπρας επέλεξε να είναι δημοσιονομικά πειθαρχημένος αντί να εξαγγείλει την επιστροφή του 13ου μισθού που έχει αφαιρεθεί ως μνημονιακό μέτρο από τους εργαζόμενους. Σαν να μην είναι αυτή η αποκατάσταση μια προοδευτική κίνηση που θα ανακουφίσει την κοινωνία και θα επιστρέψει στην ίδια την Οικονομία ανεβάζοντας την αγοραστική δύναμη των εργαζόμενων. Τελικώς ο Μητσοτάκης και ο νεοφιλελευθερισμός του, δεν είναι μόνο καθεστώς αλλά και κατάσταση προς μίμηση για την επικράτηση Τσίπρα!
Για τα προοδευτικά κόμματα, Αριστερά ή Σοσιαλοδημοκρατικά, η κοστολόγηση είναι εργαλείο και όχι η ίδια η πολιτική. Δεν πρέπει να αποτρέπει τις πολιτικές αποφάσεις που είναι αναγκαίες στην κοινωνία μόνο και μόνο για «να βγουν οι αριθμοί». Κάθε κοινωνική περικοπή από τα Δεξιά νεοφιλελεύθερα κόμματα , γίνεται ακριβώς με το επιχείρημα ότι δεν επιτρέπουν τα νούμερα άλλη αντιμετώπιση. Οπότε η δημόσια Υγεία, η δημόσια Παιδεία, γιατί όχι και η Άμυνα, παύουν να είναι προτεραιότητες για να εξυπηρετηθούν οι λογιστικές απαγορεύσεις.
Ο Αλέξης Τσίπρας έχει μπει στο πετσί του συστημικού ρόλου, χωρίς να χρειάζεται να δώσει μάχες για μια άλλη πολιτική. Η άλλη πολιτική που περιγράφει, εμφανίζεται ως πλειοδοσία υποσχέσεων και όχι ως πλεόνασμα προοδευτικής αντίληψης. Ο νέος Τσίπρας, είναι απολύτως…κοστολογημένος. Με μνημονιακή, συστημική τάξη και αλφαδιά
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου