Μέσα σε μία εβδομάδα ήρθαν ξανά τα στοιχεία που περιγράφουν το ελληνικό τραπεζικό θαύμα από την ανάποδη: οι τράπεζες βρίσκουν πλέον κεφάλαια από τις αγορές με ασφάλιστρο κινδύνου σχεδόν κρατικού ομολόγου, οι αναλυτές ανεβάζουν τις προβλέψεις κερδών, τα έσοδα από προμήθειες τρέχουν έως και 20% υψηλότερα και ο απλός καταθέτης εξακολουθεί να αμείβεται σχεδόν με μηδέν
Η ΠΥΘΙΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ
Αν θέλετε να καταλάβετε γιατί οι ελληνικές τράπεζες έχουν γίνει ένα από τα αγαπημένα παιδιά των επενδυτικών οίκων, αφήστε για λίγο τις παρουσιάσεις των διοικήσεων και κοιτάξτε τέσσερις αριθμούς. 0,03%. 14,59%. 4,42 μονάδες. 20%. Ο πρώτος είναι το μέσο επιτόκιο που εξακολουθούν να παίρνουν τα νοικοκυριά για τις καταθέσεις μίας ημέρας. Ο δεύτερος είναι το μέσο επιτόκιο στα καταναλωτικά δάνεια χωρίς καθορισμένη διάρκεια, δηλαδή πιστωτικές κάρτες, ανοικτά δάνεια και υπεραναλήψεις. Ο τρίτος είναι το συνολικό spread μεταξύ νέων καταθέσεων και νέων δανείων. Και ο τέταρτος είναι η άνοδος που έφτασαν να εμφανίζουν σε ορισμένες περιπτώσεις τα βασικά έσοδα από προμήθειες των τραπεζών. Τα τρία πρώτα προκύπτουν από τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για τον Αύγουστο. Το τέταρτο βρίσκεται στην ανάλυση που δημοσιοποιήθηκε αυτή την εβδομάδα για τις επιδόσεις του κλάδου.
Με απλά ελληνικά, όταν αφήνεις τα χρήματά σου στην τράπεζα μπορεί να παίρνεις σχεδόν τίποτα. Όταν χρειάζεσαι τα δικά της, το τιμολόγιο αλλάζει θεαματικά. Το μέσο επιτόκιο όλων των νέων καταθέσεων ήταν τον Αύγουστο μόλις 0,37%, ενώ των νέων δανείων 4,79%. Οι προθεσμιακές έως ενός έτους των νοικοκυριών έδιναν κατά μέσο όρο 1,17%, ενώ τα καταναλωτικά συγκεκριμένης διάρκειας με κυμαινόμενο επιτόκιο βρίσκονταν στο 9,89%. Δεν χρειάζεται κάποιος να έχει τελειώσει οικονομικά για να αντιληφθεί γιατί το μοντέλο παραμένει εξαιρετικά κερδοφόρο.
Και τώρα έρχεται το καλύτερο. Στοιχεία του ΙΟΒΕ που δημοσιεύθηκαν σήμερα δείχνουν ότι οι ίδιες οι ελληνικές τράπεζες μπορούν πλέον να δανείζονται από τις αγορές με πολύ μικρότερο ασφάλιστρο κινδύνου. Το spread των senior preferred τραπεζικών ομολόγων έναντι αντίστοιχων ελληνικών κρατικών τίτλων έχει πέσει περίπου στις 65 μονάδες βάσης, από 350–380 μονάδες την περίοδο 2022–2023. Δηλαδή οι αγορές θεωρούν πλέον τις τράπεζες πολύ χαμηλότερου κινδύνου και τους δίνουν κεφάλαιο με όρους που έχουν πλησιάσει εντυπωσιακά εκείνους του Ελληνικού Δημοσίου.
Κρατήστε λοιπόν την εικόνα. Ο διεθνής επενδυτής ζητεί πια από την ελληνική τράπεζα ένα πολύ μικρό premium κινδύνου. Ο Έλληνας καταθέτης, από την άλλη, παραχωρεί τη ρευστότητά του σχεδόν δωρεάν. Και ο Έλληνας που χρειάζεται πίστωση μπορεί να πληρώνει διψήφιο επιτόκιο. Ωραία δουλειά, αν μπορείς να την έχεις.
Οι καταθέσεις αυξάνονται – οι αποδόσεις όχι ιδιαίτερα
Το ΙΟΒΕ έδωσε αυτή την εβδομάδα και κάτι ακόμη ενδιαφέρον. Οι ιδιωτικές καταθέσεις που διαχειρίζονται οι τράπεζες συνέχισαν να αυξάνονται, με ετήσια άνοδο 9,3%, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 19 δισ. ευρώ. Οι καθαρές εισροές από επιχειρήσεις έφτασαν τα 7,7 δισ. και από τα νοικοκυριά τα 1,8 δισ. ευρώ.
Δηλαδή νέα χρήματα συνεχίζουν να μπαίνουν στο σύστημα. Η πρώτη ύλη υπάρχει. Είναι άφθονη. Είναι φθηνή. Και πάνω σε αυτή την πρώτη ύλη οι τράπεζες συνεχίζουν να χτίζουν δανειοδοτήσεις, επενδυτικά προϊόντα, ασφαλιστικά προϊόντα και προμήθειες.
Δεν το λέω εγώ. Η Eurobank Equities μόλις αυτή την εβδομάδα αναβάθμισε κατά 2% έως 6% τις εκτιμήσεις της για τα καθαρά κέρδη των τραπεζών την περίοδο 2026–2028, σημειώνοντας ότι στο δεύτερο τρίμηνο τα έσοδα από τόκους αυξήθηκαν κατά 3%–6% σε τριμηνιαία βάση και τα βασικά έσοδα από προμήθειες κατά 4% έως 20%. Παράλληλα, διατηρεί θετική σύσταση για τον κλάδο και περιμένει υψηλές αποδόσεις ιδίων κεφαλαίων.
Κάπως έτσι καταλαβαίνουμε γιατί η λέξη που ακούγεται περισσότερο στις τραπεζικές παρουσιάσεις δεν είναι πλέον «επιβίωση». Είναι απόδοση κεφαλαίου.
Και τώρα περισσότερες προμήθειες
Η Εθνική έκλεισε αυτή την εβδομάδα τη συμφωνία για συμμετοχή 30% στην Allianz Ελλάδος, μαζί με στρατηγική συνεργασία στο bancassurance. Η λογική είναι σαφής. Περισσότερες ασφαλιστικές πωλήσεις μέσα από το τραπεζικό δίκτυο και μεγαλύτερη συμμετοχή των προμηθειών στα συνολικά έσοδα. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν σήμερα, η Εθνική προσβλέπει ακόμη και σε συνεισφορά άνω των 100 εκατ. ευρώ στα κέρδη της το 2028 από τη συνεργασία και τη συμμετοχή στην Allianz.
Δεν είναι κατακριτέο μια τράπεζα να θέλει να κερδίζει. Είναι η δουλειά της. Αλλά ας σταματήσει κάποτε και το παραμύθι ότι η τραπεζική κερδοφορία είναι κάποιο μυστηριώδες αποτέλεσμα «καινοτομίας». Ένα σημαντικό κομμάτι της εξήγησης βρίσκεται μπροστά μας. Φθηνή χρηματοδότηση, φθηνές καταθέσεις, μεγάλο περιθώριο δανεισμού και συνεχής διεύρυνση των εργασιών που παράγουν προμήθεια.
Στην Πειραιώς πληρώνουν μέχρι 220.000 ευρώ για να φύγεις
Και ενώ οι εκτιμήσεις κερδοφορίας ανεβαίνουν, ο έλεγχος του κόστους συνεχίζεται. Η Πειραιώς ανακοίνωσε στις 12 Οκτωβρίου νέο πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου, κυρίως για εργαζομένους άνω των 55 ετών. Μέχρι 200.000 ευρώ για άμεση αποχώρηση και έως 220.000 ευρώ στην επιλογή μακροχρόνιας άδειας. Η τράπεζα μιλά για ανανέωση ανθρώπινου δυναμικού και τεχνολογικό μετασχηματισμό. Εξαιρεί μάλιστα βασικές πελατοκεντρικές λειτουργίες και τα καταστήματα.
Όταν όμως μια επιχείρηση είναι έτοιμη να γράψει επιταγή 220.000 ευρώ για να αποχωρήσει ένας εργαζόμενος, το business case είναι αυτονόητο. Θεωρεί ότι η σημερινή δαπάνη θα της επιστραφεί από το αυριανό χαμηλότερο λειτουργικό κόστος. Και η μείωση του κόστους, βεβαίως, καταλήγει στην ίδια γραμμή που ενδιαφέρει τους αναλυτές: στην κερδοφορία.
15.000 κατοικίες και μια χώρα που ψάχνει σπίτι
Και υπάρχει ακόμη μία εικόνα αυτής της εβδομάδας που δύσκολα προσπερνά κανείς. Περίπου 15.000 κατοικίες βρίσκονται σήμερα στα χαρτοφυλάκια τραπεζών και servicers, την ώρα που η χώρα ζει στεγαστική κρίση. Περίπου 8.000 ακίνητα αποδίδονται στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών και τα υπόλοιπα στην πλευρά των servicers. Δεν μένουν όλα κλειστά επειδή κάποιος απλώς αρνείται να τα πουλήσει. Υπάρχουν δικαστικές εκκρεμότητες, αυθαίρετα, προβλήματα μεταβίβασης και διαδικασίες που μπορούν να κρατήσουν ένα ακίνητο εκτός αγοράς πάνω από δύο χρόνια. Όταν όμως τελικά ωριμάσει και βγει προς πώληση, περίπου οκτώ στα δέκα βρίσκουν αγοραστή μέσα σε τρεις μήνες.
Το πρόβλημα επομένως δεν είναι ότι δεν υπάρχει ζήτηση.
Είναι ότι η χώρα έχει οικογένειες που δεν βρίσκουν σπίτι και ταυτόχρονα ένα τεράστιο απόθεμα κατοικιών παγιδευμένο ανάμεσα σε τράπεζες, servicers, δικαστήρια και πολεοδομικές εκκρεμότητες.
Αναγνώστριες και αναγνώστες μου, την ίδια εβδομάδα μάθαμε λοιπόν ότι οι ελληνικές τράπεζες θεωρούνται από τις αγορές ολοένα ασφαλέστερες, δανείζονται φθηνότερα, δέχονται περισσότερες καταθέσεις, βλέπουν νέες αναβαθμίσεις κερδών και αυξάνουν τις πηγές προμηθειών τους.
Ο καταθέτης εξακολουθεί να βλέπει 0,03% στον λογαριασμό μίας ημέρας.
Ο κάτοχος της κάρτας μπορεί να βλέπει 14,59%.
Κάποιος, προφανώς, πληρώνει το τραπεζικό θαύμα. Και δεν είναι οι τράπεζες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου