ChatGPT | AI Generated
Πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα βρέθηκαν την Τετάρτη (28/10) οι ευρωπαϊκές τιμές στο φυσικό αέριο, για πρώτη φορά από τον Δεκέμβριο του 2022, προκαλώντας νέους φόβους για ισχυρό ενεργειακό σοκ στην Ευρώπη. Η νέα εκτίναξη αποδίδεται στις διαταραχές του παγκόσμιου εφοδιασμού λόγω του πολέμου στο Ιράν, στα περιορισμένα ευρωπαϊκά αποθέματα και στην προοπτική αυξημένης ζήτησης για θέρμανση καθώς πλησιάζει ο χειμώνας.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στο ολλανδικό χρηματιστήριο TTF, που αποτελεί σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή αγορά, άγγιξαν ενδοσυνεδριακά τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σημειώνοντας άνοδο περίπου 4% σε σχέση με την προηγούμενη συνεδρίαση. Πρόκειται για επίπεδο που είχε να καταγραφεί από την ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Reuters, το συγκεκριμένο όριο καταγράφηκε περίπου στις 15:35 [ώρα Ελλάδας], με βάση τα στοιχεία του χρηματιστηρίου ICE. Οι τιμές έχουν πλέον φτάσει περίπου στο τριπλάσιο των επιπέδων που επικρατούσαν πριν από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.
Ανάλογες πιέσεις καταγράφονται και στη βρετανική αγορά φυσικού αερίου, όπου τα συμβόλαια αναφοράς έχουν επίσης αναρριχηθεί στα υψηλότερα επίπεδα από τον Δεκέμβριο του 2022.
Η Ευρώπη αντιμέτωπη με νέο ενεργειακό σοκ
Πάντως, η επιστροφή των τιμών σε τριψήφια επίπεδα έρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία για την ευρωπαϊκή οικονομία. Οι διαταραχές στις ενεργειακές ροές από τη Μέση Ανατολή έχουν ανατρέψει την αποκλιμάκωση του κόστους που είχε επιτευχθεί τα προηγούμενα χρόνια, ενώ έχουν ήδη επιβαρύνει τον ευρωπαϊκό λογαριασμό εισαγωγών ορυκτών καυσίμων κατά περισσότερα από 100 δισ. ευρώ.
Μολονότι οι σημερινές τιμές παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από τα ακραία επίπεδα της ενεργειακής κρίσης του 2022, οι επιπτώσεις τους γίνονται ολοένα περισσότερο αισθητές. Νοικοκυριά και επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένο ενεργειακό κόστος, ενώ οι κυβερνήσεις καλούνται να διαχειριστούν τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες.
Οι ανατιμήσεις δεν περιορίζονται στο φυσικό αέριο. Επηρεάζουν επίσης το ηλεκτρικό ρεύμα, τα καύσιμα μεταφορών και το κόστος παραγωγής, με τις μεγαλύτερες πιέσεις να καταγράφονται στους ενεργοβόρους βιομηχανικούς κλάδους.
Ήδη, σύμφωνα με το Reuters, επιχειρήσεις στους τομείς των λιπασμάτων, των χημικών και της χαλυβουργίας έχουν περιορίσει την παραγωγή τους λόγω του υψηλού κόστους. Παράλληλα, σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες εκδηλώνονται κοινωνικές αντιδράσεις για την ακρίβεια και εμφανίζονται ενδείξεις επιβάρυνσης της μεταποιητικής δραστηριότητας.
Χαμηλά αποθέματα στο φυσικό αέριο
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες ανησυχίας είναι η κατάσταση των ευρωπαϊκών αποθηκών σε φυσικό αέριο, καθώς η ήπειρος εισέρχεται στην περίοδο αυξημένης κατανάλωσης με χαμηλότερα αποθέματα από τα συνηθισμένα για την εποχή.
Συγκεκριμένα, την Κυριακή (25/10), η πληρότητα των αποθηκών στην Ε.Ε. βρισκόταν περίπου στο 74,6%, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Wall Street Journal. Το ποσοστό υπολείπεται αισθητά των επιπέδων προηγούμενων ετών, περιορίζοντας τα περιθώρια ασφαλείας ενόψει του χειμώνα.
Η κατάσταση ενδέχεται να επιδεινωθεί από τις μετεωρολογικές συνθήκες. Παρότι οι θερμοκρασίες στη βορειοδυτική Ευρώπη κινήθηκαν αυτή την εβδομάδα υψηλότερα από τα φυσιολογικά επίπεδα, οι προβλέψεις κάνουν λόγο για επικείμενη πτώση τους. Εφόσον η ψυχρή εισβολή συμπέσει με αντίστοιχα κύματα ψύχους σε περιοχές της Ασίας, οι δύο αγορές θα χρειαστεί να διεκδικήσουν μεγαλύτερες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου από την ήδη περιορισμένη παγκόσμια προσφορά.
Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει τους Ευρωπαίους αγοραστές σε ακόμη υψηλότερες προσφορές για την εξασφάλιση άμεσα διαθέσιμων φορτίων LNG, επιτείνοντας τις ανατιμήσεις.
Ο πόλεμος στο Ιράν και τα σενάρια νέας επιχείρησης
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που τροφοδοτεί την ανησυχία των αγορών.
Οι πολεμικές επιχειρήσεις και οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν περιορίσει τη διαθεσιμότητα φορτίων LNG από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Πριν από τη σύγκρουση, από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο περνούσε περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Την ανησυχία εντείνουν και πληροφορίες για το ενδεχόμενο νέας αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης στην περιοχή. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, το οποίο επικαλείται μη κατονομαζόμενες πηγές, οι ΗΠΑ φέρονται να έχουν ενημερώσει αρκετές χώρες του Περσικού Κόλπου να προετοιμαστούν για μια σύντομη αλλά ιδιαίτερα έντονη στρατιωτική εκστρατεία μετά τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ.
Ο διευθυντής ευρωπαϊκού φυσικού αερίου και LNG της Wood Mackenzie, Τομ Μάρζεκ-Μάνσερ, χαρακτήρισε τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα ως «αναμφίβολα ψυχολογικό όριο για την αγορά». Όπως εξήγησε, με τη γεωπολιτική κατάσταση στη Μέση Ανατολή να μεταβάλλεται ταχύτατα, ιδιαίτερα ενόψει των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών, ακόμη και μια σχετικά μικρή μεταβολή των συνθηκών θα μπορούσε να ωθήσει τις ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου σε υψηλότερα επίπεδα.
Από την πλευρά της, η ερευνήτρια του Κέντρου Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Κολούμπια, Αν-Σοφί Κορμπό, επισήμανε ότι οι επιπτώσεις των δύο πολέμων έχουν πλέον συνδυαστεί. Μάλιστα, σύμφωνα με την ανάλυσή της, οι αυξήσεις στις τιμές των βασικών εμπορευμάτων αλληλοτροφοδοτούνται, καθώς οι ανατιμήσεις στη μία αγορά μεταφέρονται και στις υπόλοιπες.
Τι μπορεί να κάνει η Ε.Ε. για το φυσικό αέριο
Η νέα άνοδος του φυσικού αερίου επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα των διαθέσιμων παρεμβάσεων από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Ωστόσο, τα περιθώρια άμεσης οικονομικής στήριξης είναι περιορισμένα, καθώς αρκετοί κρατικοί προϋπολογισμοί βρίσκονται ήδη υπό πίεση.
Ειδικότερα, η Ε.Ε. έχει καλέσει τα κράτη-μέλη να εξετάσουν μέτρα περιορισμού της ενεργειακής ζήτησης, προκειμένου να μετριαστούν οι επιπτώσεις των υψηλών τιμών.
Παράλληλα, προωθείται η αναβολή εφαρμογής νέων κανόνων για τις εκπομπές μεθανίου, οι οποίοι θα μπορούσαν να δημιουργήσουν πρόσθετα εμπόδια στις εισαγωγές φυσικού αερίου. Ακόμη και αν εφαρμοστεί αυτή η αλλαγή, δεν αναμένεται να οδηγήσει σε άμεση αποκλιμάκωση των τιμών.
Στο τραπέζι παραμένει και το ζήτημα των εισαγωγών ρωσικού LNG, με την πλήρη απαγόρευσή τους να προγραμματίζεται για τον Ιανουάριο του 2027. Ορισμένες πλευρές ζητούν επανεξέταση των περιορισμών, θεωρώντας ότι θα μπορούσε να περιοριστεί η επιβάρυνση του ενεργειακού κόστους.
Για την Ευρώπη, πάντως, η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι μόνο η αντιμετώπιση της σημερινής ανατίμησης, αλλά και η εξασφάλιση επαρκών ποσοτήτων φυσικού αερίου για ολόκληρο τον χειμώνα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου