Στην Αθήνα έρχεται την επόμενη εβδομάδα ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ. Το επίσημο πρόγραμμα του State Department για τις 5 έως 8 Οκτωβρίου περιλαμβάνει Ρέικιαβικ, Αθήνα και Λισαβόνα, με την Άγκυρα να απουσιάζει από τη συγκεκριμένη περιοδεία. Στο επίκεντρο μπαίνουν αμυντική συνεργασία, περιφερειακή ασφάλεια και ενέργεια, την ώρα που η Ουάσιγκτον στέλνει παράλληλα θερμά μηνύματα προς την Κυπριακή Δημοκρατία
Η άφιξη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα αποκτά ιδιαίτερο βάρος λόγω της συγκυρίας και της ατζέντας. Το State Department ανακοίνωσε επισήμως ότι ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας θα ταξιδέψει από τις 5 έως τις 8 Οκτωβρίου σε Ισλανδία, Ελλάδα και Πορτογαλία και ότι στην Αθήνα θα ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο ΗΠΑ–Ελλάδας. Η αμερικανική ανακοίνωση κατονομάζει ως βασικές προτεραιότητες την αμυντική συνεργασία, την περιφερειακή ασφάλεια και την ενεργειακή ασφάλεια, τρία πεδία που ακουμπούν άμεσα τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι τελευταίες πληροφορίες από την Αθήνα τοποθετούν την άφιξη Ρούμπιο το βράδυ της 6ης Οκτωβρίου, με τον Στρατηγικό Διάλογο να προγραμματίζεται για τις 7 Οκτωβρίου και την αναχώρησή του το πρωί της 8ης, αφού προηγηθούν επαφές με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Η αμυντική συνεργασία μέσω της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας, η ενέργεια, οι περιφερειακές κρίσεις και οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο αναμένεται να αποτελέσουν βασικούς άξονες των συνομιλιών.
Η Άγκυρα απουσιάζει από την περιοδεία
Εκείνο που ήδη προκαλεί πολιτικές αναγνώσεις είναι η απουσία της Τουρκίας από το ανακοινωμένο πρόγραμμα. Ο Ρούμπιο θα περάσει από Ρέικιαβικ, Αθήνα και Λισαβόνα, χωρίς να έχει ανακοινωθεί στάση στην Άγκυρα πριν ή μετά την ελληνική πρωτεύουσα. Πρόκειται για πραγματικό δεδομένο του συγκεκριμένου προγράμματος, το οποίο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή η επίσκεψη στην Ελλάδα συμπίπτει με ανοιχτά ελληνοτουρκικά μέτωπα, τις συζητήσεις για θαλάσσιες ζώνες, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και την ευρύτερη αμερικανική προσπάθεια να περιοριστούν οι εντάσεις στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.
Η απουσία της Άγκυρας, από μόνη της, δεν αποδεικνύει αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην Τουρκία ούτε συνιστά επίσημα διατυπωμένη αμερικανική αποδοκιμασία. Η πολιτική σημασία βρίσκεται αλλού: η Ουάσιγκτον επιλέγει αυτή τη φορά μια αυτοτελή επίσκεψη υψηλού επιπέδου στην Αθήνα για τον Στρατηγικό Διάλογο, με τον ίδιο τον υπουργό Εξωτερικών επικεφαλής της αντιπροσωπείας και με βαριά ατζέντα άμυνας και ενέργειας. Η εικόνα αυτή ενισχύει το βάρος που αποδίδεται στην ελληνοαμερικανική σχέση χωρίς να χρειάζεται να φορτωθεί με συμπεράσματα που το State Department δεν έχει διατυπώσει.
Άμυνα και ενέργεια στην πρώτη γραμμή
Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος έρχεται να συνεχίσει μια διαδικασία που ξεκίνησε το 2018 και έχει εξελιχθεί σε βασικό μηχανισμό συντονισμού Αθήνας και Ουάσιγκτον. Η συζήτηση αναμένεται να καλύψει τις αμερικανικές στρατιωτικές διευκολύνσεις στην Ελλάδα, τη συνολικότερη αμυντική συνεργασία, ενεργειακές υποδομές και διασυνδέσεις, καθώς και τις εξελίξεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Η Ελλάδα έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια αυξημένο ρόλο στην αμερικανική ενεργειακή στρατηγική για την περιοχή, ιδιαίτερα μέσω υποδομών LNG και των διαδρόμων που συνδέουν την Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Στο ίδιο κάδρο βρίσκεται και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, ένα έργο που έχει ήδη βρεθεί στο επίκεντρο έντασης με την Τουρκία λόγω των ερευνών βυθού. Η επίσκεψη Ρούμπιο πραγματοποιείται ακριβώς τη στιγμή που το ζήτημα της Κάσου επανέρχεται στην ελληνική πολιτική συζήτηση και ενώ η Αθήνα υποστηρίζει ότι θα ασκήσει τα δικαιώματά της χωρίς να ζητεί τουρκική έγκριση. Η Ουάσιγκτον στηρίζει γενικά τις ενεργειακές διασυνδέσεις και τη σταθερότητα στην περιοχή, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει δημοσιοποιήσει ειδική νέα θέση για το συγκεκριμένο επιχειρησιακό σκέλος του έργου.
Το μήνυμα Ρούμπιο προς την Κύπρο συμπληρώνει την εικόνα
Η επίσκεψη στην Αθήνα συμπίπτει και με ένα ιδιαίτερα θερμό μήνυμα του Μάρκο Ρούμπιο προς την Κυπριακή Δημοκρατία για την 66η επέτειο της ανεξαρτησίας της. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η εταιρική σχέση ΗΠΑ–Κύπρου ενισχύεται κάθε χρόνο και ξεχώρισε ειδικά τη συνεργασία σε άμυνα και ενέργεια, την οποία συνέδεσε με την περιφερειακή ασφάλεια. Παράλληλα επανέλαβε ότι η Ουάσιγκτον στηρίζει λύση του Κυπριακού υπό κυπριακή ηγεσία και με τη μεσολάβηση του ΟΗΕ, στη βάση μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας και των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Το μήνυμα αποκτά πρόσθετη σημασία επειδή από την 1η Οκτωβρίου 2026 οι ΗΠΑ παρατείνουν για ακόμη έναν χρόνο την αναστολή των περιορισμών στις αμυντικές εξαγωγές προς την Κυπριακή Δημοκρατία. Πρόκειται για ξεχωριστή αμερικανική απόφαση και όχι για μέρος της επίσκεψης Ρούμπιο, αλλά συμπληρώνει την εικόνα μιας Ουάσιγκτον που ενισχύει σταθερά τις σχέσεις της τόσο με την Αθήνα όσο και με τη Λευκωσία στον αμυντικό και ενεργειακό τομέα.
Μια επίσκεψη που θα διαβαστεί σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο
Η επίσκεψη Ρούμπιο δεν χρειάζεται υπερβολικές ερμηνείες για να αποκτήσει πολιτικό βάρος. Ο ίδιος ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έρχεται στην Αθήνα για τον ανώτερο θεσμοθετημένο μηχανισμό διμερούς στρατηγικού συντονισμού, με άμυνα, ενέργεια και περιφερειακή ασφάλεια στην κορυφή της επίσημης ατζέντας. Ταυτόχρονα, η Τουρκία βρίσκεται εκτός της ανακοινωμένης περιοδείας και η Ουάσιγκτον εκπέμπει ισχυρά μηνύματα ενίσχυσης των σχέσεων με την Κύπρο.
Το πραγματικό περιεχόμενο του αμερικανικού μηνύματος θα φανεί στις συναντήσεις της Αθήνας και κυρίως σε όσα θα ειπωθούν για Ανατολική Μεσόγειο, ελληνοτουρκικά, ενεργειακές διασυνδέσεις και αμυντική συνεργασία. Εκεί θα κριθεί εάν η επίσκεψη θα μείνει στη θεσμική επιβεβαίωση μιας στενής σχέσης ή θα παράξει συγκεκριμένες κινήσεις σε μια περιοχή όπου τα ανοιχτά μέτωπα έχουν πολλαπλασιαστεί.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου