Στη δίνη του κυκλώνα ο Γεραπετρίτης μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου Πυρ ομαδόν από την αντιπολίτευση.

 
Αντιλιάν Κοτζάι
  
INTIME
 

Με την πλάτη στον τοίχο βρίσκεται η κυβέρνηση μετά την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου. Μετά από αυτή εξέλιξη τα κόμματα της αντιπολίτευσης μιλούν για «διπλωματικό Βατερλώ», ενώ ο Αντώνης Σαμαράς ζήτησε για άλλη μία φορά την αποπομπή του Γιώργου Γεραπετρίτη από την κυβέρνηση. 

Όπως είχε γράψει το Documento από το 2020, η κυβέρνηση κινήθηκε επικοινωνιακά και δεν διέθετε σχέδιο για ένα τόσο σοβαρό εθνικό ζήτημα, καθώς αποκλείστηκε από τη διάσκεψη του Βερολίνου για την τύχη μιας χώρας με την οποία συνορεύει και έχει πολλούς λόγους να παρίσταται στη λήψη αποφάσεων. 

«Οι ακροβασίες» Γεραπετρίτη

Μετά τον σάλο που έχει προκληθεί και τα πυρά της αντιπολίτευσης, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, μίλησε στο ραδιόφωνο του Mega και είπε ότι «δεν είναι απροσδόκητες» αυτές οι εξελίξεις. 

Αρχικά, ανέφερε ότι «στα χρόνια που μεσολάβησαν, υπήρξε μια συστηματική προσπάθεια εκ μέρους της Τουρκίας να επιβάλει την κύρωση του μνημονίου από το Κοινοβούλιο. Το Κοινοβούλιο βρίσκεται στην ανατολική Λιβύη και δεν είναι προϊόν περιοδικών εκλογών, όπως αντιλαμβάνεστε. Πρέπει να λάβουν οι ακροατές υπόψη τους ότι η Λιβύη δεν είναι μια χώρα «συνήθης», είναι μια χώρα η οποία έχει μεγάλες ιδιαιτερότητες, είναι διαμελισμένη χώρα όπου ασκούνται δύο εξουσίες χωριστές, και υπάρχουν εντός της κάθε περιοχής χωριστοί πυλώνες εξουσίας. Άρα, σε κάθε περίπτωση, αυτό που εκκίνησε ως αρνητικό το 2019 ήταν μια μάχη οπισθοφυλακής για να μπορέσουμε να το κρατήσουμε» και πρόσθεσε πως «πλην όμως, είναι προφανές ότι όταν οι ισορροπίες, οι ανθρωπογενείς, θα άλλαζαν, όπως συνέβη με την βίαιη έξωση του προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων πριν από δύο εβδομάδες και την εγκατάσταση ενός προσώπου το οποίο ήταν φίλα διακείμενο προς την Τουρκία, θα είχαμε και διαφορετικές εξελίξεις. Δεν ήταν απροσδόκητο».    

Επίσης, σημείωσε ότι «τώρα, εάν με ρωτάτε ποιες είναι οι πραγματικές συνέπειες, η απάντηση είναι πάρα πολύ σαφής. Πρώτον, όπως σωστά είπατε, δεν υπάρχει καμία απολύτως συνέπεια σε ό,τι αφορά την εφαρμογή του μνημονίου αυτού. Το μνημόνιο αυτό δεν πρόκειται να εφαρμοστεί. Και δεν πρόκειται να εφαρμοστεί για τον απλούστατο λόγο, ότι δεν παράγει έννομα αποτελέσματα ως απολύτως αντικείμενο στο διεθνές δίκαιο» και τόνισε πως από την μεριά της Ελλάδας «κινητοποιήθηκε ο μεγαλύτερος μηχανισμός που θα μπορούσε να κινητοποιηθεί. Είχαμε δηλώσεις μέσα σε πολύ λίγες ώρες από την ψήφιση του τουρκολιβυκού μνημονίου, από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου». 

Εξωτερική πολιτική «εν υπνώσει»

Με βάση αυτά τα οποία λέει σήμερα ο κ. Γεραπετρίτης, υπάρχει η παραδοχή πως η πολιτική ηγεσία της χώρας κινείται φαντασιακούς όρους. Ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών που λέει ουσιαστικά ότι «ήταν φυσική εξέλιξη» αυτό που έγινε, τόνιζε μόλις πριν ενάμιση μήνα ότι «η Ελλάδα βρισκόταν σε μειονεκτική θέση σε κρίσιμες γεωγραφικές περιοχές, όπως ήταν η Λιβύη ή η Συρία. Σήμερα είμαστε από τις μόνες χώρες, οι οποίες συνομιλούν με τη Λιβύη και μπορούμε να έχουμε μια σοβαρή επιδραστικότητα».

Την ίδια στιγμή είχε τρεις φορές επαφές με Λίβυους ανώτατους αξιωματούχους. Βρέθηκε στην Ανατολική Λιβύη στις 28 Μαρτίου 2026, όπου συναντήθηκε με τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, όταν και δήλωσε ότι η συνάντηση έγινε «σε πολύ καλό κλίμα».

Στις 27 Απριλίου 2026 επισκέφτηκε την κυβέρνηση εθνικής ενότητας στην Τρίπολη όταν και συμφωνήθηκε η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Τότε είχε δηλώσει ο υπουργός Εξωτερικών: «Είναι σημαντικό δύο χώρες, οι οποίες είναι άμεσα και γνήσια γειτονικές, όπως είναι η Ελλάδα και η Λιβύη, σε ένα ταραγμένο γεωπολιτικό περιβάλλον στην περιοχή μας, να βρίσκονται σε μια αγαστή συνεργασία και να προωθούν τα ζητήματα που τις αφορούν».

Στις 15 Ιουνίου 2026 ο Γιώργος Γεραπετρίτης υποδέχτηκε στην Αθήνα τον υπαρχηγό Γενικής Διοίκησης του Λιβυκού Εθνικού Στρατού Σαντάμ Χαφτάρ σημειώνοντας αναφορικά με τις θαλάσσιες ζώνες ότι προτεραιότητα της Ελλάδας παραμένει η οριοθέτηση ΑΟΖ με τη Λιβύη, ως γνήσια γειτονική χώρα με αντικείμενες ακτές, βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, όπως αποτυπώνεται στην UNCLOS.

ΠΑΣΟΚ: «Πολύ αρνητική εξέλιξη για τα εθνικά μας συμφέροντα»

Για «πολύ αρνητική εξέλιξη με προφανείς δυσμενείς επιπτώσεις στη γεωπολιτική θέση της χώρας και στα εθνικά μας συμφέροντα» έκανε λόγο το ΠΑΣΟΚ. Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης επισήμανε ότι αυτή η αρνητική εξέλιξη έρχεται «σε πλήρη αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις της Ελληνικής Κυβέρνησης ότι η διαπραγμάτευση με τη Λιβύη για την οριοθέτηση ΑΟΖ έβαινε σε θετική κατεύθυνση και τις δηλώσεις του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών ότι έκλειναν «χαίνουσες πληγές» μεταξύ των δύο χώρων».

Το ΠΑΣΟΚ ξεκαθάρισε ότι «η Ελληνική Κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει άμεσα τα πολιτικά κόμματα και την ελληνική κοινωνία για τις εξελίξεις στη Λιβύη και ευρύτερα τη Βόρεια Αφρική, καθώς και για τις επιπτώσεις στα εθνικά μας κυριαρχικά δικαιώματα και ιδίως στην υλοποίηση κρίσιμων υποδομών όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Η επικοινωνιακή, επιφανειακή και αντιφατική διαχείριση της κατάστασης από το 2019 έως σήμερα αναδεικνύει την έλλειψη συνεκτικής πολιτικής με πολύ αρνητικό αντίκτυπο στα εθνικά μας συμφέροντα».

ΕΛΑΣ: Η χώρα επί Μητσοτάκη μετράει συνεχόμενες εθνικές ήττες

«Δυστυχώς, η χώρα επί Μητσοτάκη, μετράει συνεχόμενες εθνικές ήττες. Η μονοδιάστατη και αποτυχημένη εξωτερική πολιτική που έχει ακολουθήσει η κυβέρνηση, είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν στρατηγικά «κενά» στην περιοχή, τα οποία εκμεταλλεύεται η Τουρκία και παράγουν δυσμενή αποτελέσματα για την Ελλάδα» τόνισε από τη μεριά της και η ΕΛΑΣ.

«Η εν λόγω εξέλιξη ωστόσο, δείχνει και την αποτυχία της εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη όλα αυτά τα χρόνια: Απέτυχε να προλάβει την υπογραφή του παράνομου τουρκολιβυκού Μνημονίου, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει ουσιαστική στήριξη από τους συμμάχους μας και ειδικά τις ΗΠΑ και την Γαλλία στην καταγγελία του και σήμερα εγκρίνεται και από το λιβυκό Κοινοβούλιο το τουρκολιβυκό μνημόνιο» πρόσθεσε ακόμα.

Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα στηλίτευσε και αυτό τις διαβεβαιώσεις Γεραπετρίτη ότι οι διαπραγματεύσεις Ελλάδας-Λιβύης κινούνται σε θετική κατεύθυνση. «Αυτή είναι η πρόοδος που έλεγε ο κ. Γεραπετρίτης ότι έχει διαπιστωθεί στις συζητήσεις Ελλάδας – Λιβύης για την οριοθέτηση ΑΟΖ; Αυτές είναι οι «ικανοποιητικές σχέσεις» με την ανατολική Λιβύη για τις οποίες μιλούσε η κυβέρνηση;» αναρωτήθηκε χαρακτηριστικά.

Σκληρή κριτική από Σαμαρά

Σκληρή κριτική προς την κυβέρνηση άσκησε και ο Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος αμφισβητεί συνολικά την εξωτερική πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρει ότι «τα δραματικά γεγονότα της Λιβύης, εκθέτουν ανεπανόρθωτα τον κ Γεραπετρίτη που πρόσφατα μας διαβεβαίωνε για τα ακριβώς αντίθετα. Εκθέτουν και τον Πρωθυπουργό που συμφωνεί σε όλα μαζί του, αντί να τον έχει ήδη αποπέμψει».

Παράλληλα, σημειώνει πως την «ίδια ώρα βλέπουμε την Τουρκία να αγοράζει συνεχώς -μέσω Βουλγαρικών εταιριών- ακίνητα στη Θράκη. Και τον Ράμα να αγκαλιάζεται με τον Ερντογάν. Κι εμείς κοιμισμένοι, κολυμπάμε πάντα στα δήθεν ήρεμα νερά με την Τουρκία» και καταλήγει «οφείλει ο κ Μητσοτάκης να καταλάβει το μέγεθος των νέων γεωπολιτικών προβλημάτων που έχει δημιουργήσει στην Ελλάδα ο ίδιος με τον κ. Γεραπετρίτη».