Οι πρώτες εκλογές στο Ισραήλ μετά την 7η Οκτωβρίου. Οι πρωταγωνιστές, τα βασικά ζητήματα, οι δημοσκοπήσεις και πότε αναμένονται τα αποτελέσματα.
AP Photo/David Goldman
Το Ισραήλ προσέρχεται στις κάλπες την Τρίτη για πρώτη φορά μετά την 7η Οκτωβρίου 2023, με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να διεκδικεί την παραμονή στην εξουσία εν μέσω πολέμου και δίκης για διαφθορά.
Ο βασικός αντίπαλος Γκάντι Άιζενκοτ ηγείται του κόμματος Γιασάρ, την ώρα που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν απώλεια της πλειοψηφίας για το Λικούντ και ανάγκη συνεργασίας με παλαιστινιακά κόμματα ή υπερορθόδοξους.
Η εκλογική διαδικασία αφορά 7 εκατομμύρια ψηφοφόρους, όμως αποκλείει 5 εκατομμύρια Παλαιστίνιους σε Γάζα και Δυτική Όχθη, ενώ το όριο του 3,25% για τα μικρά κόμματα θα κρίνει τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Την Τρίτη το Ισραήλ προσέρχεται στις κάλπες για πρώτη φορά μετά τις επιθέσεις της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου 2023, της πιο αιματηρής ημέρας στην ιστορία της χώρας, κατά την οποία έχασαν τη ζωή τους περίπου 1.200 άνθρωποι, οι περισσότεροι εκ των οποίων άμαχοι.
Έκτοτε, το Ισραήλ έχει διεξαγάγει έναν πόλεμο εξόντωσης στη Γάζα, έχει εμπλακεί σε δύο πολέμους με το Ιράν χωρίς σαφές αποτέλεσμα και έχει ενταθεί η εκστρατεία εθνοκάθαρσης με κρατική στήριξη στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Στο εσωτερικό, ο συνασπισμός που σχημάτισε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει στρέψει τα πυρά του κατά των δημοκρατικών θεσμών, μεταξύ αυτών και του Ανώτατου Δικαστηρίου. Πολλοί Ισραηλινοί χαρακτηρίζουν τις εκλογές αυτές ως τις πιο καθοριστικές στην ιστορία της χώρας τους.
Ποιοι είναι οι βασικοί πρωταγωνιστές
Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ηγείται του Ισραήλ για 19 από τα τελευταία 30 χρόνια, με πιο πρόσφατη θητεία επικεφαλής ενός ακροδεξιού συνασπισμού. Διεκδικεί νέα εντολή έχοντας την υποστήριξη του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ενώ η μάχη είναι τόσο προσωπική όσο και πολιτική. Δικάζεται για διαφθορά και η απώλεια της εξουσίας ενδέχεται να σημαίνει μεγαλύτερο κίνδυνο φυλάκισης.
Ο βασικός αντίπαλός του είναι ο Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού και σχετικά νέος στην πολιτική σκηνή. Είναι γιος μεταναστών από το Μαρόκο, οι οποίοι από ταπεινή αφετηρία έφτασαν στον πυρήνα του ισραηλινού κατεστημένου. Ο γιος του και δύο ανιψιοί του σκοτώθηκαν πολεμώντας στη Γάζα το 2024.
Στερείται του χαρίσματος του Νετανιάχου, όμως έχει αγκαλιάσει αυτό το γεγονός ως μέρος μιας καμπάνιας που τον τοποθετεί ως το ακριβώς αντίθετο του σημερινού ηγέτη του Ισραήλ, μέχρι και στο όνομα του νέου του κόμματος: Γιασάρ, δηλαδή «Ειλικρίνεια».
Ποια είναι τα βασικά ζητήματα για τους ψηφοφόρους
Η ασφάλεια του Ισραήλ βρίσκεται στο επίκεντρο των εκλογών, επισκιάζοντας ακόμη και το διαρκώς αυξανόμενο κόστος ζωής. Οι αντίπαλοι της σημερινής κυβέρνησης επισημαίνουν την καταστροφή της 7ης Οκτωβρίου, τη διάβρωση των δημοκρατικών θεσμών, την άνοδο του θρησκευτικού εξτρεμισμού και το κόστος των πολέμων χωρίς ορίζοντα λήξης και σε πολλά μέτωπα.
Έχουν υποσχεθεί τη σύσταση κρατικής εξεταστικής επιτροπής για την 7η Οκτωβρίου, ενώ οι περισσότεροι έχουν δεσμευτεί να καταργήσουν την απαλλαγή των υπερορθόδοξων ανδρών από τη στράτευση, η οποία προκαλεί βαθιά δυσαρέσκεια στις οικογένειες των οποίων οι δικοί τους άνθρωποι υπηρετούν ή έχουν σκοτωθεί.
Ανησυχούν επίσης για τη διεθνή απομόνωση, εν μέσω διευρυνόμενων κυρώσεων λόγω της επέκτασης των οικισμών, καθώς και για τη μεγάλη διαρροή επιστημονικού δυναμικού της χώρας («brain drain») που επιταχύνεται μεταξύ της ελίτ.
Ο Νετανιάχου έχει επιχειρήσει να μεταθέσει την ευθύνη για την 7η Οκτωβρίου στο ισραηλινό σύστημα ασφαλείας και, παρά το γεγονός ότι ήταν επικεφαλής της χώρας την πιο αιματηρή ημέρα της ιστορίας της, ισχυρίζεται ότι είναι ο μόνος ηγέτης με την εμπειρία και τις διεθνείς διασυνδέσεις για να διασφαλίσει την ασφάλεια της χώρας.
Πρόσφατα δημοσίευσε στα κοινωνικά δίκτυα μια εικόνα τεχνητής νοημοσύνης με πυρηνική βόμβα να πλήττει το Τελ Αβίβ, με τον ισχυρισμό ότι «όποιος νοιάζεται για τη φυσική του ύπαρξη» πρέπει να το σκεφτεί καλά πριν ψηφίσει την αντιπολίτευση.
Οι ακροδεξιοί σύμμαχοί του έχουν ζητήσει την εθνοκάθαρση της Γάζας και της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, καθώς και την επέκταση των οικισμών.
Οι υπερορθόδοξοι εταίροι του επιθυμούν να διατηρηθεί η απαλλαγή από τη στράτευση που ισχύει εδώ και δεκαετίες, καθώς και οι επιδοτήσεις για τις θρησκευτικές σπουδές.
Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις
Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το Λικούντ του Νετανιάχου και οι σημερινοί εταίροι του στον συνασπισμό χάνουν την πλειοψηφία. Η πτώση της υποστήριξης είναι σχετικά σταθερή εδώ και πάνω από δύο χρόνια.
Καταγράφουν επίσης σαφή αντι-Νετανιάχου πλειοψηφία. Ωστόσο, οι έδρες της αντιπολίτευσης διαχωρίζονται ανάμεσα στο μπλοκ των κομμάτων των Εβραίων Ισραηλινών, με επικεφαλής το Γιασάρ του Άιζενκοτ, και στα κόμματα που εκπροσωπούν τους Παλαιστίνιους πολίτες του Ισραήλ.
Τα κόμματα των Εβραίων Ισραηλινών είναι απίθανο να συγκεντρώσουν πλειοψηφία από μόνα τους, ωστόσο στην πλειονότητά τους έχουν αποκλείσει τη συγκυβέρνηση με τους Παλαιστίνιους.
Οι Παλαιστίνιοι πολιτικοί έχουν δηλώσει ότι ενδέχεται να στηρίξουν μια κυβέρνηση μειοψηφίας των κομμάτων των Εβραίων Ισραηλινών, προκειμένου να ανατραπεί ο ακροδεξιός συνασπισμός του Νετανιάχου.
Πώς λειτουργεί το σύστημα και πότε αναμένονται τα αποτελέσματα και η νέα κυβέρνηση
Η Κνεσέτ αποτελείται από 120 έδρες και οι βουλευτές εκλέγονται με σύστημα απλής αναλογικής. Κανένα κόμμα δεν έχει διεκδικήσει ποτέ πλειοψηφία 61 εδρών, επομένως το Ισραήλ κυβερνάται πάντα από συνασπισμούς.
Μόλις ανακοινωθούν τα αποτελέσματα, ο πρόεδρος καλεί το κόμμα με τις περισσότερες έδρες να επιχειρήσει να συμφωνήσει στον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού.
Τα exit polls δημοσιεύονται στις 22:00 ώρα Ισραήλ, ενώ η πρώτη ένδειξη για τα πραγματικά αποτελέσματα της καταμέτρησης εμφανίζεται συνήθως τις πρώτες πρωινές ώρες.
Η πλήρης εικόνα των αποτελεσμάτων ενδέχεται να χρειαστεί πολύ περισσότερο χρόνο, καθώς το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να κριθεί από την εκλογική τύχη δύο μικρών κομμάτων, τα οποία χρειάζονται 3,25% των συνολικών ψήφων για να εισέλθουν στην Κνεσέτ. Οι δημοσκοπήσεις τα τοποθετούν και τα δύο κοντά σε αυτό το όριο. Εάν το ξεπεράσουν, θα εξασφαλίσουν από τέσσερις έδρες το καθένα, κάτι που θα επηρέαζε σημαντικά τις επιλογές σχηματισμού συνασπισμού.
Το ακροδεξιό κόμμα Άμχα Ισραέλ ηγείται ο πρώην στρατηγός Όφερ Γουίντερ, ο οποίος έχει δεσμευτεί να στηρίξει τον Νετανιάχου για πρωθυπουργό εάν εισέλθει στην Κνεσέτ. Οι Εφεδροι είναι ένα δεξιό σιωνιστικό κόμμα που επικεντρώνεται στη διασφάλιση της καθολικής στράτευσης και η ηγεσία του βρίσκεται ανάμεσα στα δύο μπλοκ. Έχουν αποκλείσει τη συμμετοχή σε οποιαδήποτε κυβέρνηση υποστηρίζεται είτε από τους υπερορθόδοξους, βασικούς συμμάχους του Νετανιάχου, είτε από τα παλαιστινιακά κόμματα, την υποστήριξη των οποίων ο Άιζενκοτ πιθανότατα θα χρειαστεί.
Εάν η κούρσα κριθεί στο νήμα, η καταμέτρηση ενδέχεται να διαρκέσει περισσότερο από μία ημέρα.
Πόσο δημοκρατική είναι η ψηφοφορία και ποιοι στερούνται του δικαιώματος ψήφου
Περίπου 15 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε περιοχές υπό ισραηλινό έλεγχο. Λίγο πάνω από 7 εκατομμύρια Εβραίοι Ισραηλινοί και 1,7 εκατομμύριο Παλαιστίνιοι πολίτες του Ισραήλ ζουν εντός των συνόρων της χώρας πριν από το 1967, γνωστών ως «Πράσινη Γραμμή», και έχουν πλήρη δικαιώματα ψήφου.
Στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, περισσότεροι από 500.000 Ισραηλινοί έποικοι μπορούν να ψηφίσουν. Ζουν ανάμεσα σε 3,1 εκατομμύρια Παλαιστίνιους, οι οποίοι υπόκεινται σε στρατιωτικό καθεστώς και δεν έχουν δικαίωμα ψήφου.
Στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ, περισσότεροι από 230.000 Ισραηλινοί με δικαίωμα ψήφου ζουν ανάμεσα σε 350.000 Παλαιστίνιους που δεν μπορούν να ψηφίσουν.
ADVERTISING
Δύο εκατομμύρια Παλαιστίνιοι στη Γάζα, οι οποίοι ζουν υπό ισραηλινή στρατιωτική κατοχή σύμφωνα με το Διεθνές Δικαστήριο, δεν έχουν επίσης δικαίωμα ψήφου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου