shutterstock
Ανησυχητικά είναι τα ευρήματα έρευνας σε μαθητές σχολείων του Πειραιά και η οποία αφορά τη βία ανάμεσα στα παιδιά. Τα αποτελέσματα: Διάδοση ψευδών φημών, υβριστικοί χαρακτηρισμοί και κοινωνικός αποκλεισμός. Οι συμπεριφορές αυτές εμφανίζονται συχνότερα από τη σωματική βία και είναι δυσκολότερο να γίνουν αντιληπτές από γονείς και εκπαιδευτικούς. Εξίσου ανησυχητικό είναι ότι περίπου ένα στα τέσσερα παιδιά που έχουν υποστεί σχολικό εκφοβισμό δεν έχει αναφέρει την εμπειρία του σε κανέναν, γεγονός που αναδεικνύει τις δυσκολίες έγκαιρης αναγνώρισης και αντιμετώπισης του φαινομένου. Παράλληλα, το 15,6% των μαθητών δήλωσε ότι έχει συμμετάσχει σε εκφοβισμό άλλου μαθητή, ενώ το 24,4% αναγνώρισε ότι έχει συμπεριφερθεί με τρόπο που πλήγωσε κάποιον συμμαθητή του.
H επιστημονική έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο Πειραιώς και την Ακαδημία Αθηνών σε σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Δήμου Πειραιά. Η έρευνα παρουσιάζει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς επικεντρώνεται αποκλειστικά σε σχολεία ενός δήμου, επιτρέποντας τη διερεύνηση του φαινομένου σε συγκεκριμένο γεωγραφικό και κοινωνικό περιβάλλον. Πραγματοποιήθηκε από ερευνητικό προσωπικό του Πανεπιστημίου Πειραιώς και της Ακαδημίας Αθηνών, με επιστημονικό υπεύθυνο της ερευνητικής ομάδας του Πανεπιστημίου Πειραιώς τον Αντιπρύτανη Οικονομικών, Υποδομών και Ανάπτυξης, Καθηγητή Δημήτριο Γεωργακέλλο, και υπό την επίβλεψη της Ερευνήτριας Γ΄ της Ακαδημίας Αθηνών, Αγγελικής Υφαντή.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Τα ευρήματα
Σύμφωνα με τα αρχικά ευρήματα, περισσότεροι από ένας στους τέσσερις μαθητές (26,6%) ανέφεραν ότι έχουν υποστεί σχολικό εκφοβισμό τουλάχιστον μία φορά από την έναρξη της σχολικής χρονιάς, ενώ το 8,5% των μαθητών ανέφερε ότι υφίσταται συστηματικό εκφοβισμό, με περιστατικά που επαναλαμβάνονται δύο έως τρεις φορές τον μήνα ή συχνότερα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μορφές εκδήλωσης του φαινομένου, καθώς κυριαρχούν οι λεγόμενες «αθόρυβες» μορφές εκφοβισμού, όπως η διάδοση ψευδών φημών, οι υβριστικοί χαρακτηρισμοί και ο κοινωνικός αποκλεισμός. Οι συμπεριφορές αυτές εμφανίζονται συχνότερα από τη σωματική βία και είναι δυσκολότερο να γίνουν αντιληπτές από γονείς και εκπαιδευτικούς. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ένα ευρύτερο φάσμα συμπεριφορών που επηρεάζουν αρνητικά τις σχέσεις μεταξύ των μαθητών, ακόμη και όταν δεν αναγνωρίζονται από τους ίδιους ως περιστατικά σχολικού εκφοβισμού.
Το φαινόμενο επεκτείνεται και στο ψηφιακό περιβάλλον, όπου σχεδόν ένας στους πέντε μαθητές (18,4%) δήλωσε ότι έχει δεχθεί διαδικτυακό εκφοβισμό, ενώ περίπου ένας στους επτά (14,1%) ανέφερε ότι έχει ασκήσει αντίστοιχη συμπεριφορά. Ωστόσο, ένα ιδιαίτερα ενθαρρυντικό εύρημα είναι ότι σχεδόν επτά στους δέκα μαθητές (69,4%) δήλωσαν πρόθυμοι να βοηθήσουν έναν συμμαθητή τους όταν αντιλαμβάνονται ότι εκφοβίζεται, στοιχείο που αναδεικνύει τη σημασία της ενεργοποίησης της μαθητικής κοινότητας στην πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου.
Η καταγραφή των συμπεριφορών τόσο των θυμάτων όσο και των μαθητών που ασκούν εκφοβισμό αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το πρίσμα της διεθνούς επιστημονικής βιβλιογραφίας. Διαχρονικές μελέτες έχουν συνδέσει την άσκηση σχολικού εκφοβισμού με αυξημένο κίνδυνο μεταγενέστερης αντικοινωνικής και παραβατικής συμπεριφοράς, ενώ άλλες έρευνες αναδεικνύουν τις ιδιαίτερες δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσουν στην ενήλικη ζωή τα παιδιά που υπήρξαν ταυτόχρονα θύτες και θύματα. Τα δεδομένα αυτά ενισχύουν την ανάγκη έγκαιρων και ολοκληρωμένων παρεμβάσεων.
Παράλληλα, από την παρουσίαση των αποτελεσμάτων αναδείχθηκε ότι ο σχολικός εκφοβισμός δεν εκδηλώνεται με την ίδια ένταση σε όλα τα σχολικά περιβάλλοντα. Η διαφοροποίηση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης του ρόλου του οικογενειακού, κοινωνικού και οικονομικού περιβάλλοντος, καθώς και συνεκτίμησης των κοινωνικών ανισοτήτων κατά τον σχεδιασμό πολιτικών πρόληψης και αντιμετώπισης του φαινομένου.
Η πρόληψη
Τα συμπεράσματα της μελέτης υπογραμμίζουν ότι η αποτελεσματική πρόληψη και αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού απαιτεί μια ολιστική και συστημική προσέγγιση, η οποία υπερβαίνει τα όρια της σχολικής τάξης και αναγνωρίζει τον καθοριστικό ρόλο της οικογένειας, της σχολικής κοινότητας και του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό, αναδεικνύεται η ανάγκη σχεδιασμού στοχευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων πρόληψης και παρέμβασης, με αξιοποίηση διεθνώς αναγνωρισμένων προσεγγίσεων και με συνεργασία της εκπαιδευτικής κοινότητας, των οικογενειών, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της Πολιτείας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου