Όλες οι εξελίξεις για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου και το παρασκήνιο.
Ένα 24ωρο έντονης διπλωματικής αναταραχής στην Ανατολική Μεσόγειο φαίνεται να δίνει τη θέση του σε ένα σκηνικό αποκλιμάκωσης, καθώς οι ερευνητικές εργασίες για το περίφημο καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector) περνούν από το στάδιο των αμοιβαίων NAVTEX σε πεδίο συνεννόησης.
Το σήμα της αλλαγής κλίματος έδωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, ο οποίος με δηλώσεις του ξεκαθάρισε ότι το ζήτημα που ανέκυψε με τις NAVTEX για τη δραστηριότητα του γαλλικού ερευνητικού σκάφους θεωρείται πλέον λήξαν.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Σε σύντομο διάλογο που είχε ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ και της «Καθημερινής» στην Κωνσταντινούπολη Μανώλης Κωστίδης με τον Τούρκο ΥΠΕΞ, ο Χακάν Φιντάν ανέφερε πως «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά».
Ο διάλογος εξελίχθηκε ως εξής:Μ.Κ.: «Καλημέρα σας πώς είστε;»
Χ.Φ.: «Ωωω τι κάνεις πως είσαι τι νέα;»
Μ.Κ.: «Καλά είμαι, τα νέα είναι σε σας…»
Χ.Φ.: «Τι νέα θέλεις;»
Μ.Κ.: «Ξέρετε πως εκδόθηκαν οι Navtex…»
Χ.Φ.: «Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά…»
Παράλληλα, ο Τούρκος ΥΠΕΞ δήλωσε συγκεκριμένα ότι «το ζήτημα με τις NAVTEX για τις εργασίες του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης επιλύθηκε».
Η τοποθέτηση αυτή διαφοροποιείται αισθητά από την προηγούμενη δημόσια στάση της Άγκυρας, η οποία, μετά την έκδοση της ελληνικής NAVTEX, είχε απαντήσει με αντι-NAVTEX υποστηρίζοντας ότι δεν είχε συναινέσει στην ερευνητική δραστηριότητα, με ορίζοντα ισχύος έως τις 6 Μαρτίου 2027 — ημερομηνία λήξης της ελληνικής ειδοποίησης.
Η δήλωση Φιντάν συνιστά ένα σαφές μήνυμα αποκλιμάκωσης σε διπλωματικό επίπεδο, συνοδευόμενη από τις διαβεβαιώσεις της τουρκικής πλευράς ότι το ζήτημα διευθετήθηκε, αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν γίνει γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο αυτής της διευθέτησης.
Πώς αντέδρασε η Αθήνα στις δηλώσεις Φιντάν – «Η Ελλάδα είναι η μόνη αδειοδοτούσα χώρα»
Μετά τις αναφορές του Χακάν Φιντάν, διπλωματικές πηγές από την Αθήνα σχολίαζαν ότι «η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία δεν μας αφορά».
Παράλληλα υπογράμμιζαν ότι «η Ελλάδα είναι η μόνη αδειοδοτούσα χώρα, έπραξε αυτό που όφειλε σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και θα συνεχίσει να το πράττει».
Πότε ξεκινά τις έρευνες για το καλώδιο το «Abeille Marengo»
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πληροφορίες της «Καθημερινής», το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» αναμένεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, προκειμένου να επανεκκινήσει τις έρευνες για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, με το προβλεπόμενο χρονικό περιθώριο των 72 ωρών για την προετοιμασία του.
Πριν από την τελευταία εξέλιξη με τις δηλώσεις Φιντάν, αρμόδιες πηγές στην Αθήνα είχαν αναφέρει ότι η ελληνική πλευρά δεν συζήτησε με το Παρίσι κάποια φόρμουλα συνεννόησης με την Τουρκία, καθιστώντας σαφές ότι οποιαδήποτε επικοινωνία επέλεγαν οι Γάλλοι δεν θα πρέπει να έχει τη μορφή άδειας από την Άγκυρα. Οι ίδιες πηγές εκτιμούσαν ότι η τουρκική αντι-NAVTEX είχε μάλλον τυπικό περιεχόμενο, ενώ οι Γάλλοι φέρεται να είχαν ενοχληθεί από τη δημόσια διάσταση που έλαβε η συζήτηση.
Επικοινωνία Φιντάν με Αιγύπτιο ΥΠΕΞ
Αξίζει να σημειωθεί ότι νωρίτερα σήμερα -σύμφωνα με τουρκικές διπλωματικές πηγές- ο Φιντάν είχε επικοινωνία με τον υπουργό Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελάτι.
Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας συζητήθηκαν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο.
Το χρονικό της αντιπαράθεσης για τις NAVTEX και το καλώδιο
Η εξέλιξη με τις δηλώσεις Φιντάν διαδέχεται μια περίοδο έντονης αμφισβήτησης και διπλωματικού πυρετού. Όλα ξεκίνησαν όταν η ελληνική NAVTEX άνοιξε τον δρόμο για την επανέναρξη των ερευνών του γαλλικού σκάφους «Abeille Marengo». Τότε, τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης —με πρώτο το δημοσίευμα της Hürriyet— έσπευσαν να προβάλουν ένα αφήγημα περί «διπλωματικής νίκης» της Άγκυρας.
Σύμφωνα με την τουρκική οπτική, το Παρίσι φερόταν να έχει προσφύγει απευθείας στις τουρκικές αρχές για γραπτή άδεια, παρακάμπτοντας την Αθήνα και αποδεχόμενο ουσιαστικά τη δικαιοδοσία της Τουρκίας εντός των ορίων του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου.
Μάλιστα, η Hürriyet είχε δημοσιεύσει ρεπορτάζ με τίτλο: «Ψυχρολουσία στην Αθήνα!» – Το σχέδιο της Ελλάδας ματαιώθηκε από την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι το ελληνικό σχέδιο προσέκρουσε στις τουρκικές ενστάσεις για τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας.
Στο εν λόγω δημοσίευμα αναφερόταν ότι η πρέσβειρα της Γαλλίας στην Άγκυρα, Ιζαμπέλ Ντιμόν (Isabelle Dumont), είχε συνάντηση με τον Υφυπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεχμέτ Κεμάλ Μποζάι (Mehmet Kemal Bozay), όπου συζητήθηκε η υποβολή επίσημης κοινοποίησης και συντεταγμένων.
Επιπλέον, το τουρκικό δημοσίευμα φιλοξενούσε δηλώσεις γαλλικής πηγής στην «Καθημερινή» που ανέφερε: «Φτάσαμε σχεδόν σε συμφωνία για τη διατύπωση. Θα απαντήσουμε στη διπλωματική αλληλογραφία. Το εκλαμβάνουμε ως αίτημα για άδεια που πρέπει να δοθεί από την Τουρκία και θα ανταποκριθούμε αναλόγως. Το αίτημά μας επί του θέματος ήταν να προχωρήσουν όλα ομαλά μέσω των διπλωματικών διαύλων».
Τουρκικές διπλωματικές πηγές υποστήριζαν ότι η Άγκυρα θα αξιολογούσε τη γραπτή αίτηση ως αίτημα αδείας, προειδοποιώντας για παρεμβάσεις σε περίπτωση μη τήρησης των διπλωματικών διαύλων.
Η κατηγορηματική διάψευση της Αθήνας και οι αντι-NAVTEX
Από την πρώτη στιγμή, η Αθήνα διέψευσε κατηγορηματικά το αφήγημα αυτό, ξεκαθαρίζοντας πως δεν υφίσταται καμία διαδικασία «αίτησης αδείας» από τη Γαλλία προς την Άγκυρα που να παραβιάζει τα ελληνικά και κυπριακά κυριαρχικά δικαιώματα. Η ελληνική διπλωματία υπογράμμισε ότι οι τεχνικές διαβουλεύσεις και οι ναυτιλιακές ειδοποιήσεις ακολουθούν τις προβλεπόμενες οδούς του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
Στο πλαίσιο του έργου Great Sea Interconnector, ο Σταθμός NAVTEX Ηρακλείου είχε εκδώσει οδηγία για έρευνες του «Abeille Marengo» από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027. Η Τουρκία απάντησε μέσω του Σταθμού NAVTEX Αττάλειας, υποστηρίζοντας ότι τμήμα της περιοχής εμπίπτει στην υφαλοκρηπίδα που δήλωσε στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020.
Παράλληλα, το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών είχε εκδώσει ανακοίνωση υποστηρίζοντας ότι το πλοίο σχεδίαζε αυθαίρετη έρευνα εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας και ότι οι οδηγίες Ελλάδας και Κύπρου ακυρώθηκαν από την Τουρκία, καθώς η διαδικασία συναίνεσης δεν είχε ολοκληρωθεί.
«Η διαδικασία που αφορά τη συναίνεση που απαιτείται να ληφθεί από τη χώρα μας, σύμφωνα με τις θεμελιώδεις διατάξεις του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, για το τμήμα της δραστηριότητας που σχεδιάζει να εκτελέσει το εν λόγω σκάφος και το οποίο εμπίπτει στα όρια της υφαλοκρηπίδας μας, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Η αποφασιστικότητά μας για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων μας που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο είναι απόλυτη, ενώ συνεχίζουμε να υιοθετούμε μια προσέγγιση που βασίζεται στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό στην περιοχή», είχε αναφέρει το τουρκικό ΥΠΕΞ.
Η απάντηση Χατζηδάκη
Το πρωί του Σαββάτου (7/11), μιλώντας στο Action24, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης σχολίασε τις εξελίξεις τονίζοντας: «Δεν ασκούμε εξωτερική πολιτική για εσωτερική κατανάλωση. Αλλά τις απαντήσεις τις δίνουμε στην πράξη».
Ο ίδιος πρόσθεσε πως «και μόνο η έκδοση της αντι-NAVTEX οδηγεί στην πράξη στην κατάρριψη των επιχειρημάτων όλων εκείνων που έλεγαν ότι η κυβέρνηση κάνει εκπτώσεις και καθιστά την Τουρκία ρυθμιστή. Διότι αν η Τουρκία ήταν ικανοποιημένη, δεν θα εξέδιδε αυτή την αντι-NAVTEX».
Υπενθυμίζεται ότι για τον πλήρη συντονισμό Αθήνας και Λευκωσίας, οι υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και Κωνσταντίνος Κόμπος είχαν τηλεφωνική επικοινωνία, ενώ το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών προέβη στην έκδοση ανακοίνωσης για την άδεια διεξαγωγής των ερευνών — μια κίνηση που δεν συνηθίζεται σε αντίστοιχες περιπτώσεις.
Κάβο Σίδερο: Το «hot spot» που συγκέντρωνε όλη την προσοχή
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με την «Καθημερινή», όλη η προσοχή θα επικεντρωνόταν στη στιγμή που το «Abeille Marengo» θα περνούσε ανατολικά του Κάβο Σίδερο, στο βορειοανατολικό άκρο της Κρήτης.
Κι αυτό γιατί εκεί θα διαφαινόταν στην πράξη εάν η Άγκυρα θα επιχειρούσε να να παρεμποδίσει τις ερευνητικές εργασίες ή εάν θα περιοριζόταν στην παρακολούθησή τους με δικό τους πλοίο.
Πώς αντιδρά η αντιπολίτευση στην ΕλλάδαΠΑΣΟΚ
Μιλώντας στο Πρώτο Πρόγραμμα ο Εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, Κώστας Τσουκαλάς, τοποθετήθηκε επί των τελευταίων εξελίξεων αναφορικά με την έναρξη των ερευνητικών διαδικασιών για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου και την αντίδραση της Τουρκίας.
«Ήταν αναμενόμενο να έχουμε αυτούς τους λεονταρισμούς της Τουρκίας. Έχουμε την εκκίνηση της διαδικασίας υλοποίησης τους καλωδίου, είναι ένα σημαντικό βήμα καθώς αφορά ένα έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος με μεγάλη ενεργειακή και γεωπολιτική αξία για την Ελλάδα και την Κύπρο. Το διεθνές δίκαιο προφανώς είναι με το μέρος μας», ανέφερε υπογραμμίζοντας παράλληλα την αναβάθμιση της τουρκικής προκλητικότητας το τελευταίο διάστημα.
«Η χώρα μας πρέπει να συνεχίσει απρόσκοπτη. Το έργο αφορά όλη την Ευρώπη -κάτι που έχει πολλάκις τονίσει ο Νίκος Ανδρουλάκης. Η κυβέρνηση πρέπει να μείνει προσηλωμένη στον στόχο και εμείς εδώ είμαστε να υποστηρίξουμε οτιδήποτε είναι θετικό για τη χώρα και με αρραγές μέτωπο να προχωρήσουμε στην άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Η διεθνής νομιμότητα και η ασφάλεια πάνε μαζί. Ασφάλεια με υποχωρήσεις δεν υπάρχει», πρόσθεσε.ΚΚΕ
«Οι σημερινές δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών σχετικά με το ζήτημα της έναρξης των εργασιών ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, ότι “όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά”, δημιουργούν εύλογα ερωτήματα, με δεδομένες τις απαράδεκτες αξιώσεις της τουρκικής κυβέρνησης για προηγούμενη ενημέρωσή της και την έκδοση αντίστοιχης αντι-NAVTEX» αναφέρει, σε σχόλιό του, το ΚΚΕ.
«Η απάντηση της ελληνικής κυβέρνησης, μέσω διπλωματικών πηγών, ότι “η Ελλάδα είναι η μόνη αδειοδοτούσα χώρα” δεν αρκεί ούτε δίνει απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα: Υπάρχει οποιασδήποτε μορφής ενημέρωση ή γνωστοποίηση από τη γαλλική εταιρεία Meridiam στο τουρκικό κράτος, η οποία δίνει τη δυνατότητα στην Τουρκία να διεκδικεί δικαιοδοσία και δημιουργεί τετελεσμένα σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας;
Αυτό είναι το ερώτημα που πρέπει να απαντήσει χωρίς περιστροφές η ελληνική κυβέρνηση» τονίζει, καταλήγοντας, το σχόλιο του κόμματος.Ελληνική Λύση
«Το καλώδιο και κυρίως οι εξορύξεις για να γίνουν πρέπει να μην υπάρχει φοβικό σύνδρομο.
Υπάρχουν όμως βουλευτές και υπουργοί της ΝΔ που λένε ότι δεν έχει νόημα να οριοθετήσουμε την ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου, επειδή δεν μπορούμε να διώξουμε τους Τούρκους από την περιοχή, αφού η Τουρκία απειλεί!
Εάν η κυβέρνηση φοβάται να ποντίσει ένα καλώδιο και κρύβεται πίσω από τους Γάλλους, φανταστείτε τι θα γίνει με τις εξορύξεις…», σχολίασε ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου