Δευτέρα, Νοεμβρίου 16, 2026

Γκρίζα «ενημέρωση» για το καλώδιο, κίνδυνος για τετελεσμένα

 
Ειδικοί και πανεπιστημιακοί εκφράζουν προβληματισμό για τη «συγκατάθεση» που επικαλείται η Τουρκία.
Αντιλιάν Κοτζάι
 


EUROKINISSI
 

Κύμα αντιδράσεων έχει προκύψει γύρω από το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου και, κυρίως, για το ζήτημα της γαλλικής ενημέρωσης προς την Τουρκία.

Πολλοί θεωρούν ότι η ρηματική διακοίνωση από το Παρίσι δημιουργεί τετελεσμένα τα οποία η χώρα θα βρει μπροστά της, ενώ η κυβέρνηση επιμένει ότι δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα. Από την πλευρά της η Τουρκία μέσω της έκδοσης NAVTEX επανέφερε τις διεκδικήσεις της στην περιοχή. Μάλιστα στο κείμενο γίνεται λόγος για «συγκατάθεση» και «τουρκική υφαλοκρηπίδα».


Σε αυτό το πλαίσιο και καθώς σε πολιτικό επίπεδο η συζήτηση βαθαίνει με την προγραμματισμένη ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών (14/11) από τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, το Documento έθεσε συγκεκριμένα ερωτήματα σε ειδικούς για το ζήτημα. Στην ερώτηση αν η γαλλική «ενημέρωση» δημιουργεί τετελεσμένα και ποιοι κίνδυνοι ελλοχεύουν, ο στρατηγός ε.α. και πρώην αρχηγός ΓΕΣ Γεώργιος Καμπάς είπε αρχικά ότι «πρέπει να δούμε το θέμα με ψύχραιμη ματιά και σίγουρα όχι σε ένα πλαίσιο πολιτικοποίησης, γιατί είναι ένα εθνικό θέμα» και σημείωσε πως η κυβέρνηση «έκανε έναν διπλωματικό ελιγμό ώστε να απλώσει το καλώδιο και να μη δημιουργηθούν αντιδράσεις από την Τουρκία».
«Βάζει την Αγκυρα στην ίδια εξίσωση»

Στη συνέχεια ο στρατηγός ε.α., ενώ ανέφερε ότι «η άδεια δόθηκε από την Ελλάδα και την Κύπρο, διότι αυτοί είχαν τη δυνατότητα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο», εξέφρασε τις ανησυχίες του. Αναφερόμενος στην τουρκική NAVTEX παρατήρησε ότι μετά τη γαλλική ενημέρωση η Αγκυρα «δεν μιλάει για άδεια, είναι ξεκάθαρο αυτό, αλλά μιλάει για συγκατάθεση. Εδώ λοιπόν έρχεται το θέμα. Εάν αυτό δημιουργεί τετελεσμένο στην περιοχή για το μέλλον περισσότερο κι εδώ πρέπει να εξηγηθούμε. Για το συγκεκριμένο καλώδιο θεωρώ ότι δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα, κάτι το οποίο να εμποδίζει την εργασία. Παρ’ όλα αυτά, εκείνο το οποίο προσωπικά με προβληματίζει και το βλέπω για το μέλλον είναι ότι ουσιαστικά βάζει στην εξίσωση από εδώ και πέρα για οποιαδήποτε στρώση καλωδίου ή για οποιαδήποτε έρευνα γίνει μέσα στην ΑΟΖ, την εγκεκριμένη ΑΟΖ, την ελληνοαιγυπτιακή, ουσιαστικά βάζει και την Τουρκία και την τάση της Τουρκίας να πρέπει να ζητάει από κάποιο κράτος –να είναι η Ελλάδα αυτή, να είναι η Αμερική, να είναι η Γαλλία ξανά– την άδειά της για να κάνει οποιαδήποτε ενέργεια».








Σε αυτό το πλαίσιο ο Γ. Καμπάς τόνισε ότι «εκείνο το οποίο με προβληματίζει περισσότερο από όλα είναι ότι νοτίως της Κρήτης έχουμε δύο οικόπεδα, τα οποία μάλιστα έχουν αναλάβει οι αμερικανικές εταιρείες προκειμένου να κάνουν έρευνα για φυσικό αέριο. Δυστυχώς το ανατολικό οικόπεδο περνάει μέσα, μάλλον ένα κομμάτι της τέμνεται από το παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο» και κατέληξε: «Εδώ είναι λοιπόν το θέμα, ότι εάν με αυτό δημιουργήσαμε στην ουσία ένα τελεσμένο και θα πρέπει πλέον η αμερικανική εταιρεία στο μέλλον να χρειαστεί να ζητήσει άδεια από την Τουρκία για να κάνει κάτι τέτοιο».


Σε ό,τι αφορά τις αντιδράσεις που υπάρχουν για τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Αγκυρα και τα προβλήματα που διαπιστώνει ο ίδιος, ο Γ. Καμπάς ανέφερε ότι «αυτή η ενημέρωση, όπως θέλετε να την πούμε ή το communique όπως το λένε και οι διπλωμάτες, είναι κάτι το οποίο προβλέπεται. Είναι επίσημο διπλωματικό έγγραφο, δεν είναι αυτό το ανεπίσημο που λένε κάποιοι» και τόνισε: «Θέλω να πιστεύω, εύχομαι, πείτε το όπως θέλετε, να έχει συντονιστεί με την ελληνική πλευρά, έτσι ώστε αυτά που γράφονται μέσα να μη δίνουν την αίσθηση ή το δικαίωμα στην Τουρκία να καταλαβαίνει ότι της ζητείται άδεια ή της ζητείται η συναίνεση και ότι χωρίς αυτή δεν μπορούν να προχωρήσουν. Διότι μπορεί να μη δίνεται άδεια –δεν φαίνεται στο χαρτί, στη NAVTEX που βγήκε, ότι ζητήθηκε άδεια– αλλά δίνεται συναίνεση. Αν λοιπόν ένα κράτος ζητάει τη συναίνεση ενός άλλου κράτους για να κάνει κάτι, καταλαβαίνετε ότι –παίζουμε με τις λέξεις– δεν λέγεται άδεια, αλλά λέγεται συναίνεση, δηλαδή συμφωνία».

Επιπλέον παρατήρησε ότι «αν δεν έχει συντονιστεί και εντούτοις βγαίνουν όλα αυτά από μέσα, θεωρώ ότι είναι λάθος της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής». Οσο για το αν πρέπει να δημοσιευτεί το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης, απάντησε αρνητικά, καθώς υπάρχουν ζητήματα στη διπλωματία και την αμυντική στρατηγική που δεν πρέπει να ανακοινώνονται. Ομως, όπως επισήμανε, πρέπει να ενημερωθούν τα κοινοβουλευτικά κόμματα από τον πρωθυπουργό ή το υπουργείο Εξωτερικών.
«Πολιτικά προηγούμενα από συνεχείς υποχωρήσεις»

Σοβαρούς προβληματισμούς για τις εξελίξεις που διαμορφώνονται εξέφρασε και ο Διονύσης Τσιριγώτης, αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστημίου Πειραιώς. Στο ερώτημα αν η ρηματική διακοίνωση δημιουργεί τετελεσμένα απάντησε ότι «η γαλλική ρηματική διακοίνωση εγείρει εύλογα ερωτήματα, χωρίς ωστόσο να τεκμηριώνει αυτομάτως αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας. Καθοριστική είναι η διάκριση μεταξύ απλής επιχειρησιακής ενημέρωσης και αιτήματος προηγούμενης άδειας, η οποία δεν μπορεί να αξιολογηθεί οριστικά χωρίς πρόσβαση στο ακριβές περιεχόμενο του εγγράφου» και πρόσθεσε ότι «ο μείζων κίνδυνος εντοπίζεται στη σταδιακή κανονικοποίηση της τουρκικής αξίωσης συμμετοχής σε διαδικασίες που αφορούν την άσκηση νόμιμων θαλάσσιων δικαιωμάτων. Επαναλαμβανόμενες υποχωρήσεις σε επιχειρησιακό επίπεδο ενδέχεται να δημιουργήσουν πολιτικά προηγούμενα, ακόμη και χωρίς άμεσες έννομες συνέπειες».

Ο Διον. Τσιριγώτης τόνισε επίσης ότι «συνεπώς, απαιτούνται θεσμική διαφάνεια, σαφής νομική τεκμηρίωση και συντονισμένη διπλωματική δράση Ελλάδας, Κύπρου και Γαλλίας, ώστε η αναγκαία αποκλιμάκωση να μη μετατραπεί σε έμμεση αποδοχή μονομερών διεκδικήσεων. Η αποτροπή τετελεσμένων προϋποθέτει παρουσία στο πεδίο, σαφείς διατυπώσεις και ανάδειξη της ευρωπαϊκής διάστασης του έργου».

Για την τουρκική NAVTEX της 10ης Νοεμβρίου 2026 σημείωσε ότι «επιχειρεί να υπαγάγει τις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου σε καθεστώς τουρκικής συναίνεσης, επικαλούμενη μονομερείς διεκδικήσεις υφαλοκρηπίδας. Μολονότι η έκδοσή της δεν θεμελιώνει κυριαρχικά δικαιώματα, λειτουργεί ως μέσο προβολής αξιώσεων και δυνητικής επιχειρησιακής παρεμπόδισης. Η ελληνική αντι-NAVTEX καταγράφει τη νομική αντίκρουση, χωρίς να διασφαλίζει την απρόσκοπτη υλοποίηση του έργου» και επισήμανε ότι «το ουσιώδες διακύβευμα συνίσταται στην αποτροπή παγίωσης πρακτικών που θα προσέδιδαν στην Αγκυρα άτυπη εξουσία έγκρισης δραστηριοτήτων σε μη οριοθετημένες θαλάσσιες ζώνες, μέσω της διαμόρφωσης ενιαίας ελληνοκυπριακής στρατηγικής, ευρωπαϊκής εμπλοκής και αξιόπιστης επιχειρησιακής προετοιμασίας, με γνώμονα το διεθνές δίκαιο και τη διασφάλιση της ενεργειακής αυτονομίας της Κυπριακής Δημοκρατίας».

Οσο για την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, ο Διον. Τσιριγώτης σημείωσε ότι «οι επαναλαμβανόμενες αβεβαιότητες αναδεικνύουν σοβαρά ελλείμματα στρατηγικού συντονισμού».
«Η ρηματική διακοίνωση ευνοεί την Τουρκία»

Για τη ρηματική διακοίνωση και τις προκλητικές κινήσεις της Τουρκίας μίλησε και η Βιβή Κεφαλά, καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική και διευθύντρια του Κέντρου Ανάλυσης Μεσανατολικής Πολιτικής (ΚΕΑΜΕΠ). «Η Τουρκία έχει καταστήσει σαφείς τους επεκτατικούς της στόχους στην ανατολική Μεσόγειο –και όχι μόνο– και έχει δηλώσει με απόλυτη σαφήνεια ότι δεν μπορεί να υπάρξει καμία συμφωνία ή πραγματοποίηση έργου –και μάλιστα ενεργειακού– στο οποίο δεν συμφωνεί, διεκδικώντας τον ρόλο του κόμβου μεταφοράς ενέργειας, άρα επιδιώκει να αποκτήσει έναν ζωτικό γεωοικονομικό ρόλο» σημείωσε και συμπλήρωσε ότι «η Τουρκία χαίρει της ανοχής τόσο της ΕΕ όσο και των ΗΠΑ, γεγονός που της επιτρέπει να παραβιάζει συστηματικά και ατιμωρητί το διεθνές δίκαιο (κατοχή κυπριακών και συριακών εδαφών) και βεβαίως το δίκαιο της θάλασσας με απειλές (casus belli) αλλά και δημιουργώντας τετελεσμένα, όπως το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Κατά συνέπεια, η ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας είναι ένας ελιγμός που ικανοποιεί την Τουρκία, επιτρέποντας ταυτοχρόνως στη Ελλάδα να θεωρεί ότι δεν υπέκυψε στις τουρκικές απαιτήσεις και ότι ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα στις συγκεκριμένες θαλάσσιες ζώνες».

Η καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων αναφέρθηκε και στη στάση της Ευρωπαϊκής Ενωσης: «Παρά το γεγονός ότι το έργο είναι ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, το χρηματοδοτεί και το προωθεί, η ΕΕ περιορίζεται σε γενικόλογες παραινέσεις προς την Τουρκία περί σεβασμού του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της θάλασσας, ζητώντας της να αποκλιμακώσει την ένταση που προκαλεί. Η ΕΕ δεν φαίνεται διατεθειμένη να αντιμετωπίσει την Τουρκία επί της ουσίας ώστε να ολοκληρωθεί το έργο, παρά τα προφανή οφέλη για την ίδια, έστω με διπλωματικά και οικονομικά μέσα».
«Ενα καταστροφικό θεσμικό προηγούμενο»

Από την πλευρά του ο διδάκτωρ Διεθνούς Δικαίου με εξειδίκευση στο Δίκαιο της Θάλασσας Λυκούργος Λιακάκος μίλησε για «καταστροφικό θεσμικό προηγούμενο» και προειδοποίησε ότι η Τουρκία «θα πατήσει στην ενημέρωση όταν περάσει τη “γαλάζια πατρίδα”». Μάλιστα, τόνισε ότι «η Τουρκία την τρίχα την κάνει τριχιά. Βρίσκει οποιοδήποτε πρόσκομμα για να προσπαθήσει να σου επιβάλει τετελεσμένα» και κάλεσε την κυβέρνηση να στραφεί προς τους Ευρωπαίους εταίρους σε περίπτωση παρεμπόδισης από την Τουρκία.
Ερωτήματα-καρφιά από τον Σαμαρά

Μπορεί το Μαξίμου να επιμένει ότι η «ενημέρωση» προς την Τουρκία δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα στα εθνικά συμφέροντα, στην πραγματικότητα όμως η κυβέρνηση δεν έχει δώσει καθαρές απαντήσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο ο Αντώνης Σαμαράς παρενέβη θέτοντας συγκεκριμένα ερωτήματα, που θίγουν τους κυβερνητικούς χειρισμούς, και τα οποία χρειάζονται σαφείς απαντήσεις:Ποιος, από πότε, πώς και με ποιανού την εντολή έδωσε στη Γαλλία το δικαίωμα να προβεί σε ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία για λογαριασμό της Ελλάδας;
Ποιος, πότε και γιατί συμφώνησε με το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης;
Γιατί το γαλλικό σκάφος δεν απέπλεε μέχρι να ενημερωθεί η τουρκική πλευρά;
Εφόσον η Τουρκία ενημερώθηκε από τη Γαλλία, τότε η κάθε NAVTEX τι ρόλο παίζει;
Εάν όλα τα παραπάνω έγιναν εν αγνοία της Ελλάδας, τότε γιατί δεν κάναμε διάβημα εναντίον της Γαλλίας και δεν αναστείλαμε την άδεια στη γαλλική εταιρεία;
Αφού δεχόμαστε ότι η Τουρκία έχει δικαίωμα να «ενημερώνεται», από εδώ και πέρα θα ζητάμε κι εμείς «ενημερώσεις» για αντίστοιχες ενέργειες της Τουρκίας;

Μάλιστα, ο πρώην πρωθυπουργός έκανε λόγο για «γκριζάρισμα ελληνικών περιοχών» και επεσήμανε ότι ο ελληνικός λαός δεν δέχεται τέτοια «ανοσιουργήματα» – χαρακτηρισμό που είχε χρησιμοποιήσει και ο πανεπιστημιακός και πρώην υφυπουργός Εξωτερικών Χρήστος Ροζάκης σε συνέντευξή του στο Mega News 104,6.

Από πλευράς του και ο Κώστας Καραμανλής από το Πολεμικό Μουσείο (25/10) είχε τονίσει ότι «οποιοδήποτε αίτημα για εκχώρηση άδειας από την Τουρκία για το καλώδιο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Είτε αυτό ονομαστεί ενημέρωση είτε ανακοίνωση είτε όπως αλλιώς».

Παράλληλα και ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς στηλίτευσε: «Οι σημερινοί κυβερνώντες δεν είναι γνωστοί για τα θαρρετά τους, τι σκέφτηκαν; “Απλό”, να κάνουν εξωτερική ανάθεση (outsourcing) σε γαλλική εταιρεία και εκείνη με τη σειρά της στο γαλλικό κράτος, λες και η Ελλάδα είναι θυγατρική εταιρεία πολυεθνικής που αναθέτει την εκπροσώπηση και τα δικαιώματά της στα κεντρικά».

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου