eXofitsio

 
Αθήνακαφέ-ζαχαροπλαστείαΙστορικά καφέ
Τα ιστορικά καφέ της Αθήνας: 12 θρυλικά στέκια που χάθηκαν στον χρόνο
Τα καφέ-ζαχαροπλαστεία που έδωσαν ρυθμό στην κοσμική Αθήνα - «Φλόκας», «Παπασπύρου», «Σόνια», «Αλάσκα», «Λέντζος», «Floral», «Blue Bell», «Πράπας», «Παχός», «Γαλαξίας», «Caprice», «Κένταυρος» υπήρξαν τα πιο δημοφιλή meeting points όπου γράφτηκε η νεότερη ελληνική ιστορία, έγιναν τραγούδια και βιβλία και άφησαν εποχή με τις περίφημες γευστικές δημιουργίες τους
Χρήστος Δρογκάρης
 





Θρυλικά στέκια των Αθηναίων, στο κέντρο της πρωτεύουσας και σε επίλεκτες συνοικίες της, για δεκαετίες. Σύμβολα ολόκληρων εποχών, καθρέφτες της κοινωνίας έξω απ’ αυτά. Αλλά και χώροι διαμόρφωσης εξελίξεων, καθώς υποδέχονταν από βασιλείς, πρωθυπουργούς και πολιτικούς πρώτης γραμμής μέχρι σημαντικούς πνευματικούς ανθρώπους, λογοτέχνες, ποιητές και ζωγράφους, και από κορυφαίους επιχειρηματίες μέχρι καλλιτέχνες και σταρ του αθλητισμού.

Σε κάποια απ’ αυτά γράφτηκαν σελίδες της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, έγιναν ραντεβού με τεράστιο πολιτικό ενδιαφέρον, «χτίστηκαν» ακόμα και κομματικοί μηχανισμοί. Σε άλλα γράφτηκαν ολόκληρα βιβλία, γεννήθηκαν ιδέες για καλλιτεχνικές παραγωγές, μελοποιήθηκαν τραγούδια που έγιναν δίσκοι.


Κομμάτια της Ιστορίας

Ολα αυτά, συνοδεία καφέ ή και γλυκού. Ή αντίστροφα. Τα σπουδαία καφέ-ζαχαροπλαστεία της Αθήνας του δεύτερου μισού του περασμένου αιώνα αποτελούν συστατικό κομμάτι της ιστορίας της πρωτεύουσας. Κάποια ήταν meeting points των κορυφαίων της εποχής. Ολα, βεβαίως, ήταν σήματα κατατεθέντα των μικρών απολαύσεων της καθημερινότητας των Αθηναίων.

Εύρισκε κανείς σε κάποια από αυτά, τα πιο διάσημα και χλιδάτα, τον «Φλόκα» και το «Zonar’s», πλησίον του Συντάγματος, τον σημαντικό πολιτικό, τον επώνυμο λογοτέχνη, ποιητή ή ζωγράφο, τους καλλιτέχνες-ινδάλματα της εποχής.

Ηταν όλα τόσο αλληλένδετα με την καθημερινότητα και την ψυχαγωγία των θαμώνων τους ώστε υπερέβαιναν τα κλασικά τοπόσημα κάθε περιοχής. Τα ραντεβού, που τότε κλείνονταν πολύ νωρίτερα ή και από την προηγούμενη, ήταν για καφέ ή γλυκό στου «Φλόκα», όχι στο Σύνταγμα, στον «Γαλαξία» ή τον «Αδωνι», όχι απλά στην πλατεία της Νέας Σμύρνης, στην «Αλάσκα», όχι στο Κεφαλάρι γενικώς και αορίστως.

Μερικά ταυτίστηκαν σε τέτοιο βαθμό με τις περιοχές που βρίσκονταν ώστε τις «βάφτισαν». Οπως η «Σόνια», που ακόμα και οι στάσεις των λεωφορείων και των τρόλεϊ φέρουν ακόμα το όνομά της, όπως και για ένα διάστημα στου «Φλόκα» στην Κηφισίας. Σε άλλα, όπως η θρυλική «Αλάσκα», παίχτηκαν σκηνές ταινιών του ελληνικού κινηματογράφου που χαράχτηκαν βαθιά στη μνήμη των θεατών.

Ο «Λέντζος» στο Παγκράτι, με τη μοναδική πατέντα του φραπέ, τα παγωτά-ινδάλματα, όπως το κασάτο του «Παπασπύρου» και πολλά άλλα παρόμοια αλλού λειτουργούσαν ως «γλυκοί μαγνήτες» για τους νέους των περασμένων εποχών - και όχι μόνο γι’ αυτούς. Πόσα ειδύλλια πλέχτηκαν και όρκοι αιώνιας αγάπης δόθηκαν στα τραπέζια, -προφανώς όχι τα κεντρικά, αλλά στα πιο παράμερα-, αυτών των «ναών»;

Ετσι φτιάχτηκαν ολόκληροι μύθοι γύρω από το όνομα και τη φυσιογνωμία αυτών των θρυλικών καφε-ζαχαροπλαστείων. Ενίοτε και για τους δημιουργούς τους. Για κάποια έγιναν ακόμα και τραγούδια, μεγάλες επιτυχίες, που ακούγονται μέχρι και σήμερα, σαν να μην έχει περάσει μια μέρα, σαν τα στέκια αυτά να υπάρχουν ακόμα. Ή ακόμα γράφτηκαν και ολόκληρα βιβλία γι’ αυτά.


Από όλα αυτά τα θρυλικά καφέ και ζαχαροπλαστεία ελάχιστα επιβίωσαν. Με διαφορετικό όνομα, είτε το ίδιο, μεταφέρθηκαν σε άλλο σημείο και με μια νέα ταυτότητα, προσαρμοσμένη στα σύγχρονα δεδομένα, συνεχίζουν τη διαδρομή τους. Τα υπόλοιπα αποτελούν πια όμορφες αναμνήσεις και αφήνουν μια νοσταλγία για μια εποχή που παρήλθε, αλλά έχει αφήσει, με αυτά σε έναν ρόλο ευδιάκριτο, το βαθύ της αποτύπωμα στη διαμόρφωση της ταυτότητας της κατοπινής Αθήνας.


«Φλόκας»
Το εμβληματικό ζαχαροπλαστείο του «Φλόκα» άνοιξε στην Πανεπιστημίου 9 το 1938. Εκεί που σήμερα βρίσκεται το Attica Center. Η ιστορία του είναι το εντυπωσιακό άλμπουμ της εξέλιξης της Αθήνας επί πέντε δεκαετίες, μέχρι το 1987, όταν και έκλεισε. Ανάμεσα στους πελάτες τους, η βασιλική οικογένεια. Στον γάμο του βασιλιά Κωνσταντίνου με την Αννα-Μαρία ετοίμασε τη γαμήλια τούρτα, ύψους 3,20 μέτρων και βάρους 90 κιλών, διακοσμημένη με τα οικόσημα των δύο βασιλικών οίκων.


«Φλόκας»: Το εμβληματικό ζαχαροπλαστείο άνοιξε στην Πανεπιστημίου 9 το 1938 και έκλεισε το 1987
Στο ζαχαροπλαστείο σύχναζαν πολλά πολιτικά πρόσωπα, όλων των αποχρώσεων. Το ζεύγος Κωνσταντίνου Καραμανλή - Αμαλίας Μεγαπάνου, ο Γεώργιος Ράλλης, ο Σοφοκλής Βενιζέλος και πολλοί ακόμη. Αλλά και κολοσσοί του πνεύματος και της τέχνης, όπως οι Γιώργος Σεφέρης και Οδυσσέας Ελύτης, οι ζωγράφοι Γιάννης Μόραλης και Γιάννης Τσαρούχης. Καλλιτέχνες του βεληνεκούς των Μελίνας Μερκούρη, Δημήτρη Χορν, Κατίνας Παξινού, Αλέξη Μινωτή. Και ο τεράστιος Μάνος Χατζιδάκις μαζί με τον Νίκο Γκάτσο.

Καθόσουν δηλαδή σε ένα τραπέζι δίπλα σε τέτοιου βεληνεκούς προσωπικότητες. Ακουγες τα γκαρσόνια να λένε στον μπάρμαν: «Τον καφέ του κυρίου Μάνου» ή «της κυρίας Μελίνας». Τόσο απλά και ανθρώπινα όλα, χωρίς αποστάσεις ασφαλείας και σωματοφύλακες, ίχνος σνομπισμού και υπερβολής. Αλλά η χλιδή και η πολυτέλεια περίσσευαν στα έπιπλα, στον φωτισμό, στα σερβίτσια στα τραπέζια, παντού.

Χατζιδάκις και Γκάτσος είχαν και δικό τους ξεχωριστό τραπέζι στο πατάρι. Εκεί «έχτισαν» την τελευταία δουλειά τους, την «Αθανασία». Ο Γκάτσος πήρε αφορμή από την εξιστόρηση ενός νεοπροσληφθέντος υπαλλήλου, ταυτόχρονα φοιτητή της Νομικής, του Γιώργου Μητρόπουλου, για ένα έγκλημα τιμής που είχε βιώσει κάπου στην επαρχία, για να γράψει τους στίχους για τον «Γιάννη το φονιά» που τραγούδησε ο Μανόλης Μητσιάς.

Ο «Φλόκας» δε της Φωκίωνος Νέγρη ήταν μια άλλη ιστορία. Εκεί οι θαμώνες ήταν κυρίως καλλιτέχνες. Βαγγέλης Παπαθανασίου και τα μέλη των Φόρμινξ μέχρι σπουδαίοι ηθοποιοί, όπως η Αλίκη Βουγιουκλάκη, το ζεύγος Καζάκου - Καρέζη, αλλά και ο Ανδρέας Μπάρκουλης, που καταλάμβαναν τα τραπέζια του συνήθως τα βράδια, μετά τις παραστάσεις που έδιναν οι θίασοί τους σε κοντινά θέατρα της Πατησίων.

Με προτίμηση στα «θεϊκά» γλυκά του «Φλόκα», με πρώτο το προφιτερόλ. Η σημασία αυτών των ζαχαροπλαστείων για τους Αθηναίους αποκαλύπτεται από τις τρεις λέξεις του τίτλου στο βιβλίο της Μαρίας Βάρβογλη «Ραντεβού στου Φλόκα».


«Μπραζίλιαν»
Στον ιδιότυπο συνεχή ανταγωνισμό «Φλόκα» και «Zonar’s» δεν υπήρξε ποτέ καθαρός νικητής. Συνόρευαν, είχαν κοινά χαρακτηριστικά και πελάτες, σπανίως όμως την ίδια ημέρα. Το «Zonar’s» του Κάρολου Ζωναρά, Ελληνα της Αμερικής, άνοιξε το 1934 στη γωνία Πανεπιστημίου και Κριεζώτου και μεταφέρθηκε το 1940 στο ισόγειο του Μεγάρου του Μετοχικού Ταμείου Στρατού.


«Μπραζίλιαν»: Το θρυλικό καφέ στη Στοά Καλλιγά, για το οποίο ο Ταχτσής έγραψε τη «Συμφωνία του Μπραζίλιαν», έκλεισε το 2002 και σήμερα λειτουργεί στην οδό Βαλαωρίτου
Πορεύτηκε για δεκαετίες με ασύλληπτα στιγμιότυπα, π.χ. τον Χατζιδάκι με τη Μελίνα να δίνουν από κοινού συνέντευξη στη γαλλική τηλεόραση και ξένους καλλιτέχνες όπως η Σοφία Λόρεν και ο Αντονι Κουίν να κάθονται στα τραπέζια του. Διέκοψε μεταξύ 2001-2007 και από το 2015 επαναλειτουργεί στα χέρια των αδελφών Χρύσανθου και Σπύρου Πανά, διατηρώντας την παλιά του αίγλη, αλλά με διαφορετικό όνομα, ως «Athénée Athens».

Πολλοί θαμώνες του «Φλόκα» και του παλιού «Zonar’s» περνούσαν συχνά και από το «Brazilian», στη Στοά Καλλιγά της Βουκουρεστίου. Κορυφαίοι του πνεύματος και των τεχνών όπως οι Οδυσσέας Ελύτης, Γιάννης Μόραλης, Αλέκος Φασιανός, Μελίνα Μερκούρη, Μίνως Αργυράκης, Νίκος Εγγονόπουλος, Μάνος Χατζιδάκις, Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Μίλτος Σαχτούρης, Μάνος Κατράκης, Μάριος Πλωρίτης, Κώστας Ταχτσής, Ελένη Βακαλό, Βασίλης Βασιλικός κ.ά. ήταν κάποιοι «πιστοί» του.

Ιδρυτής του, στη δεκαετία του '30, ο Ευάγγελος Σαραβάνος. Ηθελε να μάθει στους Αθηναίους όλα τα μυστικά του βραζιλιάνικου καφέ. Μικρός χώρος, με τους πελάτες όλους όρθιους και στριμωγμένους. Αλλά οι γεύσεις του καφέ και η συνολική του ατμόσφαιρα προσέλκυαν το εκλεκτό πνευματικό και καλλιτεχνικό κοινό της πρωτεύουσας.

Μετά τον θάνατο του Σαραβάνου, το 1975, ακολούθησε περίοδος παρακμής. Μετά το 1986, ο διευθυντής του Αντώνης Ψωμάς έβγαλε και τραπεζάκια έξω. Ο πρώτος κύκλος του θρυλικού αυτού καφέ, για το οποίο ο Ταχτσής έγραψε τη «Συμφωνία του Μπραζίλιαν», έκλεισε το 2002. Επειτα μεταφέρθηκε στη Βαλαωρίτου με το ίδιο όνομα, με νέα διεύθυνση, καφέδες και ωραία γλυκά.


Η «Σόνια»
Η ξακουστή «Σόνια», στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, στο ύψος της πλατείας Αργεντινής Δημοκρατίας, έγραψε ιστορία. Επί δεκαετίες αποτελούσε σημείο αναφοράς για γνωστές προσωπικότητες της πνευματικής, καλλιτεχνικής και πολιτικής ζωής της πρωτεύουσας, αλλά και τόπος συνάντησης απλών ανθρώπων. Ηταν τόσο δημοφιλής ώστε με το όνομά της «βαφτίστηκε» ολόκληρη η γειτονιά.


«Καφέ Σόνια»: Η ιστορική καφετέρια επί της Λεωφόρου Αλεξάνδρας άνοιξε τη δεκαετία του '30 και υπήρξε σημείο αναφοράς για γνωστές προσωπικότητες της σύγχρονης Ελλάδας
Ξεκίνησε ως παραδοσιακό καφενείο στη δεκαετία του '30 από τον επιχειρηματία Πούμπουρα. Με μεγάλη ευάερη αίθουσα, με αραιά τοποθετημένα τραπεζάκια ώστε να διασφαλίζεται το «απόρρητο» των συζητήσεων των θαμώνων, συγκέντρωνε από νωρίς το πρωί μέχρι αργά το βράδυ διαφορετικά ηλικιακά και κοινωνικά κοινά.

Συνδέθηκε στενά και με τα νηπιακά βήματα του ΠΑΣΟΚ. Λειτουργούσε ως «το λίκνο χάραξης της πολιτικής και των ζυμώσεων» πρώτα για τα στελέχη του ΠΑΚ και αργότερα του ΠΑΣΟΚ. Την ανακάλυψαν πρώτοι, λόγω γειτονιάς, οι Θανάσης Τσούρας και Τάκης Παπαγεωργόπουλος.

Ανάμεσα σε καφέδες, ποτά και μεταμεσονύκτιες «μπολονέζ», διαμορφώθηκε μία παρέα από σημαίνοντα μετέπειτα στελέχη του ΠΑΣΟΚ, που δημιούργησαν εκεί το δικό τους ξεχωριστό στέκι. Η «Σόνια» έπαψε να υπάρχει μετά το 2017, η γειτονιά όμως εξακολουθεί να ζει και να αναπνέει υπό το βάρος του ονόματός της...


«Floral» στην Μπλε Πολυκατοικία
Με ιστορία 80 χρόνων, το «Floral», στο ισόγειο της ιστορικής Μπλε Πολυκατοικίας στα Εξάρχεια, ξεκίνησε σαν ζαχαροπλαστείο στη δεκαετία του 1930 και στο διάβα του χρόνου άλλαξε πολλές φορές ιδιοκτησία, αλλά και ταυτότητα.


«Floral»: Το εμβληματικό καφέ των Εξαρχείων στο ισόγειο της Μπλε Πολυκατοικίας έκλεισε τον κύκλο της ιστορίας του το 2016 μετά από λειτουργία 8 δεκαετιών
Ηταν ένα αγαπημένο στέκι τόσο για τους παραδοσιακούς Εξαρχειώτες όσο και για τους επισκέπτες, λογοτέχνες, καλλιτέχνες, επιστήμονες και φοιτητές. Στη σάλα του πραγματοποιήθηκαν αμέτρητες παρουσιάσεις βιβλίων, προβολές ταινιών, μουσικές και άλλες εκδηλώσεις, με τη συμμετοχή και παρουσία ορισμένων από τα πιο φωτεινά μυαλά της Αθήνας.

Η Μπλε Πολυκατοικία, 34 διαμερισμάτων, ιδιοκτησίας του Κωστή Αντωνόπουλου, κατασκευάστηκε το 1933 από τον αρχιτέκτονα Κούλη Παναγιωτάκο. Γωνία Αραχώβης και Θεμιστοκλέους. Στις αγγελίες της εποχής, προκειμένου να δελεάσει τους υποψήφιους αγοραστές, ο ιδιοκτήτης έγραφε ότι διαθέτει μεταξύ άλλων και «καφενείον υπερπολυτελείας στο ισόγειον αυτής».

Στον πρώτο όροφο έμεναν οι Ρένος Αποστολίδης και Λεωνίδας Κύρκος. Θαμώνες του «Floral» οι Βούλα Ζουμπουλάκη και Δημήτρης Μυράτ, Δημήτρης Χορν, αδελφές Καλουτά και Λιλή Ζωγράφου. Μεταγενέστερα, η Σοφία Φιλιππίδου.

Στο «Floral» γράφτηκαν ή διορθώθηκαν βιβλία διαφόρων συγγραφέων, έγιναν οι πρώτες αναγνώσεις των σεναρίων για τις παραστάσεις διαφόρων θεατρικών σχημάτων, δοκιμές σε τραγούδια όπου οι συνθέτες άλλαζαν μοτίβα και νότες. Διακρινόταν για τα υπέροχα γλυκά του. Σταμάτησε τη λειτουργία του στα μέσα της δεκαετίας του '90, ξανάνοιξε ανακαινισμένο ως πολυχώρος το 2009 και άντεξε ακόμη επτά χρόνια. Δεν έκλεισε λόγω της κρίσης. Το σημείο λόγω του τοξικού περιβάλλοντος ήταν πια αφόρητο για οποιαδήποτε υγιή επιχείρηση.


«Γαλαξίας» και «Αδωνις»
Η εντυπωσιακή πλατεία της Νέας Σμύρνης φιλοξενούσε επί δεκαετίες δύο άκρως ανταγωνιστικά μεταξύ τους καφέ-ζαχαροπλαστεία. Τον «Αδωνι», της οικογένειας Φραγκούλη, που ο Κραουνάκης τον έκανε τραγούδι το 1986 και η φωνή της Αλκηστης Πρωτοψάλτη το έκανε εξαιρετικά δημοφιλές. Και έλεγε και αλήθειες, γιατί πράγματι στον «Αδωνι» σύχναζαν και «τεκνά» και «φρικιά» και άραζαν και αθλητές, ενώ και η… χοντρή, ήταν πραγματική. Σύχναζε η αφρόκρεμα της Νέας Σμύρνης, κυρίως καλλιτέχνες. Τζένη Βάνου, Αλέκα Κανελλίδου, Γιάννης Σπάρτακος, Στράτος Διονυσίου ήταν μόνιμοι πελάτες.


«Αδωνις»: Το θρυλικό μαγαζί της Νέας Σμύρνης όπου πήγαιναν «τεκνά και φρικιά και αράζανε και αθλητές» έμεινε στην ιστορία ως τραγούδι με τη φωνή της Αλκηστης Πρωτοψάλτη
Στο μέσο της πλατείας, όμως, δέσποζε ο μεγάλος ανταγωνιστής, ο «Γαλαξίας». Εκεί συγκεντρώνονταν όλες οι «φυλές» της Νέας Σμύρνης, αλλά και γειτονικών περιοχών. Ενα θρυλικό καφέ-ζαχαροπλαστείο με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, πυρήνας αναψυχής. Σπεσιαλιτέ στον «Γαλαξία» -σήμερα λειτουργεί ως πολυχώρος εκδηλώσεων του δήμου- ήταν ο φραπές σερβιρισμένος σε γυάλινο ποτήρι με θήκη.


«Γαλαξίας»: Ο ανταγωνιστής του «Αδωνι» στην πλατεία της Νέας Σμύρνης όπου… δεν άραζαν οι αθλητές, αλλά οι οπαδοί του Πανιωνίου που ίδρυσαν εκεί τους «Πάνθηρες» μια χειμωνιάτικη βραδιά του 1983
Τα γευστικότερα γλυκά του, σοκολατίνα, κασάτο παγωτό και το «παγωτό της φωτιάς». Στον «Αδωνι» πήγαιναν οι αθλητές, αλλά στον «Γαλαξία» οι οπαδοί. Εκεί λοιπόν «βαφτίστηκε» και ο φανατικός πυρήνας του Πανιωνίου, οι «Πάνθηρες», μια χειμωνιάτικη βραδιά του 1983.

Επίσης στον «Γαλαξία» έγινε και η συνάντηση των ποδοσφαιριστών ομάδων της Α' Εθνικής για την πρώτη μεγάλη απεργιακή κινητοποίησή τους εν όψει των αλλαγών που έφερε το επαγγελματικό ποδόσφαιρο το 1979-80. Μεταξύ των παρόντων ήταν οι Δομάζος, Παπαϊωάννου, Χάιτας, Δέδες και πολλοί άλλοι.

Ο «Γαλαξίας» έκλεισε το 2001 και μαζί του μια όμορφη εποχή. Ο «Αδωνις» συνεχίζει, αλλά όχι στο ισόγειο που ήταν, στον ημιώροφο πια, πλήρως ανακαινισμένος, προσπαθεί να συνδέσει το νοσταλγικό χθες με το πραγματικό πολυσχιδές και αγχωτικό σήμερα.


«Prapas Sweet Home» και «Παχός»
55 χρόνια ιστορίας «μέτρησε» το «Prapas Sweet Home», το πιο ιστορικό καφέ-ζαχαροπλαστείο του Παλαιού Φαλήρου. Οφειλε το όνομά του στον ιδρυτή του, που ξεκίνησε την επιχείρηση το 1952, μαζί με τον πατέρα του, από την Ομόνοια. Μετά τον θάνατό του, τα ηνία ανέλαβε η Τζούλια Πράπα μαζί με τον γιο της Γιώργο.


«Prapas - Sweet Home»: 55 χρόνια ιστορίας «μέτρησε» το πιο ιστορικό καφέ-ζαχαροπλαστείο του Παλαιού Φαλήρου
Ο «Πράπας» της Ομόνοιας σύντομα έγινε στέκι πολλών επωνύμων της εποχής, ανάμεσά τους και ο Μάνος Χατζιδάκις. Και όταν το 1963 άνοιξε το «Prapas Swett Home», στη Λεωφόρο Ποσειδώνος 58, το σκηνικό, μαζί με τους πρωταγωνιστές του, μεταφέρθηκε προς τα νότια. Διανοούμενοι, πολιτικοί, συνθέτες, καλλιτέχνες, αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού και απλοί κάτοικοι της γύρω περιοχής βρήκαν το στέκι τους στα τραπεζάκια του νεοαφιχθέντος καφέ των νοτίων προαστίων με το τεράστιο πλεονέκτημα της προνομιακής θέας στον Σαρωνικό.

«Οπλα» του, τα εξαιρετικά γλυκά του: εκμέκ καταΐφι, προφιτερόλ, μιλφέιγ και το χειροποίητο παγωτό του, το ωραιότερο πες μελμπά της Αθήνας. Οι πελάτες έκαναν ουρές, τα τραπέζια δεν έφταναν, πολλοί ψώνιζαν για τα δώρα τους. Τακτικοί θαμώνες, ο μουσικοσυνθέτης Γιώργος Κατσαρός και ο Θωμάς Μαύρος, αστέρι της ΑΕΚ. Επαθε όμως μεγάλη ζημιά από την κάθοδο του τραμ στην περιοχή, μετά το 2003.

Περιορίστηκαν οι δυνατότητες πρόσβασης, όπως και η θέα. Ούτε ο «θρύλος» του, που εκφράστηκε απολύτως παραστατικά από τους στίχους του πασίγνωστου τραγουδιού του Νίκου Καρβέλα «...Με κάτι άλλες παρέες είχαμε διαφορές, και στον Απόλλωνα απ’ έξω πέφτανε καρπαζιές, μα το βραδάκι όλοι στο ‘’Sweet Home’’, με τα κορίτσια αγκαλιά, κάποιο παρτάκι κανονίζαμε μετά το σινεμά...» και τις «Καλοκαιρινές Διακοπές», κατάφερε να το διασώσει. Τέλη Νοεμβρίου 2018 κατέβασε ρολά. Το κτίριο αργότερα κατεδαφίστηκε.

Πιο κάτω, προς Πειραιά, κοντά στη γωνία Αμφιτρίτης και Ποσειδώνος, έγραψε τη δική του ιστορία ένα άλλο εμβληματικό ζαχαροπλαστείο, στέκι επωνύμων και ανωνύμων της περιοχής, και όχι μόνο, ο «Παχός». Του Ηλία Παχού. Στις «προκλητικές» του προσφορές το εκμέκ με παγωτό βανίλια, το παγωτό «γόνδολα» με τέσσερις μπάλες και αμύγδαλα, το παγωτό καϊμάκι με σιρόπι βύσσινο, τα εκλέρ και οι σοκολατίνες σεράνο. Κατάμεστο το μαγαζί μέσα-έξω, αργίες και καθημερινές.

Ανάμεσα στους θαμώνες και πολλά γνωστά ονόματα του καλλιτεχνικού κόσμου. Ο Στράτος Διονυσίου ένας απ’ αυτούς. Αλλά και βαριά επιχειρηματικά ονόματα, όπως ο εφοπλιστής και κάποτε ισχυρός άνδρας του Ολυμπιακού Νίκος Γουλανδρής, καθώς και ο Δημήτρης Καρέλας.


Η «Αλάσκα»
Οσοι της προηγούμενης γενιάς περνούν από την πλατεία Κεφαλαρίου της Κηφισιάς νοσταλγούν ασφαλώς τη θρυλική «Αλάσκα». Με τα απίστευτα τραπεζάκια των κομμένων κορμών πεύκων, που αποτέλεσε το ιδεώδες σκηνικό για γυρίσματα πολλών ταινιών της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου. Γι’ αυτό η «Αλάσκα» θα μείνει αθάνατη στη μνήμη των Ελλήνων.


«Αλάσκα»: Είναι το καφέ στην πλατεία Κεφαλαρίου που έχει συνδεθεί όσο λίγα με τη χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογράφου. Στη φωτό, σκηνή από την ταινία «Μερικοί το προτιμούν κρύο»
Ταινίες όπως τα «Κορίτσια για φίλημα» με τους Μάρθα Καραγιάννη, Κώστα Βουτσά και Ανδρέα Ντούζο στα τραπέζι, είτε η Χλόη Λιάσκου με τον Βουτσά στο «Μερικοί το προτιμούν κρύο», αλλά και η «Δεσποινίς διευθυντής», Τζένη Καρέζη, με την ξαδέρφη της στην ταινία Λίλυ Παπαγιάννη και τον Δημήτρη Νικολαΐδη να παρεμβαίνει στη συζήτησή τους. Ακόμα στη «Βουλευτίνα» με τη Ρένα Βλαχοπούλου και τη «Βίλα τον οργίων» με τους Λάμπρο Κωνσταντάρα και Κάκια Αναλυτή.

Η «Αλάσκα» κατασκευάστηκε το 1960 ως τουριστικό περίπτερο του ΕΟΤ στο πάρκο Κεφαλαρίου και φιλοξένησε χιλιάδες Κηφισιώτες και επισκέπτες του πανέμορφου προαστίου. Κάηκε ολοσχερώς το 2003. Στη συνέχεια παραδόθηκε πρώτα στην αδιαφορία και μετά στις εσωτερικές αντιδικίες της δημοτικής αρχής της πόλης. Μετατράπηκε σε έναν ντροπιαστικό και ανθυγιεινό τόπο εναπόθεσης απορριμμάτων και υποβάθμισης. Εντάχθηκε στο σχέδιο ανάπλασης της Κηφισιάς, εκδόθηκε και η απαραίτητη οικοδομική άδεια στις αρχές του 2019, αλλά ακολούθησαν ενστάσεις και νέα διελκυστίνδα.


«Για φραπέ στου Λέντζου»
«Λέντζος», Παγκράτι, δίπλα στο άλσος, σήμα κατατεθέν της περιοχής. Για τον φραπέ του Λέντζου τραγούδησε ο Δημήτρης Κοντογιάννης σε στίχους Μανώλη Ρασούλη και μουσική Χρήστου Νικολόπουλου. Ηταν σημείο συνάντησης, κάποτε, όλης της Αθήνας. Και της «καλής» Αθήνας. Πλέον ανάμνηση, θύμα κι αυτό της κρίσης, από τον Φεβρουάριο του 2013. Από το 1964, όταν το άνοιξε ο Χρήστος Λέντζος, και για 50 χρόνια είχε μεγάλο όπλο του τον ξακουστό φραπέ του, που παρασκεύαζε ο ίδιος. Ουδείς έμαθε ποτέ το «μυστικό» της συνταγής του. Αλλοι έλεγαν ότι πρόσθετε αυγό και άλλοι κρέμα γάλακτος.


«Λέντζος»: Από το 1964, όταν το άνοιξε ο Χρήστος Λέντζος, και για 50 χρόνια είχε μεγάλο όπλο του τον ξακουστό φραπέ που παρασκεύαζε ο ίδιος. Εκλεισε τον Φεβρουάριο του 2013
Ο ίδιος -έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών τον Δεκέμβριο του 2023- είπε πως κάποτε πειραματίστηκε με διαφορετικές δόσεις καφέ έως να πετύχει την ιδανική συνταγή. Η γεύση του βρισκόταν στην άφθονη ποσότητα καφέ και ζάχαρης που έβαζε και στο ανακάτεμα. Χρησιμοποιούσε μόνο γυάλινο μπλέντερ. Κάθε καφές έβγαινε γλυκός. Για όσους προτιμούσαν πιο ήπια γεύση, ο Λέντζος πρόσθετε μια επιπλέον κουταλιά καφέ από πάνω, γνωστή ως «καπάκι», για να μειώσει τη γλυκύτητα. Σκέτο καφέ δεν σέρβιρε. Ο αφρός... δεν κουνιόταν.

Στον «Λέντζο» είχε βρεθεί και ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος, σύμφωνα με μαρτυρία της αγαπημένης συζύγου του ιδιοκτήτη, Γωγώς. Μπήκε μαζί με τη συνοδεία του και παρήγγειλαν καφέ και πάστες, που μαζί με τα προφιτερόλ ήταν τα άλλα «δυνατά χαρτιά» του Λέντζου. Αλλοι επώνυμοι πελάτες του, κατά καιρούς, οι Ντόρα Μπακογιάννη, Νικήτας Κακλαμάνης, Γιώργος Πάντζας. Με την άδεια του ίδιου άνοιξε πριν από λίγα χρόνια ένα καινούριο καφέ με το όνομα «Λέντζος» στην οδό Υμηττού.


Ο «Κένταυρος»
Ο «Κένταυρος» είχε προνόμιο το ειδυλλιακό περιβάλλον του. Ενα εμβληματικό καφέ στην άκρη του Αλσους της Νέας Φιλαδέλφειας με μια υπέροχη λιμνούλα «στα πόδια» του, φιλοξένησε άπειρες χιλιάδες επισκέπτες για σχεδόν μισό αιώνα. Το δημοφιλέστερο στέκι των γύρω περιοχών, σημείο αναφοράς για όλες τις ηλικίες.


«Κένταυρος»: To παλιό εμβληματικό καφέ στην άκρη του Αλσους της Νέας Φιλαδέλφειας κατεδαφίστηκε το 2015, αλλά επιστρέφει σύντομα με την κατασκευή νέου χώρου για να συνεχίσει την ιστορία του
Κατασκευής της δεκαετίας του 1960, επεκτάθηκε διαδοχικά χωρίς καμία αδειοδότηση και από το 2011 έκλεισε ως αυθαίρετο. Προέκυψε πρόστιμο 534.000 ευρώ από την Πολεοδομία και ήταν αδύνατο να ανανεωθεί η σύμβαση με τον μισθωτή. Και αφού για ένα διάστημα «φιλοξένησε» και τους... απαραίτητους καταληψίες, στις αρχές Αυγούστου του 2015 κατεδαφίστηκε.

Για τους λάτρεις όμως του τοπίου του και τους νοσταλγούς του παρελθόντος, ο «νέος ‘’Κένταυρος’’» έρχεται να συνεχίσει την ιστορία του. Μετά από πολλές παλινωδίες εντός του Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας - Νέας Χαλκηδόνας, η ανέγερση του νέου κτιρίου βρίσκεται προ των πυλών, καθώς πρόσφατα μπήκαν οι υπογραφές μεταξύ του δήμου και του αναδόχου του έργου.


Η πρώτη πλατεία Ψυχικού
Μπαίνοντας από τη Λεωφόρο Κηφισίας στο Παλαιό Ψυχικό, από τον κόμβο του Φάρου, η πρώτη πλατεία λέγεται πλέον από τους κατοίκους «πλατεία Μπλου Μπελ». Αιτία, φυσικά, το ομώνυμο καφέ-ζαχαροπλαστείο, που στις δεκαετίες του '80 και του '90 γνώρισε μεγάλες πιένες. Η περίφημη «Blue Bell» ξεχώριζε περισσότερο για τον κόσμο που συγκέντρωνε σε ένα περιβάλλον γεμάτο πράσινο, παρά για κάποιο εμβληματικό γλυκό ή τον καφέ που προσέφερε.

Το μικρό κτίσμα της ήταν δημοτικής ιδιοκτησίας και το μεγάλο ατού της ήταν τα τραπεζάκια έξω, δηλαδή ήταν δημοφιλέστερο όσο βοηθούσε και ο καιρός. Γνωστοί πολιτικοί των εποχών εκείνων, επιχειρηματίες-κάτοικοι της περιοχής, μέχρι πολλά νεαρά ζευγάρια για ένα ραντεβού σε ιδανικές συνθήκες απομόνωσης ήταν οι τακτικότεροι θαμώνες του.

Ομως και μαθητές των γειτονικών εκλεκτών ιδιωτικών σχολείων, τελειώνοντας τα μαθήματα ή κάνοντας κοπάνες, κατέκλυζαν το θρυλικό καφέ. Σήμερα, όλοι αυτοί ασφαλώς μελαγχολούν όταν περνάνε από την πλατεία, καθώς στη θέση της «Blue Bell» φιλοξενείται το... υποκατάστημα των ΕΛΤΑ της περιοχής.


«Παπασπύρου»
«Πάμε για μια πάστα στου "Παπασπύρου"». Ή για ένα παγωτό. Αλλο γνωστό σύνθημα περασμένων δεκαετιών, που σηματοδότησε τη ζωή χιλιάδων Αθηναίων που έσπευδαν να απολαύσουν τα σπουδαία γλυκά και παγωτά των θρυλικών ζαχαροπλαστείων της πασίγνωστης οικογένειας. Στην πλατεία Συντάγματος, στη Λεωφόρο Συγγρού, δίπλα στον Αγιο Σώστη, στο Κολωνάκι και βέβαια στην Αίγλη του Ζαππείου. Ποιος Αθηναίος εκείνης της εποχής δεν τα επισκέφτηκε;


«Παπασπύρου»: Το ξακουστό ζαχαροπλαστείο συνεχίζει την ιστορία του με την τρίτη πλέον γενιά της οικογένειας στο τιμόνι
Ολα, από τα καλύτερα και τα πιο μοντέρνα για την εποχή τους ζαχαροπλαστεία. Το κατάστημα του Κολωνακίου έγινε γρήγορα σημείο αναφοράς και πόλος έλξης. Εκείνο της Συγγρού αποτέλεσε για χρόνια συστατικό στοιχείο της καθημερινότητας των κατοίκων στα νότια προάστια, απαραίτητο συμπλήρωμα κάθε νυχτερινής εξόδου στα κέντρα της παραλιακής, που ξεκινούσε ή έκλεινε με ραντεβού για παγωτό στου «Παπασπύρου».

Ο νέος «Παπασπύρου» του Συντάγματος έγινε σήμα κατατεθέν της πλατείας. Περιλαμβάνοντας γαλλικό εστιατόριο, ζαχαροπλαστείο, καφετέρια και εστιατόριο self-service, κάτι πρωτοποριακό για την εποχή. Σήμερα, αυτά δεν υπάρχουν. Αλλά με την τρίτη γενιά της οικογένειας στο τιμόνι, ο «Παπασπύρου» έχει στραφεί με καταστήματα χονδρικής και λιανικής στην πώληση γλυκών, παγωτών, μέχρι και ψωμιού.

Προσφέρει ακόμα υπηρεσίες κέτερινγκ και συνεχίζοντας τη σπουδαία οικογενειακή παράδοση γράφει νέες υπέροχες γλυκές, αλλά και αλμυρές ιστορίες....


Η «Caprice»
Και η Καλλιθέα είχε το εμβληματικό καφέ-ζαχαροπλαστείο της, που σήμερα δεν υπάρχει. Η «Caprice» ήταν αυτό, στο πιο νευραλγικό σημείο της πλατείας Κύπρου. Τη δημιούργησαν τη δεκαετία του '60 τα αδέλφια Βαρδής και Πολύδωρος Μανιμανάκης, με καταγωγή από το Ρέθυμνο. Γνώστες της ζαχαροπλαστικής, με διακρίσεις, είχαν κάνει γνωστό το ισόγειο τότε κατάστημα με τις χειροποίητες δημιουργίες, όπως οι περίφημες πάστες και το gelato παγωτό. Για καφέ οι παρέες κάθονταν στην πλατεία, ενώ υπήρχε και ένα «παταράκι» με λίγα τραπέζια.

Στα μέσα της δεκαετίας του '70 τα δύο αδέλφια κινήθηκαν αυτόνομα και ο Βαρδής δημιούργησε μια καφετέρια με δυνατότητα να φιλοξενήσει «όλη την Καλλιθέα». Το εσωτερικό είχε μια ιδιάζουσα αρχιτεκτονική και διακόσμηση, επηρεασμένη από στοιχεία της μινωικής Κρήτης (κολόνες, χρώματα, τοιχογραφίες). Σάλα 300 τ.μ., άλλο τόσο το roof garden, τραπεζοκαθίσματα στα μπαλκόνια και φυσικά η πλατεία.

Η «Caprice» μάζευε νέους, αλλά και μεγαλύτερης ηλικίας θαμώνες. Από όλη την Καλλιθέα, αλλά και από Νέα Σμύρνη, Ταύρο, Μοσχάτο, Θησείο και Πετράλωνα.

Αργότερα, το 1988, η «Caprice» πέρασε σε άλλα χέρια, με το διάδοχο σχήμα, δύο πρώην υπάλληλοι του «Ekali Club», να την κρατάει ψηλά για χρόνια. Ωστόσο, σταδιακά παρήκμασε και ο κύκλος της έκλεισε το 2008. Εννοείται πως όσοι την πρόλαβαν ακόμα την αναπολούν...