Διχασμός και διαφωνίες λίγο πριν ξεκινήσει η Σύνοδος Κορυφής των «27» στο κάστρο Άλντεν Μπίεζεν.
AP Photo/Francois Walschaerts
Λίγες ώρες πριν καθίσουν στο ίδιο τραπέζι οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η πρωτοβουλία «Αγοράστε Ευρωπαϊκά» έχει ήδη πυροδοτήσει έντονες αντιπαραθέσεις. Στη Σύνοδο Κορυφής των «27», που διεξάγεται στο ιστορικό κάστρο Alden Biesen στο Βέλγιο, το ζήτημα της ενίσχυσης των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων σε στρατηγικούς τομείς αναδεικνύεται σε πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα σε χώρες που ζητούν πιο προστατευτική βιομηχανική πολιτική και σε εκείνες που επιμένουν στη διατήρηση του ελεύθερου εμπορίου και των ανοιχτών αγορών.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Με φόντο την απώλεια ανταγωνιστικότητας έναντι ΗΠΑ και Κίνας, η συζήτηση για την «ευρωπαϊκή προτίμηση» αποκτά κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της επόμενης οικονομικής στρατηγικής της Ένωσης.
Πιο αναλυτικά οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να διαφωνήσουν για το κατά πόσο το «Buy European-Αγοράστε Ευρωπαϊκά» μπορεί να αποτελέσει απάντηση στη φθίνουσα οικονομική πορεία της Ευρώπης, κατά τη διάρκεια συνόδου με αντικείμενο τη διασφάλιση του μέλλοντος της ηπείρου σε ένα ολοένα και πιο ασταθές παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον.
Σε ένα περιφραγμένο κάστρο στην ανατολική βελγική ύπαιθρο, οι 27 ηγέτες της ΕΕ θα συγκεντρωθούν για μια συνεδρία ιδεών σχετικά με το πώς η Ευρώπη μπορεί να ανακτήσει την ανταγωνιστικότητά της έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας, σε μια περίοδο οικονομικών απειλών και πολιτικής αναταραχής.
Φθάνοντας στη σύνοδο, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε: «Έχουμε σαφή προτεραιότητα την ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης στην Ευρώπη. Αυτό είναι απαραίτητο για την ευημερία μας, για τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και για τη διατήρηση του κοινωνικοοικονομικού μας μοντέλου».
Το ζήτημα της μειωμένης ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης απασχολεί εδώ και καιρό την ΕΕ, ωστόσο απέκτησε νέα επείγουσα διάσταση μετά τις επώδυνες ευαλωτότητες που αποκαλύφθηκαν με την αιφνίδια απώλεια του ρωσικού φυσικού αερίου το 2022, τους εμπορικούς πολέμους του Ντόναλντ Τραμπ και την επιδίωξη της Κίνας για οικονομική κυριαρχία μέσω γενναίων κρατικών επιδοτήσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΕ εξετάζει την έως πρόσφατα ταμπού πολιτική της «ευρωπαϊκής προτίμησης», δηλαδή της ενίσχυσης ευρωπαϊκών επιχειρήσεων σε στρατηγικούς τομείς, όπως η καθαρή τεχνολογία. Η πρωτοβουλία «Buy European», την οποία προωθεί εδώ και καιρό η Γαλλία, θα μπορούσε να συνεπάγεται την επιβολή υποχρεώσεων στις κυβερνήσεις να δίνουν προτεραιότητα σε εγχώρια παραγόμενα προϊόντα κατά τις δημόσιες συμβάσεις.
Αργότερα μέσα στον μήνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει έναν Νόμο Επιτάχυνσης της Βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act), ο οποίος εκτιμάται ότι θα θέτει στόχους για το ποσοστό ευρωπαϊκού περιεχομένου σε μια σειρά στρατηγικών προϊόντων, όπως τα ηλιακά πάνελ και τα ηλεκτρικά οχήματα.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, δήλωσε αυτή την εβδομάδα σε ευρωπαϊκές εφημερίδες ότι η ευρωπαϊκή προτίμηση θα πρέπει να επικεντρωθεί σε ορισμένους στρατηγικούς τομείς, όπως οι καθαρές τεχνολογίες, τα χημικά, ο χάλυβας, η αυτοκινητοβιομηχανία και η άμυνα, «διαφορετικά οι Ευρωπαίοι θα παραμεριστούν».
Χαρακτήρισε την ευρωπαϊκή προτίμηση «αμυντικό μέτρο» και απαραίτητη, διότι «αντιμετωπίζουμε αθέμιτους ανταγωνιστές που δεν σέβονται πλέον τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου».
Μια ομάδα βόρειων ευρωπαϊκών χωρών που υπερασπίζονται το ελεύθερο εμπόριο εξέφρασε επιφυλάξεις για την ιδέα. Κοινό έγγραφο των σκανδιναβικών και βαλτικών χωρών, καθώς και της Ολλανδίας, αναφέρει ότι η ευρωπαϊκή προτίμηση «ενδέχεται να προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο περίπλοκης ρύθμισης» και να αποθαρρύνει επενδύσεις.
Ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας, Μίχολ Μάρτιν, δήλωσε: «Πρέπει, κατά την άποψή μου, να προστατεύσουμε το ανοιχτό και ελεύθερο εμπορικό ήθος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και θα υπάρξουν συζητήσεις γύρω από αυτό».
Ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ουλφ Κρίστερσον, εξέφρασε επιφυλάξεις απέναντι σε οποιαδήποτε προστατευτική ατζέντα. «Η βασική ιδέα της προστασίας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, εάν αυτός είναι ο σκοπός του Buy European, ώστε να αποφεύγονται οι εμπορικές σχέσεις ή οι συνεργασίες με άλλες χώρες, με βρίσκει ιδιαίτερα σκεπτικό», δήλωσε στους Financial Times.
Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, και η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, απέφυγαν να τοποθετηθούν ευθέως σε πρόσφατο κοινό τους έγγραφο, ωστόσο συμφώνησαν στην ανάγκη «νομοθετικής αυτοσυγκράτησης», δηλαδή λιγότερης ευρωπαϊκής ρύθμισης. Αμφότεροι επιθυμούν να προχωρήσει περαιτέρω η ατζέντα απορρύθμισης της ΕΕ.
Η ενίσχυση της γερμανοϊταλικής συνεργασίας έχει προκαλέσει ερωτήματα για την κατάσταση της γαλλογερμανικής σχέσης, του παραδοσιακού «κινητήρα» της ευρωπαϊκής ενοποίησης.
Παρά τη βελτίωση των γαλλογερμανικών σχέσεων μετά την εκλογή του Μερτς, Παρίσι και Βερολίνο διαφωνούν σε καίρια οικονομικά ζητήματα. Ο Μερτς εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι στην έννοια του Buy European, προκρίνοντας πιο επιθετική απορρύθμιση και εμπορικές συμφωνίες.
Ο Μερτς και ο Μακρόν διαφωνούν επίσης για τη μακροχρόνια υπό διαπραγμάτευση εμπορική συμφωνία της ΕΕ με τη Mercosur. Ενώ ο Γερμανός ηγέτης ζητά ταχεία έναρξη ισχύος της συμφωνίας με τις χώρες της Νότιας Αμερικής, ο Μακρόν τη χαρακτήρισε «κακή συμφωνία».
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υιοθέτησε πιο προσεκτική στάση απέναντι στο Buy European. Μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ανέφερε ότι η ευρωπαϊκή προτίμηση αποτελεί «αναγκαίο εργαλείο» σε στρατηγικούς τομείς.
«Θέλω όμως να είμαι σαφής – πρόκειται για μια λεπτή ισορροπία», σημείωσε, προσθέτοντας ότι κάθε πρόταση πρέπει να «στηρίζεται σε ισχυρή οικονομική ανάλυση και να συνάδει με τις διεθνείς μας υποχρεώσεις».
Το ζήτημα του Buy European αποτελεί μόνο ένα μέρος της ευρείας ατζέντας της συνόδου που διεξάγεται στο Άλντεν Μπίεζεν στο Λιμβούργο, σε κτήμα που ιδρύθηκε τον 13ο αιώνα από τους Τεύτονες Ιππότες. Οι ηγέτες θα συζητήσουν επίσης την απορρύθμιση, τον κατακερματισμό των κεφαλαιαγορών που περιορίζει τις επενδύσεις στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, καθώς και τα εμπόδια στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά που δυσχεραίνουν το εμπόριο.
Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι υπάρχει «υπερβολική υπερρύθμιση» επιπλέον εθνικά επίπεδα κανονισμών που δυσκολεύουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων. Ως παράδειγμα, σημείωσε ότι ένα φορτηγό στο Βέλγιο μπορεί να ζυγίζει 44 τόνους, αλλά όταν περνά στη Γαλλία επιτρέπεται να μεταφέρει μόνο 40 τόνους.
Οι ηγέτες θα ακούσουν επίσης τον Μάριο Ντράγκι και τον Ενρίκο Λέτα, δύο πρώην πρωθυπουργούς της Ιταλίας, οι οποίοι έχουν συντάξει εκθέσεις-οδηγούς για την οικονομική στρατηγική. Ο Ντράγκι προειδοποίησε πρόσφατα ότι η τρέχουσα παγκόσμια οικονομική τάξη «έχει τελειώσει» και ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να καταστεί «υποδεέστερη, διχασμένη και αποβιομηχανοποιημένη ταυτόχρονα».
Τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να μεταβεί «από συνομοσπονδία σε ομοσπονδία», επισημαίνοντας ότι το δικαίωμα βέτο των κρατών-μελών σε κρίσιμες πολιτικές καθιστά τις χώρες «ευάλωτες στο να απομονώνονται μία προς μία».
Αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες λήψης αποφάσεων στην ΕΕ, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι είναι ανοιχτή στο ενδεχόμενο να προχωρήσει η υιοθέτηση νομοθεσίας για την ενοποίηση των κεφαλαιαγορών σε μικρότερη σύνθεση κρατών, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία και των 27.
«Πρέπει να προχωρήσουμε και να άρουμε τα εμπόδια που μας εμποδίζουν να γίνουμε ένας πραγματικός παγκόσμιος γίγαντας», κατέληξε, αναφερόμενη στα σχέδια για την ενοποίηση του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου