Αθήνα: Οι γειτονιές που δεν θα αναγνωρίζεις σε 5 χρόνια Airbnb, burger και pilates: Πού χτυπά η καρδιά του gentrification στην Αθήνα.

 
 
 


Ο εξευγενισμός (gentrification) είναι η διαδικασία κατά την οποία μια περιοχή -συνήθως πιο λαϊκή, υποβαθμισμένη ή εναλλακτική- αρχίζει να προσελκύει επενδύσεις, τουρισμό και πιο εύπορους κατοίκους.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.

Οι τιμές ανεβαίνουν, τα ενοίκια εκτοξεύονται και μαζί αλλάζει και η φυσιογνωμία της γειτονιάς.


Στην Αθήνα το φαινόμενο έχει πολύ συγκεκριμένα «σημάδια»: Airbnb παντού, πολυκατοικίες με τα μικρά κουτάκια-θηρίδες για τα κλειδιά στην είσοδο, smashed burger, νυχάδικa, μπαρμπέρικα, crossfit ή pilates studio, vintage ρούχα, street food σε κάθε γωνία. Συχνά όλα μαζί στο ίδιο τετράγωνο.Shutterstock

Η αλήθεια είναι πως αυτά τα βλέπουμε πλέον λίγο-πολύ στις περισσότερες περιοχές της Αθήνας. Στο κέντρο όμως, το φαινόμενο είναι πολύ πιο έντονο – και πιο επιθετικό.

Και μια απαραίτητη σημείωση: δεν είναι όλα τα καινούργια μαγαζιά κακά, ούτε κάθε ανανέωση είναι καταστροφή. Πολλές περιοχές κρατούν ακόμα τον χαρακτήρα τους. Όμως η αίσθηση είναι πως η ισορροπία χάνεται και το «λίγο» γίνεται «πάρα πολύ».
Εξάρχεια: Aπό πολιτικό σύμβολο σε real estate hotspot

Τα Εξάρχεια υπήρξαν για δεκαετίες το απόλυτο εναλλακτικό στέκι της Αθήνας, με βαθείς δεσμούς με το αναρχικό κίνημα και τις κουλτούρες του δρόμου.


Μαγαζιά-τοπόσημα όπως το Floral και το Decadence έχουν κλείσει εδώ και χρόνια, ενώ πρόσφατα έκλεισε και το ιστορικό σουβλατζίδικο «Ο Κάβουρας».

Ο εξευγενισμός επικεντρώνεται ιδιαίτερα γύρω από την πλατεία Εξαρχείων. Εν αναμονή της έλευσης του Μετρό (Γραμμή 4), η περιοχή έχει ήδη αλλάξει δραστικά: πανάκριβα Airbnb, mainstream μπαράκια, επενδυτικά διαμερίσματα.Shutterstock
Κουκάκι: Το «παιδί» του Airbnb

Το Κουκάκι παλαιότερα θεωρούνταν μια αδιάφορη, κακοφωτισμένη γειτονιά. Η έλευση του Μετρό (σταθμοί Ακρόπολη και Συγγρού-Φιξ) και η έκρηξη του Airbnb, ειδικά από τη δεκαετία του 2010 και μετά, το μετέτρεψαν σε τουριστικό hotspot.

Σήμερα, τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί, τα διαμερίσματα γίνονται short-term rentals και οι κάτοικοι συχνά παραπονιούνται πως δεν βρίσκουν σπίτι στη γειτονιά τους.

Τα καφέ, τα brunch spots και τα wine bars έχουν δώσει νέα ζωή στην περιοχή, αλλά και μια ομοιομορφία που θυμίζει «πακέτο πόλης για επισκέπτες».


 

Ψυρρή: Aπό τα ρακόμελα στα hostel

Στο Ψυρρή πολλοί millennials θυμούνται τα πρώτα ρακόμελα και τους ναργιλέδες στα φοιτητικά τους χρόνια. Μετά, ήρθε η βαθιά κρίση της δεκαετίας του 2010 και η περιοχή ερήμωσε.Shutterstock

Σήμερα είναι γεμάτη τουρίστες: μπαρ με δυνατή μουσική, γλυκοπωλεία, παγωτατζίδικα, street & ethnic food, hostels και φυσικά Airbnb παντού.

Από τη μία, ο εξευγενισμός έβγαλε τη γειτονιά από την κρίση. Από την άλλη, ο χαρακτήρας της άλλαξε ριζικά: εκεί που κυριαρχούσαν Έλληνες φοιτητές, πλέον κυριαρχούν ξένοι επισκέπτες.
H Κυψέλη στην εποχή του gentrification

Η Κυψέλη έχει ζήσει πολλές ζωές: κλασική αστική Αθήνα, παρακμή, κακή φήμη και τώρα gentrification.

Η Φωκίωνος Νέγρη είναι γεμάτη τραπεζάκια, νέα καφέ και μπαρ ανοίγουν διαρκώς, η Δημοτική Αγορά έχει γεμίζει new-age μαγαζάκια, ενώ τα παλιά διαμερίσματα ανακαινίζονται.


Το πάρκινγκ είναι σχεδόν ανύπαρκτο και η μελλοντική έλευση της Γραμμής 4 του Μετρό ενισχύει τις ανησυχίες για περαιτέρω άνοδο τιμών. Η πολυπολιτισμικότητα παραμένει, αλλά η αγορά ήδη «μυρίζει» επένδυση.
Μεταξουργείο – Κεραμεικός: Η νέα hot περιοχή

Το Μεταξουργείο και ο Κεραμεικός κινούνται στα όρια.

Έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους αρκετά Airbnb, νεο-καφενεία με καλές τιμές, δίπλα σε ακριβά εστιατόρια που θυμίζουν περισσότερο destination dining παρά γειτονιά.

Η περιοχή κρατά ακόμα έναν νεανικό, φασαίικο χαρακτήρα και ίσως αυτό είναι που την κάνει ενδιαφέρουσα. Το ερώτημα είναι για πόσο.
Πετράλωνα

Στα Πετράλωνα -ειδικά στα Άνω Πετράλωνα- το καταλαβαίνεις από τον ΗΣΑΠ: η στάση αδειάζει μαζικά. Η περιοχή έχει γίνει πόλος έλξης για νέους κατοίκους.


Νεο-καφενεία, γαστροταβέρνες, μαγαζιά που ανοίγουν και κλείνουν διαρκώς. Η γειτονιά κρατά ακόμα μια «σπιτική» αίσθηση, αλλά οι τιμές ανεβαίνουν και το πάρκινγκ αποτελεί μόνιμο εφιάλτη.
Εμπορικό Τρίγωνο: Ο πρώτος γύρος του gentrification

Στο λεγόμενο Εμπορικό Τρίγωνο – Κολοκοτρώνη, Αιόλου, Πλατεία Αγίας Ειρήνης – η αναβίωση ξεκίνησε εδώ και χρόνια. Παλιά κτίρια βρήκαν νέα ζωή, οι πεζοδρομήσεις έφεραν κόσμο, καφέ και fast food άνοιγαν το ένα μετά το άλλο.

Στην Αιόλου και γύρω από την Πλατεία Αγίας Ειρήνης οι τουρίστες είναι σταθερή παρουσία.

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η περιοχή μοιάζει να περνά μια πιο «down» φάση. Δεν συγκεντρώνει τον ίδιο ενθουσιασμό όπως παλιά, ίσως γιατί το gentrification έχει πλέον εξαπλωθεί παντού.