Απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά έχει προκαλέσει μεγάλες αντιδράσεις στον νομικό κόσμο
Πηγή Intime
Σοφία ΣπίγγουΛίνα Γιάνναρου
Τι συνιστά γεγονός ανωτέρας βίας για τα ελληνικά δικαστήρια; Το θέμα απασχολεί την επικαιρότητα και προκάλεσε την αντίδραση των Δικηγορικών Συλλόγων Αθηνών και Πειραιά μετά την απόφαση 132/2026 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς.
Το δικαστήριο απέρριψε το αίτημα εταιρείας που δικάστηκε ερήμην, επειδή η πληρεξούσια δικηγόρος της γέννησε πρόωρα, κρίνοντας ότι η μητέρα όφειλε να έχει μεριμνήσει για την υπόθεση. Πώς αντιλαμβάνεται την έννοια της ανώτερης βίας η νομολογία, και που φτάνει το μέτρο του «μέσου συνετού δικηγόρου»; Ως ανωτέρα βία που συνιστά λόγο ανακοπής ερημοδικίας, λογίζεται κάθε απρόβλεπτο γεγονός, φυσικό ή προερχόμενο από ανθρώπινη ενέργεια, το οποίο δεν μπορούσε να προβλεφθεί και να αποτραπεί στη συγκεκριμένη περίπτωση ούτε με μέτρα άκρας επιμελείας και συνέσεως εκ μέρους του διαδίκου.
Η απρόβλεπτη, αιφνίδια και βαριά σωματική ή πνευματική ασθένεια του διαδίκου ή του δικηγόρου του, η καταρρακτώδης βροχή αλλά ακόμα και η ανωμαλία στα κυκλοφοριακά μέσα έχουν γίνει δεκτά ως λόγοι ανωτέρας βίας από τα ελληνικά δικαστήρια. Η δηλητηρίαση του δικηγόρου, η απώλεια των αισθήσεών του ή και η αιφνίδια ασθένεια του συγγενικού του προσώπου το πρωινό της δίκης θεωρούνται λόγοι ανωτέρας βίας, ωστόσο το Μονομελές Εφετείο Πειραιά έκρινε πως ο πρόωρος τοκετός μιας γυναίκας και η παραμονή του νεογνού σε θερμοκοιτίδα δεν αποτελούν τέτοιο λόγο.
Η υπόθεση ξεκίνησε στις αρχές του 2022, όταν μια εταιρεία κατέθεσε αγωγή στο Πρωτοδικείο Πειραιώς, όμως η απόφαση που εκδόθηκε το 2023 δεν ήταν υπέρ της. Στα τέλη του ίδιου έτους άσκησε έφεση, επιδιώκοντας επανεξέταση της υπόθεσης σε δεύτερο βαθμό, με τη συζήτηση να ορίζεται για τις αρχές του 2025. Την ημέρα εκείνη, ωστόσο, η εταιρεία δεν εκπροσωπήθηκε από τη δικηγόρο της, με αποτέλεσμα το Εφετείο να απορρίψει την έφεση χωρίς να εξετάσει την ουσία, λόγω απουσίας της εγκαλούσας πλευράς. Η εταιρεία αντέδρασε καταθέτοντας εντός 15 ημερών αίτηση για την ακύρωσή της εφετειακής απόφασης υποστηρίζοντας ότι η απουσία δεν οφειλόταν σε αμέλεια αλλά σε λόγο ανωτέρας βίας στο πρόσωπο της δικηγόρου της. Κάπως έτσι, στο «μικροσκόπιο» του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά μπήκε το κρίσιμο ερώτημα αν ο πρόωρος τοκετός συνιστά περίπτωση «ανώτερης βίας».
Από τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης προκύπτει ότι την Πρωτοχρονιά του 2025 η δικηγόρος εισήχθη εσπευσμένα στο νοσοκομείο για πρόωρο τοκετό. Το μωρό γεννήθηκε με αναπνευστικά προβλήματα και έμεινε στην Εντατική Νεογνών μέχρι τις 6 Ιανουαρίου. Τις επόμενες ημέρες, όσο πλησίαζε η δικάσιμος της 9ης Ιανουαρίου, η δικηγόρος βρισκόταν σε ιδιαίτερα επιβαρυμένη κατάσταση, καθώς αντιμετώπιζε τις συνέπειες της λοχείας, με πυρετό και έντονη σωματική εξάντληση, ενώ παράλληλα ήταν ψυχολογικά καταπονημένη από την αγωνία για την υγεία του νεογνού της. Κατά την εταιρεία, οι συνθήκες αυτές δεν της επέτρεπαν ούτε να παραστεί στο δικαστήριο ούτε να μεριμνήσει εγκαίρως για την αντικατάστασή της.
Ωστόσο, κατά την εφέτη που δίκασε την υπόθεση «ο ισχυρισμός ότι η πληρεξούσια δικηγόρος παρέμεινε κλινήρης και εμπύρετη στην οικία της από 6.1.2025 έως 13.1.2025 δεν πιθανολογήθηκε, αφού κανένα ιατρικό έγγραφο ή άλλο αποδεικτικό μέσο δεν προσκομίζεται, ενώ ούτε η επιβαρυμένη ψυχολογία της λόγω του πρόωρου τοκετού και της βραχείας νοσηλείας του νεογνού της, πιθανολογήθηκε ότι κατέστησαν αυτήν ανίκανη να μεριμνήσει για την προάσπιση των συμφερόντων του εντολέως της, ειδοποιώντας τηλεφωνικά κάποιον συνεργάτη της ή έστω και τον εντολέα της προκειμένου ο τελευταίος να αναθέσει την εκπροσώπησή του, κατά τη συζήτηση της έφεσης, σε άλλο δικηγόρο της επιλογής του». Μάλιστα, στο σκεπτικό της απόφασης αναφέρεται πως η δικηγόρος σε κάθε περίπτωση θα βρισκόταν σε προχωρημένη κύηση και «δεν μερίμνησε ώστε να ενημερώσει τους συνεργάτες του γραφείου της ή άλλο συνάδελφο δικηγόρο για την εκκρεμότητα των δικαστικών της υποθέσεων (…), ενέργεια που ήταν αναμενόμενη από το μέσο συνετό δικηγόρο, στις οποίες εκείνη δεν προέβη».
Η απόφαση προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Δικηγορικού Συλλόγου Πειραιά, που σε ανακοίνωσή του υπογραμμίζει ότι «η εφαρμογή του νόμου δεν είναι μία μηχανική διαδικασία, αλλά απαιτεί ενσυναίσθηση». Ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Πειραιά, Ηλίας Κλάππας, συνεχίζει λέγοντας πως «κανένα δικαστήριο δεν μπορεί να επιβάλει σε έναν δικηγόρο να παραχωρήσει τη θέση του σε άλλον ή να υποχρεώσει έναν πολίτη να αλλάξει τον δικηγόρο του». Την έντονη ανησυχία του εξέφρασε και ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, που σε ανακοίνωσή του, προαναγγέλλει την πρόθεσή του να ληφθούν πρωτοβουλίες για την επαναξιολόγηση και την τροποποίηση των Κωδίκων.
«Eίναι μια βαθιά τραυματική εμπειρία»
«Ο πρόωρος τοκετός έχει συνδεθεί με αυξημένα επίπεδα στρες, όχι καλό ύπνο, κατάθλιψη, ακόμα και ψύχωση»
Της ΛΙΝΑΣ ΓΙΑΝΝΑΡΟΥ
Εχεις μόλις γεννήσει, αλλά ακόμα δεν το έχεις συνειδητοποιήσει. Εγιναν όλα πολύ γρήγορα. Προεκλαμψία, καισαρική, το παιδί στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών κι εσύ στο δωμάτιο ψηλαφίζοντας για πρώτη φορά τον κόσμο ως μαμά. Κινείσαι με δυσκολία, κάθε λεπτό ανακαλύπτεις ακόμα ένα σημείο που πονάς. Πονάει το στήθος σου, γεμίζει γάλα, προσπαθείς με το θήλαστρο να το αντλήσεις. Αυτό που πονάει βέβαια περισσότερο είναι που είσαι μαμά χωρίς μωρό. Το κοιτάς όταν σου επιτρέπεται μέσα από τη θερμοκοιτίδα να παίρνει τις πρώτες ανάσες στη ζωή. Πέντε χρόνια μετά ακόμα παίζει αυτό το «τουτ τουτ τουτ» της ΜΕΝΝ στο κεφάλι σου.
«Είναι ξεκάθαρο πια, η βιβλιογραφία είναι άφθονη, ότι ο πρόωρος τοκετός αποτελεί μια βαθιά τραυματική εμπειρία» λέει στην «Κ» ο Γιώργος Μαυρογεώργος. Παιδίατρος Νεογνολόγος. Διευθυντής Μονάδας Εντατικής Θεραπείας ΜΕΝΝ του Μητέρα. «Είναι γνωστό, αλλά στην Ελλάδα κωφεύουμε» προσθέτει. Εχει συνδεθεί με αυξημένα επίπεδα στρες, όχι καλό ύπνο, κατάθλιψη, ακόμα και ψύχωση. Ο αποχωρισμός από το μωρό είναι βίαιος. Εμείς λέμε ότι δεν είναι μόνο πρόωρο το μωρό. Είναι και πρόωροι οι γονείς που δεν έχουν προετοιμαστεί για την έλευσή του. Είχαν ονειρευτεί να βγαίνουν από το μαιευτήριο για παράδειγμα με το μωρό τους, αλλά φεύγουν χωρίς αυτό».
Η Ολγα γέννησε πρόωρα δίδυμα. Ο γιος της έμεινε για λίγο στη Μονάδα, αλλά η κόρη της γεννήθηκε μόλις 1.400 γραμμάρια και χρειάστηκε να νοσηλευτεί για 25 ημέρες συνολικά. Ακόμα δεν μπορεί να συμφιλιωθεί με το γεγονός ότι αναγκάστηκε να επιστρέψει στην πόλη όπου ζει χωρίς το ένα της παιδί. «Δεν φτάνει το σοκ της ξαφνικής γέννας, το να μη σου δίνουν το παιδί είναι ακόμα μεγαλύτερο σοκ. Θυμάμαι να έχω μια θολούρα. Εχει αλλάξει το σώμα μου, οι ορμόνες είναι πάνω κάτω και η αγωνία στα ύψη. Το μόνο που σε νοιάζει είναι τα παιδιά. Να είναι καλά». Η Κάτια γέννησε το δεύτερο παιδί της στις 33 εβδομάδες λόγω του συνδρόμου HELLP που προκαλεί ηπατική προσβολή. «Καμία σχέση με τους τοκετούς που βλέπουμε στις ταινίες. Καισαρική με ολική νάρκωση και μετά μπήκαμε και οι δύο εντατική. Τον κράτησα μετά από 18 μέρες.» Θυμάται εκείνο το διάστημα να είναι «ένα φάντασμα». «Εκανα ρομποτικές κινήσεις. Μέχρι να τον κρατήσω, δεν ένιωθα ότι έχω κάνει δεύτερο παιδί.»
Η πρόωρη γέννηση του παιδιού αποτελεί πλήγμα για μια μητέρα που αισθάνεται ότι δεν «μπόρεσε να την οδηγήσει σε αίσιο πέρας, με αποτέλεσμα να την αφήνει με ένα αίσθημα ανικανοποίητου» λέει η ψυχαναλύτρια και επιστημονική υπεύθυνη του Ινστιτούτου Προαγωγής της Ψυχικής Υγείας στην Εγκυμοσύνη ΚΟΙΤΙΔΑ, Μερόπη Μιχαλέλη. Όπως λέει, στο μυαλό της ενδεχομένως ο ερχομός του μωρού της ήταν εξιδανικευμένος. «Αντίθετα, ο πρόωρος τοκετός βιώνεται ως οδυνηρό γεγονός. Το πρόωρο νεογνό έρχεται σε πλήρη σύγκρουση με το ιδανικό παιδί της φαντασίας της και επιβεβαιώνει τους χειρότερους φόβους της, που, ενδεχομένως, είχαν προηγηθεί ήδη κατά την κυοφορία. Η εικόνα του πρόωρου βρέφους, που νοσηλεύεται στη ΜΕΝΝ, σε πλήρη εξάρτηση από τα μηχανήματα που το κρατούν στη ζωή είναι μια εικόνα πολύ ανησυχητική και ανοίκεια. Η συνάντηση της μητέρας με το παιδί της γίνεται υπό δυσμενείς συνθήκες και για τους δύο. Η ρυθμικότητα και η αρμονία στην ημερήσια σχέση μητέρας – βρέφους, η τόσο απαραίτητη για την εδραίωση των βασικών λειτουργιών, είναι ελλειμματική και, πολλές φορές, χαοτική». Για την κ. Μιχαλέλη, αυτή η εικόνα μπορεί να συνοδεύει μια μητέρα για τα επόμενα χρόνια. «Στην περιγεννητική περίοδο οι τραυματικές καταστάσεις κρυσταλλώνονται στη σκέψη μας. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές μητέρες πρόωρων μωρών είναι τα πρώτα χρόνια υπερπροστατευτικές».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου