Μέσα από ένα αφιέρωμα της Ταινιοθήκης της Ελλάδος - Κινηματογραφική βουτιά στα άδυτα των πολιτικών συγκεντρώσεων του παρελθόντος
Κεντρικοί δρόμοι της πρωτεύουσας πλημμυρισμένοι από εκατομμύρια φανατικών ψηφοφόρων, επαρχιακές πλατείες γεμάτες εκλογικά κέντρα υποψηφίων και καφενεία καλυμμένα από κομματικές σημαίες, φωνές δυνατές, τραγούδια, συνθήματα, υποσχέσεις, ρουσφέτια, πολιτικοί αρχηγοί σε μπαλκόνια που γνωρίζουν αποθεωτική υποδοχή...
Οι γνώριμες αυτές εικόνες σε όσους έζησαν τις κατά κύριο λόγο τη δεκαετία του ΄80 αλλά και η εξέλιξη των εγχώριων πολιτικών συγκεντρώσεων αναβιώνουν, στις 27 και 28 Απριλίου στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, όπου θα προβληθεί το αφιέρωμα με τίτλο «Προεκλογικές Εκστρατείες: Δημοκρατία ή Χειραγώγηση».
Πρόκειται για μια περιήγηση αλλά και μια κοινωνικοπολιτική ανάλυση ταυτόχρονα στην μετεξέλιξη των προεκλογικών εκστρατειών σε διάφορες περιοχές της χώρας, από το 1974 έως το 2012, μέσα από δύο ταινίες σε σκηνοθεσία της προέδρου της Ταινιοθήκης της Ελλάδος Μαρίας Κομνηνού.
Πλάνο από την ταινία «Ώρα του λαού»Η πρώτη είναι η «Ώρα του λαού» (1982), ένα δοκίμιο πάνω στην πολιτική ανθρωπολογία που ανιχνεύει όρους όπως «πολιτική πελατεία» και «λαϊκισμός». Γυρίστηκε στην προεκλογική εκστρατεία του 1981 σε τρία χωριά της Αιτωλοακαρνανίας, ενός νομού με ισχυρούς δεσμούς με το πελατειακό σύστημα, που όμως εκπλήσσει συχνά τους πολιτικούς παρατηρητές, ακολουθώντας ριζοσπαστικά πολιτικά ρεύματα.
Ο φακός του εστιάστηκε στις καμπάνιες των υποψήφιων της Ν.Δ. Γιώργου Σταμάτη και Διονύση Λιβανού, των υποψήφιων του ΠΑΣΟΚ Χρήστου Ροκόφυλλου και Γιώργου Σερπάνου, όπως και άλλων δύο υποψήφιων έναν του ΚΚΕ και έναν του ΚΚΕ εσ. Σε αντίστιξη παραθέτει τον αντίλογο του λαού, ο οποίος λειτουργεί εδώ όχι ως στοιχείο διακοσμητικό, αλλά ως έναρθρος παράγοντας που προσφέρει στον θεατή το άλλο σκέλος της μαρτυρίας.
Πλάνο από την ταινία - ντοκιμαντέρ «Καβάλα – Νοέμβρης 1974»Τη δεύτερη ταινία με τίτλο «Καβάλα – Νοέμβρης 1974» (1975) η Μαρία Κομνηνού τη συν-σκηνοθέτησε με τον αείμνηστο διευθυντή της Ταινιοθήκης Θόδωρο Αδαμόπουλο. Πρόκειται ένα ντοκιμαντέρ-ντοκουμέντο που ιχνηλατεί τις προεκλογικές δράσεις στον μαχητικά πολιτικοποιημένο νομό της Καβάλας τις πρώτες μέρες της Μεταπολίτευσης, υπογραμμίζοντας τις ανησυχίες και τις αντιδράσεις των κατοίκων της περιοχής, όσο και τις ζυμώσεις στο εσωτερικό των σωματείων εργαζομένων στις ανθούσες τότε καπνοβιομηχανίες.
Το φιλμ περιλαμβάνει ιστορικής σημασίας πλάνα από προεκλογικές συγκεντρώσεις και ομιλίες, ενώ καταγράφονται, μέσα και από μοναδικά αποσπάσματα συνεντεύξεων, πρωταγωνιστικές μορφές του πολιτικού βίου της περιόδου, όπως ο Γεώργιος Ράλλης, ο Ανδρέας Παπανδρέου ή ο Γεώργιος Μαύρος, καθώς και οι τοπικοί υποψήφιοι Νικόλαος Μάρτης, Γιώργος Παναγιωτόπουλος και Μήτσος Παρτσαλίδης.
Πλάνο από την ταινία «Δημοκρατία, ο δρόμος του σταυρού»Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα προβληθεί, επίσης, η ταινία του Μάρκου Γκαστίν «Δημοκρατία, ο δρόμος του σταυρού» (2012), ένα διεισδυτικό πορτρέτο της άσκησης της πολιτικής στην Ελλάδα των παλλόμενων συνεπειών της κρίσης, με άξονα τις εκλογές της 6ης Μαΐου 2012. Το ντοκιμαντέρ αυτό καταγράφει με τη δική του ματιά τα πολιτικά ήθη που ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την κατάσταση της χώρας την εποχή εκείνη. Με την πολύτιμη συνδρομή άλλων πέντε ντοκιμαντερίστων (Κατερίνα Πατρώνη, Χάρης Ραφτογιάννης, Χριστόφορος Γεωργούτσος, Νικολία Αποστόλου και Γιάννης Μισουρίδης), ο Μάρκος Γκαστίν, κινηματογραφιστής με ξεχωριστή εμπειρία στο ντοκιμαντέρ της παρατήρησης, παρακολουθεί βήμα-βήμα την προεκλογική εκστρατεία τεσσάρων υποψηφίων για το βουλευτικό αξίωμα -Γιάννης Ραγκούσης για το ΠΑΣΟΚ, Νίκος Κωστόπουλος για τη Νέα Δημοκρατία, Ρένα Δούρου για τον ΣΥΡΙΖΑ και Ηλίας Παναγιώταρος για τη Χρυσή Αυγή- και ενδοσκοπεί την Ελλάδα σε μια ιστορική στιγμή πρόκλησης για τη δημοκρατία της. Χωρίς να καταφεύγει σε κανένα σχόλιο ή συνέντευξη, αφήνει τον θεατή να κρίνει μόνος του.
Σκηνή από το ντοκιμαντέρ «Ο κύριος Κανένας εναντίον του Πούτιν»Επιπλέον, θα προβληθεί σε αθηναϊκή πρεμιέρα, το πρόσφατα βραβευμένο με Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ «Ο κύριος Κανένας εναντίον του Πούτιν» (2025) που αποτελεί ένα μοναδικό σχόλιο για τον πολιτικό αυταρχισμό. Κεντρικός ήρωας είναι ο 33χρονος Πάβελ «Πάσα» Ταλάνκιν, δάσκαλος στο δημοτικό σχολείο μιας μικρής ρωσικής πόλης και αγαπητός μέντορα. Γνωστός για το χιούμορ και την αντισυμβατική του στάση, ο Πάσα κρεμά αφίσες υπέρ της δημοκρατίας στους τοίχους και προσφέρει το γραφείο του ως ασφαλές καταφύγιο σε μαθητές που νιώθουν απομονωμένοι. Όμως η αποστολή του ως δασκάλου τίθεται υπό αμφισβήτηση όταν, την επαύριο της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, εισάγεται μια νέα πολιτική πατριωτικής εκπαίδευσης που τον υποχρεώνει στη διοργάνωση καθημερινών εκδηλώσεων κρατικής προπαγάνδας. Προσπαθώντας να διαχειριστεί την ενοχή και την ανημποριά του, αποφασίζει να υποδυθεί τον υπεύθυνο οπτικοακουστικού υλικού του σχολείου και να καταγράψει πώς ο πόλεμος αλλάζει τον σχολικό χώρο: νέοι καταπιεστικοί νόμοι, παιδικές οργανώσεις με στρατιωτικό προσανατολισμό και, τελικά, στρατολόγηση αποφοίτων για να πολεμήσουν στην Ουκρανία. Ώσπου συνειδητοποιεί ότι η ίδια του η ζωή κινδυνεύει.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΟΣ
Δευτέρα 27/4
18:00 Προσέλευση
18:15 Χαιρετισμός από την Πρόεδρο του ΔΣ της Ταινιοθήκης της Ελλάδος, Μαρία Κομνηνού
18:20 Η ώρα του λαού (1982, 38’)
19:00 Δημοκρατία, ο δρόμος του σταυρού (2012, 85’)
20:30 Στρογγυλό τραπέζι
Ομιλητές:
Μάρκος Γκαστίν – Σκηνοθέτης / Παραγωγός
Μαρία Κομνηνού – Πρόεδρος του ΔΣ της Ταινιοθήκης της Ελλάδος / Ομότιμη Καθηγήτρια Ε.Κ.Π.Α
Γιάννης Μαυρής – Εκλογολόγος / Διδάκτορας Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών
Μαρίνα Ρήγου – Δημοσιογράφος / Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών
Είσοδος με προσκλήσεις / Θα διατεθεί περιορισμένος αριθμός εισιτηρίων
Τρίτη 28/4
20:00 Καβάλα – Νοέμβρης 1974 (1975, 46’)
20:45 Ο κ. Κανένας εναντίον του Πούτιν (Mr. Nobody nod Putin, 2025, 90’)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου