Φωτογραφία: AP
Γράφει οΒασίλης Ανδριανόπουλος
Άκρως απογοητευτικά είναι για ακόμη μια φορά τα δεδομένα που αφορούν τις καισαρικές στη χώρα μας. Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) που δημοσίευσε το Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, σχεδόν δύο στις τρεις γεννήσεις στην Ελλάδα γίνονται με καισαρική τομή, αριθμός που κατατάσσει τη χώρα μας στην πρώτη θέση της σχετικής κατάταξης στην Ε.Ε. και στις πρώτες θέσεις παγκοσμίως.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Ταυτόχρονα, το κόστος των καισαρικών στη χώρα μας είναι ιδιαιτέρως υψηλό, ενώ οι συστάσεις του ΠΟΥ προκειμένου να περιοριστεί το φαινόμενο, δεν φαίνεται να έχουν ληφθεί υπόψη από την Ελλάδα.
«Αλματώδης αύξηση»
Όπως σημειώνεται στην έκθεση, τα δεδομένα του ΠΟΥ δείχνουν ότι παγκοσμίως, «ο αριθμός τοκετών με καισαρική ανά 1.000 γεννήσεις έχει υπερτριπλασιαστεί ανάμεσα στο 1990 και το 2023 (από το 6,7% στο 22%), με το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης να καταγράφεται στις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες του πλανήτη μας».
Σε ότι αφορά την χώρα μας, στην έκθεση σημειώνεται πως «δεν διαθέταμε μέχρι και το 2018 δεδομένα και επομένως η Ελλάδα μέχρι και την χρονιά αυτή ήταν απούσα στις βάσεις δεδομένων του ΠΟΥ και του ΟΟΣΑ. Παρόλα αυτά, επειδή υπήρχαν ισχυρές ενδείξεις για την αλματώδη αύξηση των καισαρικών στην Ελλάδα, το 2016, το γραφείο του ΠΟΥ στην Ευρώπη στο πλαίσιο της συνεργασίας του με το ελληνικό υπουργείο Υγείας, ενασχολήθηκε με αυτές».
Το 62,2% με καισαρικές
Σύμφωνα με αυτό το κείμενο του ΠΟΥ, η Ελλάδα θα έπρεπε να προβεί στη σύνταξη κανονιστικού πλαισίου, «με σκοπό τον περιορισμό του αριθμού των περιττών καισαρικών τομών». Αυτό το κανονιστικό πλαίσιο, θα πρέπει να είναι «βασισμένο στην τεκμηριωμένη ιατρική πρακτική, χρησιμοποιώντας τα εργαλεία που συνιστά ο ΠΟΥ για την προγεννητική και περιγεννητική φροντίδα…».
Τρία χρόνια μετά τη δημοσίευση του επίμαχου κειμένου του ΠΟΥ, η ΕΛΣΤΑΤ αρχίζει να παρέχει στοιχεία για τις γεννήσεις με καισαρική. Από τα στοιχεία αυτά, προέκυψε η συνεχιζόμενη αύξηση των καισαρικών, «καθώς ενώ αποτελούσαν το 2019 το 57,8% ανήλθαν στο 62,2% των γεννήσεων το 2023 θέτοντας τη χώρα μας στην πρώτη θέση ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ και πιθανότατα στις 10 υψηλότερες θέσεις παγκοσμίως».
«Δεν λήφθησαν υπόψη οι συστάσεις του ΠΟΥ»
Όπως σημειώνεται στην έκθεση του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, «είναι προφανές ότι οι συστάσεις της έκθεσης του ΠΟΥ δεν ελήφθησαν υπόψη, με αποτέλεσμα τα ήδη υψηλά ποσοστά των καισαρικών κατά τη σύνταξή της αντί να μειωθούν να αυξηθούν».
Σύμφωνα με όσα αναφέρονταν στο τότε κείμενο του ΠΟΥ, ο μεγάλος αριθμός καισαρικών στην Ελλάδα έχει «δυνητικά αρνητικές επιπτώσεις για την ασφάλεια των ασθενών, την ποιότητα της φροντίδας, την οικονομική προστασία των νοικοκυριών και την αποτελεσματικότητα στη χρήσης των πόρων του συστήματος υγείας».
«Υπερτριπλάσια ποσοστά από άλλες χώρες»
Πρόκειται για ποσοστά που σύμφωνα με την έκθεση, το 2023 ήταν υπερτριπλάσια «από τα αντίστοιχα άλλων χωρών όπως η Ολλανδία, η Σουηδία, η Σλοβενία, η Εσθονία, το Βέλγιο και η Γαλλία όπου οι καισαρικές δεν υπερβαίνουν τις 200 ανά 1.000 γεννήσεις».
Τα στοιχεία γίνονται ακόμη πιο επιβαρυντικά για την Ελλάδα, εφόσον ληφθεί υπόψη ότι σημειώνεται πως «τόσο η μέση ηλικία στη γέννηση όσο και το ποσοστό των προερχόμενων από υποβοηθούμενη αναπαραγωγή γεννήσεων δεν είναι πολύ υψηλότερο από άλλες χώρες, όπως δεν είναι πολύ υψηλότερο και το ποσοστό των γυναικών που τεκνοποιεί σε ηλικία 40 ετών και άνω (το ποσοστό αυτό το 2023 δεν διαφέρει σημαντικά ανάμεσα στην Ελλάδα, την Ισπανία και την Ιρλανδία – 10,65%, 10,79% και 11,27% αντίστοιχα)».
Την ίδια ώρα όμως, στην Ελλάδα έχουμε 622 καισαρικές ανά 1.000 γεννήσεις, στην Ισπανία μόλις 247 και στην Ιρλανδία 386.
Τα αίτια
Αυτή η «επιδημία» των καισαρικών στην Ελλάδα, προφανώς και δεν οφείλεται σύμφωνα με την έκθεση σε «ιατρικούς λόγους, εκτός και αν αποδειχθεί ότι η φυσιολογία των Ελληνίδων διαφοροποιείται σημαντικά αυτής των γυναικών άλλων ευρωπαϊκών χωρών όπως των Ισπανίδων ή των Ιρλανδέζων (πόσο μάλλον δε των Ισλανδέζων και των Ισραηλιτισσών καθώς στις δύο αυτές χώρες το ποσοστό των γυναικών που γεννούν με καισαρική είναι πολύ μικρότερο ακόμη και του 20%)».
Το γεγονός ότι ένα μεγάλο ποσοστό των καισαρικών στην Ελλάδα είναι περιττό, οφείλεται σύμφωνα με την έκθεση «κυρίως στην έλλειψη ενημέρωσης των γυναικών και στις πρακτικές των γυναικολόγων – μαιευτήρων (παρόλο που αυτοί γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες τα προβλήματα που μπορούν να προκληθούν από τις μη αναγκαίες καισαρικές), δευτερευόντως δε τις στάσεις των ίδιων των γυναικών, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό διαμορφώνονται από τους πρώτους».
«Επιβαρύνεται το κόστος τοκετού»
Είναι ενδεικτικό ότι σύμφωνα με τον διευθυντή του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών, Βύρωνα Κοτζαμάνη, τα εξαιρετικά υψηλά ποσοστά των καισαρικών, «από τα υψηλότερα στον πλανήτη, επιβαρύνουν το κόστος του τοκετού -τόσο της οικογένειας όσο και του ΕΟΠΠΥ- καθώς είναι υψηλότερο από αυτό ενός φυσιολογικού τοκετού».
Είναι ενδεικτικό ότι σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζονται από το genna.gr και τα οποία παρουσιάζονται στην έκθεση, όντως το κόστος γέννας μέσω καισαρικής τομής, είναι υψηλότερο από ενός φυσιολογικού τοκετού.
Σύμφωνα μάλιστα με έκθεση του ανεξάρτητου οργανισμού Health Care Cost Institute, το κόστος των καισαρικών στην Ελλάδα, είναι κατά 2,25 φορές υψηλότερο από το αντίστοιχο της Γερμανίας και κατά 1,95 από αυτό της Ισπανίας.
«Απαιτούνται άμεσα μέτρα»
Παράλληλα, οι καισαρικές συνιστούν σύμφωνα με τον κ. Κοτζαμάνη «ένα πρόβλημα δημόσιας υγείας και καθιστούν επείγουσα την ανάγκη παρεμβάσεων που θα πρέπει να στοχεύουν τους επαγγελματίες της υγείας, τις γυναίκες και τις οικογένειές τους. Το υπουργείο Υγείας δεν είναι δυνατόν να καλύπτει τις πρακτικές αυτές και οι γυναικολόγοι – μαιευτήρες να συνεχίζουν να τις αναπαράγουν στο διηνεκές».
Αυτός είναι ο λόγος που όπως σχολίασε ο ίδιος, «απαιτούνται άμεσα μέτρα για τον δραστικό περιορισμό των μη αναγκαίων καισαρικών», όπως αυτά που ελήφθησαν «σε μια σειρά χωρών, όταν τα ποσοστά των γεννήσεων με την μέθοδο αυτή, χωρίς να έχουν φθάσει ποτέ τα καταγεγραμμένα σήμερα επίπεδα στην Ελλάδα, ήταν πολύ υψηλά».
Ορισμένα από αυτά τα μέτρα, θα μπορούσαν σύμφωνα με τον ίδιο να είναι τα εξής: «μείωση της διαφοράς του κόστους κάλυψης των δύο τύπων τοκετού, υιοθέτηση σαφέστατων κλινικών κατευθυντηρίων γραμμών, ίδρυση περιγεννητικών κέντρων, βελτίωση της εκπαίδευσης και επανεκπαίδευση των μαιευτήρων και των μαιών, επαρκής στελέχωση του δημοσίου συστήματος υγείας, ευρύτατες δημόσιες καμπάνιες ενημέρωσης και, προφανώς, ενεργοποίηση των ιατρικών ενώσεων (Ελληνική Μαιευτική και Γυναικολογική Εταιρεία, Ένωση Μαιευτήρων – Γυναικολόγων Ελλάδας), καθώς χωρίς τη συνεργασία και την ενεργή συμμετοχή τους δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπισθεί η “επιδημία” των καισαρικών στη χώρα μας».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου