Γράφει οΒασίλης Ανδριανόπουλος
Πεπλανημένες εντυπώσεις στον καταναλωτή, αποσιώπηση ουσιωδών περιορισμών, επιλεκτική ανάδειξη στοιχείων και πρακτικές που δεν συνάδουν με τις απαιτήσεις της διαφάνειας. Κόλαφος κατά της Εθνικής Τράπεζας είναι η απόφαση που εξέδωσε το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, βάσει της οποίας απαγορεύθηκε η επιβολή της μηνιαίας χρέωσης των 0,80 ευρώ στους πελάτες της.
Η απόφαση την οποία δημοσιεύει σήμερα το iEidiseis.gr, εκδόθηκε στο πλαίσιο συλλογικής αντιπροσωπευτικής αγωγής που είχε καταθέσει η ΕΚΠΟΙΖΩ και αναδεικνύει τις πρακτικές μέσω των οποίων η Εθνική Τράπεζα προχώρησε σε παραπλανητική πληροφόρηση των πελατών της.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
«Η μοναδική μεταβολή εντοπίζεται στην τιμολόγηση»
Η Εθνική Τράπεζα απέστειλε το καλοκαίρι του 2025, επιστολή στους πελάτες της, μέσω της οποίας τους ενημέρωνε για τον νέο «Λογαριασμό Προνομίων». Η μηνιαία χρέωση για αυτά τα προνόμια ανερχόταν σε 0,80 ευρώ. Σύμφωνα όμως με την απόφαση του δικαστηρίου, προέκυψε πως από το περιεχόμενο της επιστολής που είχε στείλει η Εθνική Τράπεζα, «η αποκαλούμενη “μετατροπή” των υφιστάμενων λογαριασμών σε “λογαριασμούς προνομίων” δεν συνοδεύεται από κάποια μεταβολή των ουσιωδών χαρακτηριστικών της υποκείμενης καταθετικής σχέσης».
Όπως άλλωστε σημειώνεται, «δεν μπορεί να γίνει λόγος για μετατροπή των ως άνω καταθετικών λογαριασμών σε άλλο λογαριασμό με διαφορετικό περιεχόμενο, καθώς ήδη ο καταθέτης μπορούσε και του ήταν ξεκάθαρο ότι μπορεί να εκτελεί υπηρεσίες πληρωμών μέσω των λογαριασμών “Απλό Ταμιευτήριο” και “Απλός Τρεχούμενος”».
Αντιθέτως, η μοναδική μεταβολή «εντοπίζεται αποκλειστικά στο πεδίο της τιμολόγησης και δη στη δομή των χρεώσεων και τον τρόπο οργάνωσης των συναφών υπηρεσιών που συνδέονται με τη διενέργεια πράξεων πληρωμών».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΝ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΧΑΡΑΤΣΙ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ #1
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΝ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΧΑΡΑΤΣΙ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ#2
«Αποσιωπάται πλήρως»
Στην επίμαχη επιστολή της Εθνικής Τράπεζας, αναφέρονταν ως προνόμια η «δωρεάν μεταφορά χτημάτων έως 500 ευρώ ημερησίως μέσω IRIS Payments…». Σύμφωνα όμως με το δικαστήριο, αυτό που «αποσιωπάται πλήρως» είναι ότι «τούτο δεν αποτελεί κάποιο “προνόμιο” που παρέχει ο επίσημος “Λογαριασμός Προνομίων”, αφού η υπηρεσία μεταφοράς χρημάτων μέσω της εν λόγω υπηρεσίας δεν αποτελεί αντικείμενο ελεύθερης τιμολόγησης της εναγόμενης, αλλά εντάσσεται στο πλαίσιο λειτουργίας του διατραπεζικού συστήματος πληρωμών…».
Άλλωστε, «ήδη κατά τον χρόνο αποστολής της επίμαχης επιστολής, οι μεταφορές χρηματικών ποσών έως 500 ευρώ ημερησίως μέσω της υπηρεσίας IRIS Payments παρεχόταν άνευ προμήθειας…».
«Δημιουργεί πεπλανημένη εντύπωση στον καταναλωτή»
Αντίστοιχα, το δικαστήριο σημειώνει πως στην επίμαχη επιστολή της Εθνικής Τράπεζας, «προβάλλονται ως “προνόμια” του νέου λογαριασμού, μεταξύ άλλων, η δωρεάν διενέργεια εξερχόμενων και εισερχόμενων εμβασμάτων μέσω Digital Banking έως του ποσού των 5.000 και η δωρεάν φόρτιση προπληρωμένης κάρτας ανεξαρτήτως ποσού».
Όμως, σύμφωνα με το δικαστήριο, «οι επίμαχες παροχές δεν συνιστούν, στο σύνολό τους, πρόσθετη συμβατική ωφέλεια, αλλά, συμπίπτουν εν μέρει με υπηρεσίες ήδη παρεχόμενες άνευ χρέωσης δυνάμει του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου».
Παρόλα αυτά, η Εθνική Τράπεζα, παρουσιάζει αυτές τις παροχές «ως ενιαία δέσμη ωφελημάτων, συνδεόμενη με τη μηνιαία επιβάρυνση των 0,80 ευρώ, κατά τρόπο που δημιουργεί στον μέσο καταναλωτή την πεπλανημένη εντύπωση ότι η καταβολή του εν λόγω ποσού αποτελεί προϋπόθεση για την απόλαυσή τους».
Ωστόσο, στην ενημέρωση της τράπεζας, «δεν γίνεται οποιαδήποτε διάκριση μεταξύ υπηρεσιών που συνιστούν πράγματι πρόσθετη παροχή (λ.χ. συμμετοχή στο πρόγραμμα επιβράβευσης) και εκείνων που παρέχονται ήδη υποχρεωτικώς άνευ χρέωσης. Αντιθέτως, όλες εμφανίζονται ομοιόμορφα ως “δωρεάν” παροχές, με αποτέλεσμα η έννοια του “δωρεάν” να αποσπάται από το κανονιστικό της έρεισμα και να επανανοηματοδοτείται ως δήθεν συμβατικό πλεονέκτημα».
«Η χρέωση καθίσταται ο κανόνας»
Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι το δικαστήριο έκρινε πως η Εθνική Τράπεζα προέβη σε «παραπλανητική διάρθρωση της επίμαχης πληροφόρησης», η οποία μάλιστα εντείνεται «από τον τρόπο με τον οποίο δομείται η προτεινόμενη τροποποίηση της σύμβασης, καθώς προβλέπεται η αυτόματη μετατροπή των υφιστάμενων λογαριασμών… εκτός αν ο καταναλωτής δηλώσει εμπροθέσμως την αντίθεσή του, με αποτέλεσμα η μηνιαία χρέωση των 0,80 ευρώ να καθίσταται ο κανόνας για τον μην αντιδρώντα καταναλωτή (σύστημα opt-out)».
«Αποσιωπώνται ουσιώδεις περιορισμοί»
Κάτι επίσης σημαντικό είναι ότι «απαιτείται η ενεργητική και πλήρης διαβίβαση των προτεινόμενων τροποποιήσεων προς τον πελάτη – χρήστη, χωρίς να αρκεί η απλή παραπομπή σε ανάρτηση αυτών στον διαδικτυακό τόπο του παρόχου και η σχετική υπόδειξη για την εν λόγω ανάρτηση…».
Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως, «προκύπτει ότι η εναγόμενη δεν προέβη σε τέτοιου είδους γνωστοποίηση», παρά «περιορίζεται αποσπασματική και επιλεκτική προβολή ορισμένων χαρακτηριστικών του προτεινόμενου “Λογαριασμού Προνομίων”… χωρίς όμως να καθιστά άμεσα προσιτό το σύνολο των όρων που διέπουν τις σχετικές υπηρεσίες…».
Επομένως, κρίνεται πως «η παρουσίαση ήταν ελλιπής, καθώς αποσιωπώνται ουσιώδεις περιορισμοί των παρεχόμενων υπηρεσιών», ενώ προβάλλεται «ευνοϊκότερη εικόνα από την πραγματική, στερώντας από τον μέσο καταναλωτή τη δυνατότητα να σχηματίσει πλήρη και ασφαλή αντίληψη του περιεχομένου των προτεινόμενων τροποποιήσεων…».
«Επιλεκτική ανάδειξη στοιχείων»
Μάλιστα, το δικαστήριο έκρινε πως η «απόκλιση μεταξύ της επίμαχης επιστολής και του ισχύοντος τιμολογίου της εναγόμενης τράπεζας δεν συνιστά απλώς ελλιπή πληροφόρηση, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρότυπο επιλεκτικής ανάδειξης στοιχείων, το οποίο δύναται να επηρεάσει ουσιωδώς την οικονομική αντίληψη και συμπεριφορά του μέσου καταναλωτή».
«Δεν συνάδει με τις απαιτήσεις τις διαφάνειας»
Παράλληλα, αυτή η πρακτική της Εθνικής Τράπεζας, «δεν συνάδει με τις απαιτήσεις αφενός της διαφάνειας, καθώς δεν επιτρέπει στον καταναλωτή να αξιολογήσει, βάσει σαφών, πλήρων και συγκρίσιμων κριτηρίων, τη σχέση παροχής και αντιπαροχής, αλλά αντιθέτως, διαμορφώνει μια εικόνα υπερτιμημένης αξίας του πακέτου, η οποία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική οικονομική του λειτουργία…».
Ως αποτέλεσμα, ο καταναλωτής προβαίνει στην «αποδοχή οικονομικής επιβάρυνσης την οποία, εάν είχε σαφή και πλήρη πληροφόρηση, ενδεχομένως να μην αναλάμβανε».
«Η τράπεζα οφείλει να αντιλογίσει τις χρεώσεις»
Βάσει τούτων, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, «απαγορεύει στην εναγόμενη να επιβάλλει μηνιαία χρέωση ύψους 0,80 ευρώ στους πελάτες της -καταναλωτές- δέκτες» της επίμαχης επιστολής, οι οποίοι διατηρούσαν σε αυτή μέχρι τις 28 Αυγούστου 2025 συμβάσεις κατάθεσης και ανοίγματος λογαριασμού κατάθεσης “Απλό Ταμιευτήριο” ή “Απλός Τρεχούμενος”».
ADVERTISING
Η απόφαση κηρύχθηκε προσωρινά εκτελεστή, ενώ η Εθνική Τράπεζα απειλείται με χρηματική ποινή 3.000 ευρώ για κάθε παράβαση της ευθύς ανωτέρω καταψηφιστικής διάταξης, ενώ η Εθνική Τράπεζα καταδικάστηκε σε ποινή 50.000 ευρώ.
Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι σύμφωνα με ανακοίνωση της ΕΚΠΟΙΖΩ, τίθεται και ζήτημα αναδρομικότητας, καθώς, όπως σημειώνεται, «εφόσον η επιβολή της χρέωσης αυτής κρίθηκε παράνομη, η Εθνική Τράπεζα οφείλει να αντιλογίσει τις χρεώσεις που επιβλήθηκαν στους καταναλωτές εξαιτίας της παραπάνω παράνομης μεθόδευσης».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου