Η αντίστροφη μέτρηση για τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον προσεχή Σεπτέμβριο έχει ήδη ξεκινήσει στους διαδρόμους του Μεγάρου Μαξίμου και της οδού Νίκης. Σε μια συγκυρία όπου η ακρίβεια συνεχίζει να «ροκανίζει» τα εισοδήματα και η πολιτική φθορά γίνεται ορατή στις δημοσκοπήσεις, η κυβέρνηση αναζητά το «χρυσό κλειδί» που θα ξεκλειδώσει το αφήγημα της ανάκαμψης. Το κλειδί αυτό φαίνεται να βρίσκεται στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat, τα οποία κατέγραψαν πρωτογενές πλεόνασμα-μαμούθ ύψους 4,9% του ΑΕΠ για το 2025, αφήνοντας πίσω τον αρχικό στόχο του 3,7%.
Αυτή η υπέρβαση δημιουργεί μια «προίκα» περίπου 1 δισ. ευρώ για το 2027, αλλά και ένα δημοσιονομικό περιθώριο που θα αποτελέσει τον κορμό των εξαγγελιών του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ. Ωστόσο, πίσω από τους αριθμούς κρύβεται ένα σύνθετο παζλ: Πώς θα μοιραστεί η πίτα χωρίς να προκληθεί η μήνις των Βρυξελλών, την ώρα που το νέο Μεσοπρόθεσμο 2026-2029 βάζει στενά όρια στις δαπάνες;
Δημοσιονομικό «μαξιλάρι» και όρια
Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το δημοσιονομικό τοπίο είναι ξεκάθαρο αλλά και περιοριστικό. Για το τρέχον έτος (2026), ο χώρος είναι στενός. Από το πλεόνασμα που δημιουργήθηκε, τα περισσότερα κεφάλαια έχουν ήδη δεσμευτεί:
● 300 εκατ. ευρώ έχουν διατεθεί ως «δίχτυ ασφαλείας» για τις γεωπολιτικές αναταράξεις.
● 500 εκατ. ευρώ απορροφήθηκαν από τα έκτακτα μέτρα του Μαρτίου (ενισχύσεις σε ενοικιαστές, συνταξιούχους και αγροτικές εισροές).
● Το υπόλοιπο για φέτος δεν ξεπερνά τα 150-200 εκατ. ευρώ, ποσό που θεωρείται «ψίχουλα» για μια εντυπωσιακή παρουσία στη ΔΕΘ.
Η πραγματική «μάχη» δίνεται για το 2027. Εκεί το 1 δισ. ευρώ της υπέρβασης δίνει τη δυνατότητα για μόνιμες παρεμβάσεις. Το οικονομικό επιτελείο, παρά τη μείωση της πρόβλεψης για την ανάπτυξη στο 2% (λόγω της τιμής του πετρελαίου Brent που κινείται πέριξ των 89 δολαρίων), ποντάρει στην υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων που φέρνει η ψηφιοποίηση και η πάταξη της φοροδιαφυγής.
Οι «κλειδωμένες» εξαγγελίες
Το «Ποντίκι» αποκαλύπτει τα πέντε βασικά μέτρα που βρίσκονται στην κορυφή της κυβερνητικής ατζέντας:
1. Μείωση προκαταβολής φόρου: το «αγκάθι» των επιχειρήσεων
Είναι το νούμερο ένα αίτημα της αγοράς. Σήμερα τα νομικά πρόσωπα προκαταβάλλουν το 80% του φόρου τους. Η κυβέρνηση εξετάζει σοβαρά τη μείωση του συντελεστή στο 70% (επιστροφή στα επίπεδα του 2019). Μια τέτοια κίνηση θα απελευθερώσει ρευστότητα ύψους 450 εκατ. ευρώ στην αγορά, δίνοντας ανάσα σε χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις που στενάζουν από το κόστος χρήματος.
2. Τέλος επιτηδεύματος: Η σταδιακή κατάργηση
Μετά την κατάργησή του για τους ελεύθερους επαγγελματίες από το 2025, σειρά παίρνουν τα νομικά πρόσωπα. Η πλήρης κατάργηση του τέλους (που φτάνει έως τα 1.000 ευρώ ανά επιχείρηση) κοστολογείται στα 240 εκατ. ευρώ. Είναι μια κίνηση με υψηλό συμβολισμό, καθώς το μέτρο αυτό θεωρείται «μνημονιακό κατάλοιπο» που δεν έχει πλέον λόγο ύπαρξης σε μια κανονική οικονομία.
3. Ασφαλιστικές εισφορές: νέο ψαλίδισμα
Πέρα από τη μισή μονάδα που έχει ήδη δρομολογηθεί για το 2027, ο πρωθυπουργός αναμένεται να ανακοινώσει περαιτέρω μείωση. Στόχος είναι η μείωση του μη μισθολογικού κόστους ώστε να ενθαρρυνθούν οι προσλήψεις, με το δημοσιονομικό κόστος να υπολογίζεται στα 245 εκατ. ευρώ.
4. ΕΝΦΙΑ και αντικειμενικές αξίες
Η αύξηση των αντικειμενικών αξιών απειλεί να φέρει απότομες επιβαρύνσεις. Το σενάριο που επεξεργάζεται το ΥΠΟΙΚ περιλαμβάνει «διορθωτικές κινήσεις» στον ΕΝΦΙΑ, με έμφαση στη μείωση κατά 50% του φόρου στις κύριες κατοικίες οικισμών κάτω των 1.500 κατοίκων, με ορίζοντα πλήρους κατάργησης το 2027.
5. Τεκμήρια διαβίωσης: το «κούρεμα» του 30%
Πρόκειται για μια παρέμβαση που αφορά πάνω από 500.000 φορολογούμενους. Η μεσοσταθμική μείωση των τεκμηρίων για κατοικίες και αυτοκίνητα κατά 30% θα απεγκλωβίσει χιλιάδες πολίτες που φορολογούνται για εισοδήματα που δεν έχουν, επειδή απλώς διατηρούν ένα παλιό ακίνητο ή ένα αυτοκίνητο.
Το κοινωνικό πακέτο: νέοι και στέγαση
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη νέα γενιά. Το σενάριο «μηδενικός φόρος για νέους έως 25 ετών» με εισόδημα έως 20.000 ευρώ κερδίζει έδαφος. Παράλληλα, θα ανακοινωθεί η επέκταση της απαλλαγής φόρου εισοδήματος για 3 έτη για όσους ανοίξουν κλειστά ακίνητα για μακροχρόνια μίσθωση, μια προσπάθεια να ανασχεθεί η στεγαστική κρίση.
Αγροτικό μέτωπο: μόνιμες ελαφρύνσεις αντί για «ψίχουλα»
Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι το κλίμα στην ύπαιθρο είναι βαρύ. Μετά τις κινητοποιήσεις των προηγούμενων μηνών, ο πρωθυπουργός αναμένεται να ανακοινώσει στη ΔΕΘ ένα πακέτο που δεν θα έχει χαρακτήρα έκτακτου βοηθήματος, αλλά μόνιμης στήριξης του κόστους παραγωγής:
● Μόνιμη επιστροφή Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο αγροτικό πετρέλαιο: Πρόκειται για το «ιερό δισκοπότηρο» των αγροτικών διεκδικήσεων. Η παρέμβαση αυτή, που κοστολογείται στα 82 εκατ. ευρώ ετησίως, θα θεσμοθετηθεί ως μόνιμο μέτρο από το 2027, δίνοντας τη δυνατότητα στους παραγωγούς να προγραμματίζουν τις καλλιέργειές τους χωρίς να περιμένουν κάθε χρόνο μια νέα ΚΥΑ.
● Επιδότηση αγροτικών εισροών: Από το «περισσευούμενο» 1 δισ. ευρώ του πλεονάσματος, ένα κονδύλι ύψους 150 εκατ. ευρώ προορίζεται για την επιδότηση λιπασμάτων και ζωοτροφών, προκειμένου να συγκρατηθεί το κόστος στο ράφι.
● Ρυθμίσεις αγροτικών χρεών και «κόκκινα» δάνεια: Εξετάζεται ένα νέο σχήμα 120 δόσεων ειδικά για τους συνεταιρισμούς και τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, με διαγραφή μέρους των προσαυξήσεων, ώστε να απελευθερωθούν οι τραπεζικοί τους λογαριασμοί.
Τουρισμός: Από τη «χρυσή εποχή» στο τέλος των επιβαρύνσεων
Παρά τα ρεκόρ αφίξεων το 2025 και τις προβλέψεις για ένα ακόμα πιο δυνατό 2026, οι μικρομεσαίες τουριστικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν τεράστιο πρόβλημα λειτουργικού κόστους. Οι εξαγγελίες θα εστιάσουν σε δύο άξονες:
1. Αναθεώρηση του Τέλους Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση: Το περιβόητο «τέλος διαμονής», που αυξήθηκε πρόσφατα προκαλώντας αντιδράσεις στους ξενοδόχους, ενδέχεται να υποστεί «διορθώσεις». Εξετάζεται η μείωσή του κατά 25%-30% για τους μήνες της χαμηλής περιόδου (Οκτώβριος – Μάρτιος), ώστε να ενισχυθεί το μοντέλο του τουρισμού 365 ημερών.
2. Κίνητρα για ενεργειακή αναβάθμιση:Αναμένεται η προκήρυξη ειδικού προγράμματος «Εξοικονομώ» για μικρά καταλύματα και ενοικιαζόμενα δωμάτια, ύψους 200 εκατ. ευρώ, με έμφαση στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και αντλιών θερμότητας, ώστε να μειωθεί το ενεργειακό αποτύπωμα και το κόστος ρεύματος.
3. Εργατικό δυναμικό: Για να αντιμετωπιστεί η έλλειψη προσωπικού, θα ανακοινωθεί η επέκταση του επιδόματος ανεργίας για τους εποχικούς εργαζόμενους (από 3 σε 5 μήνες υπό προϋποθέσεις), αλλά και η μείωση των εργοδοτικών εισφορών για όσες επιχειρήσεις μετατρέπουν τις συμβάσεις τους από εποχικές σε ετήσιες.
Πώς θα αξιοποιηθούν τα 200 εκατ.
Όπως αναφέραμε, το υπόλοιπο για το τρέχον έτος είναι μικρό (περίπου 200 εκατ. ευρώ). Οι πληροφορίες λένε ότι αυτό το ποσό θα κρατηθεί ως «άσος στο μανίκι» για μια έκτακτη ενίσχυση στους ευάλωτους τον Δεκέμβριο (επιταγή ακρίβειας), που θα αφορά κυρίως χαμηλοσυνταξιούχους και δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, ώστε να κλείσει η χρονιά με «κοινωνικό πρόσημο».
Πληθωρισμός και στάση της Κομισιόν
Η αισιοδοξία του Μαξίμου προσκρούει σε δύο τοίχους. Ο πρώτος είναι ο πληθωρισμός, που προβλέπεται στο 3,2% για φέτος, ακυρώνοντας στην πράξη μέρος των αυξήσεων. Ο δεύτερος είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Με το νέο Μεσοπρόθεσμο να κατατίθεται στις 30 Απριλίου, η Αθήνα πρέπει να αποδείξει ότι οι παροχές δεν είναι «προεκλογικά πυροτεχνήματα», αλλά αποτέλεσμα διατηρήσιμης ανάπτυξης.
Οι Βρυξέλλες έχουν ήδη στείλει σήμα: «Προσοχή στις δαπάνες». Η κυβέρνηση, ωστόσο, απαντά ότι η υπέρβαση των εσόδων δεν προέρχεται από υπερφορολόγηση, αλλά από τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης μέσω των POS και των ηλεκτρονικών τιμολογίων.
Η ΔΕΘ των πολιτικών ισορροπιών
Εδώ θα πρέπει να αναφερθεί ότι η ΔΕΘ του 2026 δεν θα είναι μια συνηθισμένη έκθεση. Είναι το «τελευταίο χαρτί» της κυβέρνησης για να αλλάξει το κλίμα πριν από την τελική ευθεία προς τις επόμενες εθνικές κάλπες. Το 1 δισ. ευρώ είναι ένα ισχυρό όπλο, αλλά η αποτελεσματικότητά του θα εξαρτηθεί από το αν θα φτάσει στην τσέπη του μέσου πολίτη ή αν θα χαθεί στις «μαύρες τρύπες» της αγοράς και της ακρίβειας.
Το «Ποντίκι» θα παρακολουθεί στενά το παρασκήνιο μέχρι τον Σεπτέμβριο. Γιατί, όπως λέει και η παλιά δημοσιογραφική ρήση, «στη ΔΕΘ ανακοινώνονται οι προθέσεις, αλλά στη φορολογική δήλωση φαίνονται οι προσθέσεις».
topontiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου