Η επισιτιστική κρίση εξελίσσεται σταδιακά. Αναλυτές προβλέπουν κύμα ακρίβεια και ελλείψεις στα τρόφιμα.
Φωτογραφία: AI Generated
Οι εταιρείες λιπασμάτων σε όλο τον κόσμο μειώνουν την παραγωγή ενός από τα πιο ζωτικά θρεπτικά συστατικά για τις καλλιέργειες, καθώς ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν και το επακόλουθο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει μπλοκάρει τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Διάχυτος είναι πλέον ο φόβος για επικείμενες ελλείψεις τροφίμων.
Η διαταραχή στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει πλήξει τις παγκόσμιες προμήθειες θείου, το οποίο είναι απαραίτητο για την παραγωγή φωσφορικών λιπασμάτων που χρησιμοποιούνται σε καλλιέργειες όπως το καλαμπόκι, η σόγια, το ρύζι και το φοινικέλαιο.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
«Η κατάσταση γύρω από το Ορμούζ ξεκίνησε ως πρόβλημα πρώτων υλών και εξελίχθηκε σε σοκ στην προμήθεια λιπασμάτων», δήλωσε στους Financial Times (FT) ο Φάρις Ντερίτζ, διευθύνων σύμβουλος της OCP Nutricrops, θυγατρικής του OCP Group, του μεγαλύτερου εξαγωγέα φωσφορικών στον κόσμο.
Πριν ξεκινήσει ο πόλεμος με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, περίπου το 50% του παγκόσμιου εμπορίου θείου περνούσε από τα Στενά του Ορμούζ. Ο φώσφορος είναι ένα από τα τρία βασικά μακροθρεπτικά συστατικά που χρειάζονται οι εμπορικές καλλιέργειες για να επιβιώσουν, μαζί με το άζωτο και το κάλιο.
Η αγορά φωσφορικών ήταν ήδη πιεσμένη πριν από τον πόλεμο, λόγω της αυξανόμενης ζήτησης θείου από άλλες βιομηχανίες, όπως η επεξεργασία μετάλλων για μπαταρίες.
«Η κατάσταση στην προμήθεια φωσφορικών είναι ζοφερή», δήλωσε στους FT o Κρις Λόσον, αντιπρόεδρος πληροφοριών αγοράς και τιμολόγησης της συμβουλευτικής εταιρείας CRU. «Κάθε σημαντική πηγή προμήθειας φωσφορικών βρίσκεται ταυτόχρονα υπό πίεση».
Μειώνεται η παραγωγή λιπασμάτων – Κόβονται οι εξαγωγές
Η αμερικανική Mosaic, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής λιπασμάτων παγκοσμίως, έχει μειώσει την παραγωγή φωσφορικών στη Βραζιλία και στις ΗΠΑ, αφού η εκτίναξη του κόστους του θείου έπληξε την κερδοφορία της.
Η OCP έχει επίσης μειώσει την παραγωγή της, επισπεύδοντας εργασίες συντήρησης σε ορισμένες μονάδες, αν και ο Ντερίτζ σημείωσε ότι η εταιρεία διατηρεί πάντα «στρατηγικά αποθέματα τόσο θείου όσο και τελικών προϊόντων». «Αυτά τα αποθέματα μάς δίνουν σήμερα τη δυνατότητα να συνεχίσουμε την παραγωγή έως τα τέλη Ιουλίου και ακόμη περισσότερο», ανέφερε.
Ως απάντηση στη στενότητα της προσφοράς, η Κίνα έχει διακόψει τις εξαγωγές βασικών φωσφορικών λιπασμάτων τουλάχιστον έως τον Αύγουστο.
Οι εισαγωγείς σπεύδουν να εξασφαλίσουν προμήθειες πριν επιδεινωθεί περαιτέρω η κατάσταση. Η Ινδία προκήρυξε πρόσφατα διαγωνισμό για 1,6 εκατ. τόνους φωσφορικών λιπασμάτων. Σε αυτούς περιλαμβάνονταν 1,3 εκατ. τόνοι διαμμωνικού φωσφορικού (DAP), του πιο διαδεδομένου φωσφορικού λιπάσματος στον κόσμο, ποσότητα-ρεκόρ για έναν μόνο διαγωνισμό.
Σαουδαραβικές εταιρείες, όπως η Ma’aden και η Sabic, επιχείρησαν να διατηρήσουν τις εξαγωγές μεταφέροντας προϊόντα οδικώς προς λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με την CRU, οι αποστολές από τη χώρα έχουν περίπου υποδιπλασιαστεί λόγω της αναταραχής γύρω από το Ορμούζ. «Απλώς δεν υπάρχει θείο», δήλωσε ο Κρίστιαν Βέντελ, πρόεδρος της εμπορικής εταιρείας λιπασμάτων Hexagon Group.
Εκτοξεύονται οι τιμές για τα λιπάσματα
Οι τιμές του θείου, που πριν από έναν χρόνο κυμαίνονταν μεταξύ 150 και 180 δολαρίων ανά τόνο, έχουν εκτοξευθεί στα 850-900 δολάρια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι τιμές παράδοσης πλησιάζουν τα 1.000 δολάρια ανά τόνο, σύμφωνα με τον ίδιο.
Ακόμη κι αν οι παραγωγοί εξασφαλίσουν θείο, «τα οικονομικά δεδομένα απλώς δεν βγαίνουν όταν το θείο εισάγεται σε τόσο υψηλές τιμές», δήλωσε ο Γουίλις Τόμας, επικεφαλής λιπασμάτων της CRU. «Στην Κίνα αυτή τη στιγμή, τα περιθώρια κέρδους στα φωσφορικά είναι αρνητικά μόνο από το κόστος αυτών των εισροών, χωρίς καν να υπολογίζονται τα έξοδα επεξεργασίας».
Η αναστάτωση στη βιομηχανία λιπασμάτων είχε αρχικά επικεντρωθεί στα ευρέως χρησιμοποιούμενα αζωτούχα προϊόντα, όπως η ουρία και η αμμωνία. Πριν από τη σύγκρουση, περίπου το 30% του εμπορίου αμμωνίας περνούσε από τα Στενά του Ορμούζ.
Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι ακόμη κι αν τα Στενά ανοίξουν ξανά άμεσα για περισσότερα πλοία, οι αγορές φωσφορικών μπορεί να χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να ανακάμψουν, επειδή είναι πιο γεωγραφικά συγκεντρωμένες και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις ροές θείου από τον Κόλπο. Το Μαρόκο και η Δυτική Σαχάρα διαθέτουν τα μεγαλύτερα αποθέματα φωσφορικών πετρωμάτων παγκοσμίως, τα οποία επεξεργάζονται με θειικό οξύ για την παραγωγή λιπασμάτων.
Η πίεση επιταχύνει επίσης τη στροφή προς λιπάσματα που απαιτούν λιγότερο θείο και αμμωνία, όπως το τριπλό υπερφωσφορικό (TSP).
Η OCP ανέφερε ότι ήδη πριν από τον πόλεμο επέκτεινε εδώ και χρόνια την παραγωγή TSP, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής για πιο εξατομικευμένα μείγματα λιπασμάτων. Παράλληλα, εξετάζει εναλλακτικές πηγές θείου, όπως ο πυρίτης και ο πυρροτίτης, υποπροϊόντα που προκύπτουν κατά την επεξεργασία μετάλλων.
«Καταρρέει σταδιακά η αγορά» – «Έρχονται μικρότερες σοδειές»
Ο Κρις Βλαχόπουλος, συντάκτης θεμάτων φωσφορικών στον ερευνητικό όμιλο εμπορευμάτων ICIS, προειδοποίησε ότι η αγορά λιπασμάτων χωρίζεται πλέον στα δύο: οι πλουσιότερες χώρες εξακολουθούν να μπορούν να εξασφαλίσουν προμήθειες, ενώ οι φτωχότερες κινδυνεύουν να αποκλειστούν λόγω τιμών.
«Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούσε η αγορά μέχρι σήμερα αρχίζει σταδιακά να καταρρέει», είπε ο Βλαχόπουλος.
Οι αγρότες, ιδιαίτερα στις φτωχότερες αγροτικές περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής και της νοτιοανατολικής Ασίας, ήδη καθυστερούν αγορές ή μειώνουν τη χρήση φωσφορικών στις καλλιέργειές τους λόγω των υψηλών τιμών, σύμφωνα με τον ίδιο. Ωστόσο, αυτό εγκυμονεί τον κίνδυνο χαμηλότερων αποδόσεων.
«Αν ένα θρεπτικό στοιχείο εξαντληθεί, τότε οι αποδόσεις θα περιοριστούν στο επίπεδο του χαμηλότερου», προειδοποίησε.
Σύμφωνα με τον Βέντελ, οι επιπτώσεις μπορεί να πλήξουν τις σοδειές και την παραγωγή τροφίμων ήδη από το επόμενο έτος. «Πιστεύουμε ότι ήδη από την επόμενη χρονιά θα δούμε μικρότερες σοδειές», είπε. «Νομίζω ότι μπορεί πραγματικά να οδηγηθούμε προς λιμό [σε ορισμένες περιοχές], επειδή δεν θα υπάρχει αρκετή τροφή ή αρκετά δημητριακά σε κάποια μέρη του κόσμου».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου