Στα τάρ­ταρα του ΟΟΣΑ η ελλη­νική παρα­γω­γι­κότητα

 
Μόλις στο 64% του μέσου όρου καθώς, επι­δο­τούν τα ξενο­δο­χεία και θάβουν τη βιο­μη­χα­νία.
Τζώρτζης Ρούσσος
 


Eurokinissi





Αν δια­κρίνε­ται σε κάτι το ετήσιο πανη­γυ­ράκι που διε­ξήχθη για το 2026 την περα­σμένη εβδο­μάδα στους Δελ­φούς υπό τον τίτλο «Οικο­νο­μικό Φόρουμ των Δελ­φών», αυτό είναι το lobbying. Πολ­λοί και διάφο­ροι, μέσα από κύκλους συζη­τήσεων, παρέλα­σαν και φέτος στο διάστημα από 22 έως 25 Απρι­λίου ώστε να καλυ­φθούν οι παρα­σκη­νια­κές διερ­γα­σίες σε διάφορα επίπεδα.

Ας μείνουμε όμως στις συζη­τήσεις επί του προ­σκη­νίου και δη σε αυτή μεταξύ του αντι­προ­έδρου της κυβέρ­νη­σης Κωστή Χατζη­δάκη και του γενι­κού γραμ­μα­τέα του ΟΟΣΑ Ματίας Κόρ­μαν που αφο­ρούσε την παρα­γω­γι­κότητα της εργα­σίας. Πρόκει­ται για την αχίλ­λειο πτέρνα της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, για την τρω­τότητα της οποίας ευθύνε­ται τα μέγι­στα ο Κ. Χατζη­δάκης με το ελα­στικό οκτάωρο που έδωσε τζάμπα υπε­ρω­ρίες και μία ευκαι­ρία στους βιο­μη­χάνους να μην επεν­δύσουν σε μέσα παρα­γω­γής.
Οι ευθύνες Μητσο­τάκη

Όπως ανα­κοι­νώ­θηκε μέσω της μεταξύ τους συζήτη­σης η κυβέρ­νηση και ο ΟΟΣΑ συμ­φώ­νη­σαν σε νέο πακέτο μεταρ­ρυ­θμίσεων για την οικο­νο­μία της επόμε­νης δεκα­ε­τίας, με έμφαση σε παρα­γω­γι­κότητα, μισθούς και επεν­δύσεις που θα υλο­ποι­η­θεί από το 2028. Για να μην ξεχνιόμα­στε, πρόκει­ται για την κυβέρ­νηση που, σύμ­φωνα με τον αρμόδιο υπουργό της Τάκη Θεο­δω­ρι­κάκο, έστρεψε από το 2019 το 80% των πόρων μέσω των ανα­πτυ­ξια­κών νόμων στον ξενο­δο­χειακό κλάδο και όχι στη μετα­ποίηση. Όπως παρα­δέχτη­καν, η Ελλάδα παρα­μένει χαμηλά σε σχέση με την Ευρώπη, με την παρα­γω­γι­κότητα της εργα­σίας να δια­μορ­φώ­νε­ται περίπου στο 64% του μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ.

Η απόσταση της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας από την ευρω­παϊκή κανο­νι­κότητα είναι μετρήσιμη και απο­κα­λυ­πτική. Η παρα­γω­γι­κότητα της εργα­σίας στην Ελλάδα δια­μορ­φώ­νε­ται μόλις στο 64% του μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ, όταν σε χώρες όπως η Πορ­το­γα­λία ξεπερνά το 75% και στην Ισπα­νία προ­σεγ­γίζει το 85%. Με απλά λόγια, ένας Έλλη­νας εργα­ζόμε­νος παράγει σχε­δόν ένα τρίτο λιγότερο από τον μέσο εργα­ζόμενο στον ανε­πτυγ­μένο κόσμο. Και αυτή η υστέρηση έχει συγκε­κρι­μένη πολι­τική υπο­γραφή.
Απαρ­χαι­ω­μένος εξο­πλι­σμός

Από το 2019 μέχρι σήμερα η κυβέρ­νηση Μητσο­τάκη δια­χει­ρίστηκε μια οικο­νο­μία που ανα­πτυσ­σόταν με ρυθμούς άνω του 2% ετη­σίως (με εξαίρεση την παν­δη­μία), αλλά απέτυχε να μετα­τρέψει αυτή την ανάπτυξη σε πραγ­μα­τική σύγκλιση. Τα στοι­χεία είναι αμείλι­κτα: η παρα­γω­γι­κότητα παρα­μένει 14% έως 18% χαμη­λότερη από τα επίπεδα του 2009, ενώ σε όρους δεκα­ε­τίας κατα­γράφε­ται πρα­κτικά μηδε­νική μετα­βολή. Την ίδια στιγμή ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ αυξήθηκε σωρευ­τικά πάνω από 10%.

Το πρόβλημα ξεκινά από τις επεν­δύσεις. Το ακα­θάρι­στο πάγιο κεφάλαιο στην Ελλάδα κινείται γύρω στο 13-14% του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος της ευρω­ζώ­νης υπερ­βαίνει το 21%. Αυτό μετα­φράζε­ται σε λιγότερα μηχα­νήματα, λιγότερη τεχνο­λο­γία, χαμη­λότερη παρα­γω­γική ένταση. Ακόμη και τα κον­δύλια του Ταμείου Ανάκαμ­ψης δεν κατάφε­ραν να αλλάξουν τη δομή: σημα­ντικό μέρος κατευ­θύνθηκε σε κατα­σκευές και ενερ­γειακά έργα, όχι σε βιο­μη­χα­νική ανα­βάθμιση.

Παράλ­ληλα, το παρα­γω­γικό μοντέλο παρα­μένει εγκλω­βι­σμένο σε χαμη­λής αξίας δρα­στη­ριότη­τες. Ο του­ρι­σμός αντι­στοι­χεί άμεσα και έμμεσα σε πάνω από 20% του ΑΕΠ, αλλά με παρα­γω­γι­κότητα σημα­ντικά χαμη­λότερη της μετα­ποίη­σης. Στο εμπόριο και στην εστίαση η παρα­γω­γι­κότητα παρα­μένει έως και 30-40% χαμη­λότερη από τα προ κρίσης επίπεδα. Αυτό σημαίνει ότι η ανάπτυξη που κατα­γράφε­ται βασίζε­ται σε τομείς που δεν μπο­ρούν να στη­ρίξουν υψη­λούς μισθούς.

Το απο­τέλε­σμα απο­τυ­πώ­νε­ται στους μισθούς. Ο μέσος καθα­ρός μισθός παρα­μένει κοντά στα 1.100-1.200 ευρώ, όταν ο μέσος όρος της ευρω­ζώ­νης υπερ­βαίνει τα 2.000 ευρώ. Δεν πρόκει­ται για «στρέβλωση της αγο­ράς», αλλά για άμεση συνέπεια της χαμη­λής παρα­γω­γι­κότη­τας.

Μια οικο­νο­μία που παράγει λιγότερη αξία ανά εργα­ζόμενο δεν μπο­ρεί να πλη­ρώ­νει περισ­σότερα. Ύστερα από έξι χρόνια δια­κυ­βέρ­νη­σης, η ευθύνη είναι σαφής. Η κυβέρ­νηση Μητσο­τάκη δεν άλλαξε το παρα­γω­γικό υπόδειγμα, δεν αύξησε επαρ­κώς τις παρα­γω­γι­κές επεν­δύσεις και δεν αντι­με­τώ­πισε τις δομι­κές αδυ­να­μίες της αγο­ράς εργα­σίας. Αντίθετα, ανα­πα­ρήγαγε ένα μοντέλο ανάπτυ­ξης που ευνοεί τους αρι­θμούς του ΑΕΠ, αλλά αφήνει στάσιμη την πραγ­μα­τική οικο­νο­μία.