«Καίει» την Ευρώπη ο «θερμικός θόλος» – Παγκόσμιος συναγερμός για τον θανατηφόρο καύσωνα Σπάει κάθε ρεκόρ η θερμοκρασία σε Βρετανία, Γαλλία και Ισπανία - Μετρούν νεκρούς στη δυτική Ευρώπη.

 
 

Ένα πρωτοφανές κύμα καύσωνα που πλήττει την Ευρώπη πριν ακόμη ξεκινήσει το καλοκαίρι προκαλεί παγκόσμια ανησυχία, με τον ΟΗΕ να κάνει λόγο για μια «βίαιη υπενθύμιση» των ανεξέλεγκτων συνεπειών της κλιματικής κρίσης.

Η δυτική Ευρώπη βιώνει θερμοκρασίες που παραπέμπουν σε Ιούλιο ή Αύγουστο, με τη Βρετανία και τη Γαλλία να καταγράφουν διαδοχικά νέα ιστορικά ρεκόρ για τον Μάιο, ενώ η Ισπανία ετοιμάζεται να δει τον υδράργυρο να αγγίζει ακόμη και τους 40 βαθμούς Κελσίου.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.


Ο εκτελεστικός γραμματέας της Σύμβασης-Πλαίσιο του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, Σάιμον Στιελ, ήταν ξεκάθαρος: «Ο βασικός ένοχος είναι η εξάρτηση του κόσμου από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο». Όπως τόνισε, η επιστήμη δεν αφήνει κανένα περιθώριο αμφιβολίας ότι η κλιματική αλλαγή καθιστά τέτοια φαινόμενα ολοένα συχνότερα και πιο ακραία.

Στο Λονδίνο, το θερμόμετρο έφτασε τους 35,1 βαθμούς Κελσίου, σημειώνοντας το υψηλότερο επίπεδο που έχει ποτέ καταγραφεί στη Βρετανία για μήνα Μάιο. Το προηγούμενο ρεκόρ είχε καταρριφθεί μόλις μία ημέρα νωρίτερα, ενώ οι μετεωρολόγοι χαρακτήρισαν τις θερμοκρασίες «υψηλές ακόμη και για την καρδιά του καλοκαιριού».

Στη Γαλλία, οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 39 βαθμούς, με τις αρχές να ενεργοποιούν για πρώτη φορά από το 2004 σύστημα προειδοποίησης για καύσωνα μέσα στον Μάιο. Δεκατρείς περιφέρειες τέθηκαν σε πορτοκαλί συναγερμό, ενώ τουλάχιστον επτά άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, άμεσα ή έμμεσα εξαιτίας της ακραίας ζέστης.AP Photo/Thomas Padilla

Ανάμεσά τους βρίσκονται δύο αθλητές που συμμετείχαν σε αγώνες, αλλά και πολίτες που πνίγηκαν αναζητώντας ανακούφιση σε παραλίες και κολυμβητικά σημεία. Στη Βρετανία, τέσσερις έφηβοι έχουν χάσει τη ζωή τους από πνιγμό τις τελευταίες ημέρες.


Στην Ισπανία, οι αρχές εξέδωσαν προειδοποιήσεις υψηλού κινδύνου, ενώ οι μετεωρολόγοι περιγράφουν το φαινόμενο ως θερμοκρασίες που συναντώνται συνήθως στην «καρδιά» του καλοκαιριού.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί εξαίρεση αλλά τη νέα κανονικότητα. «Γνωρίζουμε πέρα από κάθε αμφιβολία ότι τέτοια φαινόμενα έχουν γίνει πιο πιθανά και πιο ακραία λόγω της κλιματικής κρίσης», σημειώνει ο κλιματολόγος Πίτερ Θορν, προσθέτοντας ότι πολλά από τα φετινά ρεκόρ είναι «ασύλληπτα».
Ο ρόλος του θερμικού θόλου

Στην καρδιά του φαινομένου βρίσκεται ένα ισχυρό σύστημα υψηλών πιέσεων, το οποίο λειτουργεί σαν «θερμικός θόλος», εγκλωβίζοντας θερμές αέριες μάζες από τη βόρεια Αφρική πάνω από τη δυτική Ευρώπη. Αυτές οι συνθήκες εμποδίζουν την είσοδο ψυχρότερων αερίων μαζών, διατηρώντας την ατμόσφαιρα σταθερή, ξηρή και ασυνήθιστα θερμή.

Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, τα λεγόμενα “blocking highs” εμφανίζονται πλέον συχνότερα τους καλοκαιρινούς μήνες, αν και παραμένει υπό διερεύνηση το κατά πόσο η αυξανόμενη παρουσία τους συνδέεται άμεσα με την κλιματική αλλαγή ή αποτελεί μέρος φυσικής κλιματικής μεταβλητότητας.

Η Ευρώπη όμως δεν επηρεάζεται μόνο από τα δικά της καιρικά μοτίβα. Η στενή σύνδεσή της με την Αρκτική, η οποία θερμαίνεται πολύ ταχύτερα από τον υπόλοιπο πλανήτη, ενισχύει περαιτέρω το πρόβλημα.
AP Photo/Kin Cheung
Ο κίνδυνος για τον ανθρώπινο οργανισμό

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι πρώιμοι καύσωνες είναι ακόμη πιο επικίνδυνοι, καθώς ο ανθρώπινος οργανισμός δεν έχει προλάβει να προσαρμοστεί στις υψηλές θερμοκρασίες.

Σύμφωνα με τον περιβαλλοντικό επιδημιολόγο Γαρύφαλλο Κωνσταντινούδη του Imperial College London, μόνο σε Αγγλία και Ουαλία ενδέχεται να έχουν ήδη σημειωθεί 250 επιπλέον θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη μέσα σε λίγα 24ωρα.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: το καλοκαίρι του 2024, η ακραία ζέστη στην Ευρωπαϊκή Ένωση κόστισε περίπου τρεις φορές περισσότερες ζωές από τα τροχαία δυστυχήματα, 16 φορές περισσότερες από τις ανθρωποκτονίες, και χιλιάδες φορές περισσότερες από την τρομοκρατία.
SOS από τους αγρότες

Την ίδια στιγμή, αγρότες σε ολόκληρη την Ευρώπη εκπέμπουν SOS για τις καλλιέργειες, με φόβους για ξηρασία και καταστροφικές απώλειες στην αγροτική παραγωγή. Και το πιο ανησυχητικό ίσως είναι ότι αυτό μπορεί να είναι μόνο η αρχή. Οι επιστήμονες παρακολουθούν με ανησυχία την πιθανή επιστροφή του El Niño, που θα μπορούσε να ωθήσει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες ακόμη υψηλότερα τους επόμενους μήνες. «Αυτή είναι η νέα πραγματικότητα», λένε οι ειδικοί. Και η Ευρώπη φαίνεται να την βιώνει ήδη, με τρόπο δραματικό.