«Φωτιά» παραμένουν καύσιμα και μεταφορές παρά τη μείωση των διεθνών τιμών. Ειδικοί εξηγούν την τακτική διυλιστηρίων και εταιρειών με «όχημα» τον ενεργειακό πληθωρισμό.
Δημήτρης Κούλαλης
EUROKINISSIΣε στάση αναμονής βρίσκονται όσοι προγραμματίζουν τις καλοκαιρινές τους διακοπές στα ελληνικά νησιά. Παρά το γεγονός ότι οι ακτοπλοϊκές εταιρείες φαίνεται προς το παρόν να μη μετακυλίουν το αυξημένο –όπως ισχυρίζονται– ενεργειακό κόστος, λόγω πολέμου, στα εισιτήρια των πλοίων, αυτό δεν αποκλείει ότι οι καταναλωτές δεν θα δουν αύξηση των τιμών το επόμενο διάστημα και στα απλά εισιτήρια. Για το θέμα ήδη είναι σε εξέλιξη συζητήσεις μεταξύ των εκπροσώπων του κλάδου και της κυβέρνησης σχετικά με τη λήψη νέων μέτρων.
Πάντως, για την ώρα έχουν «κλειδώσει» οι στοχευμένες, σύμφωνα με τον φιλοκυβερνητικό Τύπο, αυξήσεις τιμών στις υψηλότερες θέσεις, όπως στις τιμές για τις καμπίνες συγκεκριμένων –κυρίως μεγάλων αποστάσεων– δρομολογίων. Παράλληλα, ρεπορτάζ αναφέρουν ότι υπάρχουν αλλαγές και στα προγράμματα επιβράβευσης συχνών επιβατών. Στο υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής αναφέρονται συχνά στην προσπάθειά να «σταθούν» δίπλα στις ναυτιλιακές εταιρείες ώστε να μην προχωρήσουν σε γενικευμένα χαράτσια. «Δεν έχουμε αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά μέχρι σήμερα» δήλωσε ο υπουργός Βασίλης Κικίλιας.
Τα μαντάτα της ΤτΕ
Σε κάθε περίπτωση το μνημόνιο ειρήνης ΗΠΑ – Ιράν οδήγησε σε πανηγυρισμούς για αποκλιμάκωση των τιμών πετρελαίου. Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι αναμένεται να λειτουργήσει υποστηρικτικά για κλάδους όπως η ακτοπλοΐα και οι αερομεταφορές. Πάντως, για την ελληνική οικονομία φαίνεται ότι θα ισχύσει το γνωστό: ό,τι αυξάνεται (εύκολα) μειώνεται δύσκολα.
Επιπλέον, τα μαντάτα από την Τράπεζας της Ελλάδος συντείνουν στο ότι ο ενεργειακός πληθωρισμός θα κρατήσει κι άλλο. Σύμφωνα με τα στοιχεία (15/6/2026), μέχρι τον Μάιο 2026:
Ο ενεργειακός πληθωρισμός στη χώρα έφτανε το 20%, έναντι 10, 9% στην ευρωζώνη, ενώ δεν αναμένεται να πέσει κάτω από το 11% (έναντι 8,4% στην ευρωζώνη).
Ο Νίκος Στραβελάκης, διδάσκων στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών στο ΕΚΠΑ, αποσαφηνίζει στο Documento τον μηχανισμό με τον οποίο λειτουργεί ο «ενεργειακός πληθωρισμός»: «Αναφέρονται στο κόστος των αποθεμάτων. Προφανώς το πετρέλαιο έχει αποθέματα που είναι τρίμηνα, εξάμηνα κ.λπ. Αρα αυτοί τι κάνουν; Προβάλλουν το κόστος των αποθεμάτων στις τιμές και δικαιολογούν τη μη μείωση αυτών».
Αναφορικά με τον τεχνητό τρόπο με τον οποίο οι τιμές παραμένουν σταθερά υψηλές, τονίζει: «Οταν οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν, οι τιμές στα βενζινάδικα αυξήθηκαν την ίδια στιγμή. Ομως τότε τα αποθέματα τα οποία διυλίζονταν και πωλούνταν στη συνέχεια στα βενζινάδικα δεν είχαν αγοραστεί στα 100 και τα 110 δολάρια το βαρέλι, αλλά στα 60 δολάρια. Αρα η τιμή διατηρείται υψηλά με το που ανέβει το κόστος, για την αντικατάσταση του αποθέματος. Μόλις όμως το πετρέλαιο πέσει, δεν προχωρούν με την ίδια τακτική, πηγαίνουν πάλι με το κόστος. Με αυτό τον τρόπο οι τιμές δεν πέφτουν ποτέ».
Σύγκριση τιμών
Από εκεί και πέρα, ως προς το αν αναμένεται σταθεροποίηση ή και μείωση στα ναύλα των πλοίων, ο Ν. Στραβελάκης μάς παραπέμπει στη σύγκριση τιμών: «Οταν το Βαρκελώνη – Μαγιόρκα κοστίζει μισό ευρώ ανά μίλι και σε μας η αντίστοιχη τιμή διαμορφώνεται στα 10,6 ευρώ ανά μίλι, τι μπορούμε να συζητήσουμε; Μήπως βρήκανε πετρέλαιο στην Ισπανία και δεν το μάθαμε;».
Τα περί αύξησης του ενεργειακού κόστους για τους ακτοπλόους δεν παίζουν κανένα ρόλο από τη στιγμή που υπάρχουν οι συγκριτικές τιμές στην αγορά, σύμφωνα με τον Ν. Στραβελάκη. Φυσικά από την εξίσωση της συγκράτησης των τιμών στα ακτοπλοϊκά δεν μπορεί να λείπει ο έλεγχός τους: «Δεν είναι δυνατόν να μη γίνεται έλεγχος των τιμών. Το κράτος να πει στις εταιρείες: “Το Αθήνα – Μύκονος κάνει τόσο”. Οτι για τους φοιτητές η τιμή είναι αυτή, όπως και για τους ηλικιωμένους κ.λπ.».
Μείωση στον τουρισμό
Ο Γρηγόρης Στεργιούλης, χημικός μηχανικός και πρώην διευθύνων σύμβουλος των ΕΛΠΕ, προχωρά σε τεχνικές επισημάνσεις. Οπως λέει: «Οι τιμές των προϊόντων, όπως τα αεροπορικά καύσιμα, η κηροζίνη, δηλαδή το ντίζελ και οι βενζίνες, παρουσίασαν αύξηση τουλάχιστον 22% έναντι 12 % που ήταν η αύξηση στο αργό πετρέλαιο. Το γεγονός αυτό έχει επισημάνει και η Τράπεζα της Ελλάδος, σε σχέση με την αύξηση του ενεργειακού κόστους, που δεν αφορά μόνο τα νοικοκυριά, αλλά και τον τουρισμό και τη βιομηχανία».
Από εκεί και πέρα ξεκαθαρίζει ότι αναφορικά με τα αποθέματα ασφάλειας «η αύξηση της κατανάλωσης», όπως πάντα τέτοια εποχή, των ναυτιλιακών και αεροπορικών καυσίμων με παράλληλη αποκατάσταση των αποθεμάτων ασφαλείας απαιτεί χρόνο. «Η αύξηση όμως αυτή θα καταλήξει στους καταναλωτές, στα εισιτήρια και τα ναύλα, και θα οδηγήσει, όπως φαίνεται ήδη, σε μείωση της τουριστικής κίνησης».
Κυβερνητική ατολμία
Και σε αυτή την περίπτωση η κυβέρνηση επιλέγει να μην παρεμβαίνει, σύμφωνα με τον Γρ. Στεργιούλη: «Μεροληπτούν επιλέγοντας την αδράνεια και την προστασία της κερδοφορίας των διυλιστηρίων, τα οποία θησαύρισαν το προηγούμενο διάστημα και φυσικά το ερώτημα είναι με ποιο αντίτιμο. Σε μια τέτοια περίπτωση τα χρήματα θα μπορούσαν να πέσουν στην αγορά και να βοηθήσουν την ιδιωτική κατανάλωση, το κόστος παραγωγής αγαθών και τις μεταφορές».
Τέλος, ο Γρ. Στεργιούλης στέκεται στη στρατηγική που ακολούθησαν άλλες χώρες, μέσα από τη «χρήση αποθεμάτων ασφαλείας που δημιουργήθηκαν σε χαμηλότερες τιμές, τη μείωση της φορολογίας των καυσίμων και τη σύναψη συμβολαίων με χώρες παραγωγούς ορυκτών καυσίμων». Για να καταλήξει: «Ο συνδυασμός αυτός, μαζί με τη φορολόγηση των υπερκερδών, θα βοηθούσε (σ.σ.: αν τα υιοθετούσε η ελληνική κυβέρνηση) στην πιο ομαλή μετάβαση από τις σημερινές τιμές του πετρελαίου στις τιμές ομαλοποίησης».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου