Βαρύ μήνυμα προς το Μέγαρο Μαξίμου στέλνει ο Αλέξης Παπαχελάς, περιγράφοντας μια κυβέρνηση που έχει ήδη μπει σε μακρά προεκλογική περίοδο, με συσσωρευμένη κόπωση, προβλήματα συντονισμού και την ακρίβεια να απειλεί να κυριαρχήσει στον χειμώνα. Ο διευθυντής της «Καθημερινής» δεν ζητεί ρητά πρόωρες εκλογές – αντιθέτως καταγράφει ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε θεσμικά την εξάντληση της τετραετίας. Προειδοποιεί όμως ότι η αναμονή έχει πολιτικό ρίσκο και ότι η λογική πως ο χρόνος λειτουργεί αυτομάτως υπέρ της κυβέρνησης μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη
Ένα από τα πιο καθαρά μέχρι σήμερα καμπανάκια προς το Μέγαρο Μαξίμου για τον πολιτικό χειμώνα που έρχεται χτυπά ο Αλέξης Παπαχελάς. Στο άρθρο του στην «Καθημερινή», με τίτλο «Ο δύσκολος πολιτικός χειμώνας», βάζει στο μικροσκόπιο όχι απλώς τις δημοσκοπήσεις, αλλά την ίδια τη λειτουργία της κυβέρνησης όσο η χώρα μπαίνει στην τελική ευθεία της τετραετίας.
Η βασική του παρατήρηση είναι αιχμηρή: ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επιλέξει την εξάντληση της τετραετίας, όμως στην πράξη η προεκλογική περίοδος έχει ήδη αρχίσει. Κυβερνητικά στελέχη κινούνται όλο και περισσότερο με το βλέμμα στις εκλογικές τους περιφέρειες, η πολιτική καθημερινότητα αποκτά χαρακτηριστικά προεκλογικού αγώνα και ο διαθέσιμος χρόνος μέχρι τις κάλπες μετατρέπεται από πλεονέκτημα σε παράγοντα αβεβαιότητας.
Η κυβέρνηση μπήκε σε προεκλογικό ρυθμό πολύ πριν από τις εκλογές
Ο Παπαχελάς περιγράφει ουσιαστικά μια κυβέρνηση που καλείται να κυβερνήσει για μεγάλο διάστημα μέσα σε προεκλογικές συνθήκες. Υπουργοί στρέφουν όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον τους στις περιφέρειές τους, πολιτικές κινήσεις διαβάζονται μέσα από το πρίσμα της επόμενης κάλπης και η συνοχή του κυβερνητικού σχεδιασμού δοκιμάζεται.
Το πρόβλημα για το Μαξίμου είναι προφανές: μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδος μπορεί να μετατρέψει κάθε κυβερνητική αστοχία, κάθε εσωτερική σύγκρουση και κάθε πρόβλημα της καθημερινότητας σε πολλαπλασιαστή πολιτικού κόστους. Ο χρόνος μέχρι τις εκλογές παύει έτσι να αποτελεί ουδέτερο μέγεθος.
Η ακρίβεια μπορεί να γράψει τον πολιτικό χειμώνα
Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκεται η ακρίβεια. Ο χειμώνας που έρχεται αναμένεται να δοκιμάσει ξανά τα νοικοκυριά και να μεταφέρει την πολιτική σύγκρουση εκεί όπου οι κυβερνήσεις παραδοσιακά κρίνονται πιο σκληρά: στο διαθέσιμο εισόδημα και στην καθημερινότητα.
Ακριβώς εδώ εντοπίζεται και το μεγαλύτερο πολιτικό ρίσκο της επιλογής για κάλπες στο τέλος της τετραετίας. Κάθε επιπλέον μήνας δημιουργεί χώρο για κυβερνητικό έργο, δημιουργεί όμως ταυτόχρονα χώρο για νέα προβλήματα, κοινωνική δυσαρέσκεια και απρόβλεπτες κρίσεις. Ο ίδιος ο Μητσοτάκης έχει επαναλάβει δημόσια την επιλογή του για ολοκλήρωση της τετραετίας, ενώ η συζήτηση για την οικονομία και το κόστος ζωής βρίσκεται ήδη στο κέντρο της κυβερνητικής ατζέντας.
Το στοίχημα του Μαξίμου ότι ο χρόνος θα φθείρει την αντιπολίτευση
Υπάρχει μια ανάγνωση στο κυβερνητικό στρατόπεδο σύμφωνα με την οποία η παράταση του πολιτικού χρόνου μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της ΝΔ: οι αντίπαλοί της θα δοκιμαστούν περισσότερο, οι αντιφάσεις τους θα γίνουν εμφανέστερες και η κυβέρνηση θα έχει χρόνο να παρουσιάσει έργο και να διεκδικήσει ανάκαμψη.
Η προειδοποίηση Παπαχελά κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση ως προς το ρίσκο αυτής της στρατηγικής. Ο χρόνος φθείρει και αυτόν που κυβερνά. Η κόπωση μιας πολυετούς διακυβέρνησης, τα ανοιχτά κοινωνικά μέτωπα και η καθημερινή πίεση συσσωρεύονται μαζί με τις φθορές της αντιπολίτευσης. Πρόκειται για πολιτική εκτίμηση, όχι για πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος.
Το πρόβλημα του «πολιτικού κέντρου» και η κυβερνητική κόπωση
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η εικόνα που περιγράφεται για το εσωτερικό της κυβέρνησης. Η μακρά παραμονή στην εξουσία δημιουργεί αναπόφευκτα φυγόκεντρες τάσεις, προσωπικές στρατηγικές και διαφορετικές προτεραιότητες, ακριβώς τη στιγμή που απαιτείται ενιαίος σχεδιασμός.
Η κριτική δεν αφορά μόνο τις δημόσιες συγκρούσεις. Αφορά την ικανότητα του κυβερνητικού κέντρου να επιβάλλει ρυθμό, να κρατά τους υπουργούς προσηλωμένους στο χαρτοφυλάκιό τους και να αποτρέπει τη μετατροπή της τελευταίας περιόδου της τετραετίας σε έναν παρατεταμένο αγώνα προσωπικής επανεκλογής.
Δεν λέει «εκλογές τώρα» – Λέει ότι η αναμονή έχει κόστος
Εδώ χρειάζεται μία κρίσιμη διάκριση. Ο Αλέξης Παπαχελάς δεν καλεί ρητά τον Κυριάκο Μητσοτάκη να προκηρύξει άμεσα εκλογές. Στο ίδιο το άρθρο καταγράφει ότι ο πρωθυπουργός επέλεξε τη θεσμική οδό της εξάντλησης της τετραετίας.
Το πολιτικό μήνυμα του κειμένου βρίσκεται αλλού και είναι ίσως πιο ενδιαφέρον: η απόφαση αυτή έχει κόστος και ρίσκο. Η κυβέρνηση θα πρέπει να περάσει έναν δύσκολο χειμώνα, να διαχειριστεί την ακρίβεια, τη φθορά και την εσωτερική προεκλογική κινητικότητα, διατηρώντας ταυτόχρονα την εικόνα μιας κυβέρνησης που παράγει έργο.
Η κάλπη και η παγίδα της «λογικής»
Το πιο βαρύ σημείο της παρέμβασης βρίσκεται στο τέλος. Η πολιτική ιστορία, σύμφωνα με τη συλλογιστική Παπαχελά, έχει δείξει πολλές φορές ότι οι εκλογές ακολουθούν δική τους δυναμική και ότι η πραγματικότητα της κάλπης μπορεί να διαψεύσει σχεδιασμούς που στο χαρτί φαίνονται απολύτως λογικοί.
Αυτό είναι και το πραγματικό μήνυμα προς το Μέγαρο Μαξίμου: η επιλογή του 2027 απαιτεί η κυβέρνηση να αντέξει πολιτικά μέχρι το 2027. Η παραμονή στην εξουσία για περισσότερους μήνες προσφέρει περισσότερο χρόνο για κινήσεις και παρεμβάσεις, αλλά παράλληλα αυξάνει την έκθεση σε κάθε νέο πρόβλημα.
Ένα μήνυμα που δύσκολα περνά απαρατήρητο στο Μαξίμου
Η σημασία της παρέμβασης μεγαλώνει επειδή προέρχεται από τον διευθυντή της «Καθημερινής» και διατυπώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η συζήτηση για τον χρόνο των εκλογών έχει ήδη αρχίσει να επιστρέφει στο πολιτικό παρασκήνιο.
Ο Παπαχελάς αποφεύγει την προτροπή για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Βάζει όμως με καθαρό τρόπο στο τραπέζι το πολιτικό τίμημα της αναμονής: έναν δύσκολο χειμώνα, μια κυβέρνηση σε πρόωρη προεκλογική λειτουργία και μια κοινωνία που θα αξιολογεί καθημερινά όσα συμβαίνουν μέχρι την ώρα της τελικής κρίσης.
Για το Μέγαρο Μαξίμου, λοιπόν, το δίλημμα που αναδεικνύεται είναι συγκεκριμένο. Η εξάντληση της τετραετίας αποτελεί τη δηλωμένη επιλογή του πρωθυπουργού. Το μεγάλο στοίχημα είναι αν ο χρόνος μέχρι τότε θα λειτουργήσει ως περιθώριο ανάκαμψης ή ως περίοδος πρόσθετης πολιτικής φθοράς.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου