Επικαλούμενος έγγραφο από… άλλο έργο, ο υπουργός Περιβάλλοντος αξιώνει να επανεξεταστεί η αδειοδότηση αιολικού σταθμού στην ορεινή Αχαΐα που έχει απορριφθεί.
Μυρτώ Μπούτση
Προσθέστε το Documento News στην Google
Γιατί ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έβαλε την υπογραφή του για να αποδεχτεί προσφυγή εταιρείας αιολικής ενέργειας και να «μαλώσει» την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου για διοικητικές παραλείψεις βασισμένος σε… λάθος έγγραφο; Και επικαλούμενος το… λάθος έγγραφο να ζητήσει από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση να επανεξετάσει περιβαλλοντικά το έργο, που το έχει ήδη απορρίψει (και μάλιστα δύο φορές);
Η υπόθεση αφορά σχεδιαζόμενο αιολικό σταθμό μέσα σε περιοχή Natura στην ορεινή Αχαΐα. Η αρμόδια Αποκεντρωμένη Διοίκηση αρνήθηκε να δώσει νέους περιβαλλοντικούς όρους λόγω της οικολογικής σημασίας της περιοχής για τα άγρια πτηνά. Στη σχετική απόφασή του (ΑΔΑ: 9ΣΥΖ4653Π8-22Θ) ο υπουργός δικαιώνει την εταιρεία που προσέφυγε κατά της απόφασης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ψέγοντας μάλιστα την τελευταία γιατί παρέλειψε να εξετάσει νεότερη γνωμοδότηση του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ). Η γνωμοδότηση όμως που αναφέρει ο υπουργός είναι λάθος! Δηλαδή αφορά άλλο αιολικό και άλλης (ιδίων συμφερόντων) εταιρείας, η οποία –φυσικά– δεν βρισκόταν στον φάκελο του έργου.
Αδειοδότηση επί ΣΥΡΙΖΑ
Για να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή: το έργο της εταιρείας με την επωνυμία Αιολική Παναχαϊκού IV MAE, ένας αιολικός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (αρχικά 33 MW) σε ορεινή περιοχή (θέση βουνό Ορνιθοκάθισμα) στο όρος Παναχαϊκό, έλαβε απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) από το υπουργείο Περιβάλλοντος (ΥΠΕΝ) το 2017 επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Τον Ιούλιο του 2022 η εταιρεία κατέθεσε νέα περιβαλλοντική μελέτη για μία σειρά λόγων. Ο κυριότερος ήταν οι ενστάσεις της εφορείας αρχαιοτήτων σε σχέση με τον αρχαιολογικό χώρο της Αρτέμιδος Αοντίας που βρίσκεται κοντά στην ορεινή θέση Μπαρμπάς. Αλλά και εξαιτίας του ότι δεν χρειαζόταν πλέον να τραβήξει εναέρια γραμμή υψηλής τάσης για διασύνδεση με τη ΔΕΗ προς την Πάτρα, γιατί –στο μεταξύ– πέρασε από την περιοχή, την περίοδο του κορονοϊού, γραμμή υπερυψηλής τάσης του ΔΕΔΔΗΕ.
Στη νέα μελέτη που κατέθεσε ζητώντας τροποποίηση της ΑΕΠΟ αφαίρεσε κάποιες περιοχές (όπως ο Μπαρμπάς) και μείωσε τον αριθμό των εναπομεινασών ανεμογεννητριών στο υπόλοιπο τμήμα του έργου, από έξι των 3 MW έκαστη σε τέσσερις των 4,5 MW (συνολικά 18 MW). Ομως με αλλαγή του νόμου πλέον το έργο δεν ανήκε στην κατηγορία έργων Α1, για την οποία περιβαλλοντικούς όρους εκδίδει το ΥΠΕΝ, αλλά στην Α2. Επομένως για το ζήτημα πλέον αποφασίζει η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου.
Τον Οκτώβριο του 2022 ο –συσταθείς πλέον– ΟΦΥΠΕΚΑ εξέδωσε αρνητική γνωμοδότηση, καθώς το Ορνιθοκάθισμα (όπως μαρτυρά και το όνομα) βρίσκεται σε Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) άγριων πτηνών του δικτύου Natura 2000, ιδιαίτερα σημαντική περιοχή για σπάνια αρπακτικά και πτωματοφάγα είδη. Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση απέρριψε το αίτημα τροποποίησης τον Δεκέμβριο του 2022. Η εταιρεία επανυπέβαλε περιβαλλοντική μελέτη τον Μάιο του 2023 για τρεις μεγαλύτερες ανεμογεννήτριες των 5,9 MW (συνολικά 17,7 ΜW). Ακολούθησε και δεύτερη αρνητική γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ στις 26 Ιουλίου 2023 και η Αποκεντρωμένη Διοίκηση το απέρριψε ξανά στις 8 Ιουνίου 2026, εμποδίζοντας εκ νέου το έργο.
Αποδοχή της προσφυγής
Στο σημείο αυτό η εταιρεία προσφεύγει στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατά της τελευταίας απορριπτικής απόφασης. Στις 24 Αυγούστου 2026 ο Στ. Παπασταύρου αποδέχεται την προσφυγή κρίνοντας ότι η απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης «πάσχει ως προς την πληρότητα της αιτιολογίας της» και «πρέπει να ακυρωθεί και να γίνει αναπομπή στη διοίκηση για νέα νόμιμη κρίση». Δεν έκρινε δηλαδή ως προς το περιεχόμενο της απόφασης, αλλά ως προς τη διοικητική διαδικασία που ακολουθήθηκε.
Ομως και η ίδια η απόφαση Παπασταύρου… πάσχει. Επικαλείται μία δήθεν νεότερη γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ του 2024, που όμως δεν αφορά το έργο στο Ορνιθοκάθισμα αλλά διαφορετικό έργο, με διαφορετικές μελέτες, στη θέση Πλακουτσόβουνο (άλλη κορυφή του Παναχαϊκού), για το οποίο ο ΟΦΥΠΕΚΑ είχε προτείνει περιβαλλοντικούς όρους. Μάλιστα, το έργο στο Πλακουτσόβουνο τρέχει άλλη εταιρεία, η Αιολική Παναχαϊκού ΙΙΙ ΜΑΕ. «Ο ΟΦΥΠΕΚΑ εξετάζει κάθε έργο που έρχεται ενώπιόν του με βάση τα δεδομένα που έχει για τη βιοποικιλότητα και την οικολογία της περιοχής, αξιολογώντας τους κινδύνους γι’ αυτήν από το έργο» αναφέρει ο νομικός εκπρόσωπος των κατοίκων του χωριού Λεοντίου και νομικός περιβάλλοντος Αντώνης Σηφάκης. Συνεπώς, εξηγεί, ακόμη και η μείωση του αριθμού των ανεμογεννητριών (όμως αυξήθηκε η ισχύς εκάστης) «δεν αποτελεί επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση ότι το έργο είναι ασφαλές».
Το πρότζεκτ έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην τοπική κοινωνία. «Δεν είναι ένα έργο, είναι τέσσερα πέντε γύρω γύρω, μας έχουν περικυκλώσει» αναφέρει ο Γιώργος Σίψας, πρώην μέλος ΔΣ του τοπικού σωματείου Σύλλογος των Απανταχού Λεοντιτών «Ο Αγιος Ανδρέας». «Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Λεοντίου και η Επιτροπή Αγώνα αγωνίζονται για να διατηρηθεί ένα χωριό που παραμένει ζωντανό. Το χωριό έχει 150 μόνιμους κατοίκους, όλους κτηνοτρόφους, παράγει βιολογικό κατσικίσιο γάλα και κρέας. Τα έργα αυτά μειώνουν την περιοχή βόσκησης, οι δρόμοι εκτρέπουν τα όμβρια ύδατα και χάνουν τον προσανατολισμό τους τα ζώα».
Κτηνοτρόφοι και κάτοικοι από το Λεόντιο έχουν προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας από το 2021 και η υπόθεση ύστερα από οκτώ αναβολές έχει λάβει επόμενη ημερομηνία για να συζητηθεί στις 14 Οκτωβρίου 2026. Δηλαδή την ερχόμενη Τετάρτη.
Ηδη η εταιρεία επικαλείται τη –θετική για εκείνη– απόφαση του Στ. Παπασταύρου στην παρέμβαση που κατέθεσε ενόψει της προγραμματισμένης συζήτησης της υπόθεσης από το Ε΄ Τμήμα του ΣτΕ.
Καμία απάντηση
Το Documento απηύθυνε έγγραφα ερωτήματα προς τον υπουργό: Πώς εξηγεί το γεγονός ότι η απόφασή του βασίζεται σε λάθος έγγραφο και αν θα αλλάξει την απάντησή του επί της προσφυγής της εταιρείας.
Μέχρι δημοσιεύσεως, πάνω από μία εβδομάδα μετά την αποστολή του ερωτήματος, δεν λάβαμε απάντηση.
Οι εταιρείες
Η Αιολική Παναχαϊκού IV συστάθηκε στις 3/3/2020 με πρόεδρο τον Κωνσταντίνο Φιλιππίδη, πρόεδρο της ΕΝΤΕΚΑ, εταιρείας που δραστηριοποιείται χρόνια στον τομέα των αιολικών. Η Αιολική Παναχαϊκού IV έχει αντιπρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο τον Παναγιώτη Λαδακάκο, πρόεδρο επίσης της Ελληνικής Επιστημονικής Ενωσης Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ) και διευθύνοντα σύμβουλο (managing director) της ΕΝΤΕΚΑ. Οι ίδιοι ελέγχουν και την Αιολική Παναχαϊκού ΙΙΙ, που έχει ήδη λάβει περιβαλλοντική αδειοδότηση. Τα έργα Παναχαϊκό ΙΙΙ και Παναχαϊκό IV εμφανίζονται στο χαρτοφυλάκιο της ιρλανδικής Aer Soléir, επενδυτές της οποίας είναι τα αμερικανικά fund Quantum Capital Group και 547 Energy.
Η Aer Soléir δημιουργήθηκε από το αμερικανικό fund 547 Energy σε συνεργασία με τον Αντι Κινσέλα, όπως αναφέρει η πρώτη στην ιστοσελίδα της. Από πλευράς της η 547 Energy ιδρύθηκε από τον βετεράνο της αγοράς των ΑΠΕ Γκάμπριελ Αλόνσο και υποστηρίζεται από την Quantum Energy Partners, ένα αμερικανικό επενδυτικό fund με έδρα το Τέξας. Μιλώντας σε επενδυτικό συνέδριο για την πράσινη ενέργεια το 2022, προτού αποχωρήσει από τη θέση του, ο τότε πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Ελλάδα Τζέφρι Πάιατ εξέφρασε την ελπίδα, ως «αποχαιρετιστήριο δώρο», να εξασφαλιστούν άμεσα οι τελικές άδειες για τα πρότζεκτ της 547 Energy σε συνεργασία με τη θυγατρική της ΕΝΤΕΚΑ, ΕΝΟΡΑ Ανάπτυξη Ενεργειακών Εργων ΑΕ, ώστε να ξεκινήσει η κατασκευή των αιολικών πάρκων.
Ενδεικτικό του πόσο… υψηλά σαλόνια αγγίζει η συγκεκριμένη επένδυση στο Ορνιθοκάθισμα είναι η προ διετίας συμφωνία της Aer Soléir με την Amazon (συνίσταται στην υπογραφή τεσσάρων συμβάσεων αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας PPAS), για δέσμευση του αμερικανικού κολοσσού να αγοράζει για 15 χρόνια την παραγόμενη ενέργεια ώστε να τροφοδοτεί τα data centers του από τρία αιολικά πάρκα της Aer Soléir (συγκεκριμένα στο Βέρμιο και στις περιοχές Μεσοκορφή και Κούκουρας στην Πελοπόννησο). Η συμφωνία παρουσιάστηκε στην ημερίδα AWS (Amazon Web Services) Day Powered by Logicom στις 19 Νοεμβρίου 2024, παρουσία του τότε υπουργού Περιβάλλοντος Θόδωρου Σκυλακάκη και του ιδρυτή και διευθύνοντος συμβούλου της Quantum Capital Group Γουίλ ΒανΛο και με τον ιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο της Aer Soléir Αντι Κινσέλα να κάνει ειδική αναφορά στον τοπικό «partner» ΕΝΤΕΚΑ.
Στο όρος Παναχαϊκό έχουν ολοκληρωθεί άλλωστε και λειτουργούν τα προηγούμενα έργα Παναχαϊκό Ι και ΙΙ, που αποτελούν πλέον το Αιολικό Πάρκο Παναχαϊκού, το οποίο το 2021 εξαγόρασε από την ENORA η επενδυτική Cubico Sustainable Investments (με μετόχους το καναδικό fund PSP Investments και το Ταμείο Συνταξιοδότησης Εκπαιδευτικών του Οντάριο OTPP), με την ENORA πάντως να συνεχίζει να το διαχειρίζεται.
Νομική αντιδικία
Κάτοικοι της περιοχής και η Αιολική Παναχαϊκού IV MAE βρίσκονται από το 2023 και σε νομική διαμάχη. Συγκεκριμένα, ο Σύλλογος των Απανταχού Λεοντιτών «Ο Αγιος Ανδρέας» έκανε μήνυση στον προϊστάμενο της Διεύθυνσης Συντονισμού και Επιθεώρησης Δασών Πελοποννήσου για παράβαση καθήκοντος και απλή συνέργεια σε απόπειρα υφαρπαγής ψευδούς βεβαίωσης και στον εκπρόσωπο της εταιρείας και τον μελετητή του έργου στο Ορνιθοκάθισμα για απόπειρα υφαρπαγής ψευδούς βεβαίωσης.
Υποστηρίζουν ότι στις 15 Δεκεμβρίου 2022, δηλαδή την ίδια μέρα που η Αποκεντρωμένη Διοίκηση γνωστοποίησε την απόρριψη της πρώτης αίτησής τους για τροποποίηση περιβαλλοντικών όρων, ο εκπρόσωπος της εταιρείας έστειλε στον προϊστάμενο της Διεύθυνσης Δασών Πελοποννήσου αίτηση θεραπείας κατά της αρνητικής γνωμοδότησης που είχε δώσει η διεύθυνσή του τον Νοέμβριο. Κατά τη μήνυση ο προϊστάμενος της υπηρεσίας δεν αρνήθηκε την αίτηση θεραπείας σε έργο που είχε ήδη απορριφθεί από την αρμόδια αρχή (αιτήσεις θεραπείες, επισημαίνεται, δεν γίνονται σε γνωμοδοτήσεις, αλλά σε αποφάσεις). Γνωμοδότησε μάλιστα θετικά για το έργο αυτήν τη φορά βάζοντας λάθος ημερομηνία στο αίτημα της εταιρείας (στις 5/12/2022, προτού δηλαδή απορριφθούν οι περιβαλλοντικοί όροι, αφού μετά την απόρριψη «δεν δικαιούτο σε έκδοση νέας γνωμοδότησης»).
Αυτήν τη στιγμή, αναφέρουν οι δικηγόροι του συλλόγου, έχουν ολοκληρωθεί προανάκριση και κύρια ανάκριση και ετοιμάζεται κατηγορητήριο, προκειμένου να οδηγηθεί η υπόθεση στο ακροατήριο.
Στο μεταξύ όμως, αφενός ο μελετητής, αφετέρου ο εκπρόσωπος της εταιρείας και η εταιρεία Αιολική Παναχαϊκού IV ΜΑΕ προχώρησαν σε δύο αντεγκλήσεις σε βάρος πέντε μελών του ΔΣ του σωματείου για ψευδή καταμήνυση και ψευδή κατάθεση. Μάλιστα στις 29 Απριλίου 2024 ο εκπρόσωπος της εταιρείας και η Αιολική Παναχαϊκού IV κατέθεσαν αγωγή σε βάρος των παραπάνω πέντε κατοίκων του Λεοντίου διεκδικώντας συνολικά 100.000 ευρώ. Τα μέλη του συλλόγου κάνουν λόγο για αγωγή τύπου SLAPP, δηλαδή καταχρηστική αγωγή με στόχο τον εκφοβισμό τους!
Το μπαλάκι στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση
Το Documento ρώτησε την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, στην οποία βρίσκεται ξανά το… μπαλάκι για το Ορνιθοκάθισμα, τι πρόκειται να πράξει σχετικά με την περιβαλλοντική αδειοδότηση του συγκεκριμένου έργου, την οποία ήδη απέρριψε, με δεδομένο ότι η απόφαση του υπουργού, με την οποία της ζητείται νέα νομική κρίση, βασίζεται σε λάθος έγγραφο. Ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής Περιβαλλοντικής Πολιτικής Μιχάλης Λαγκάδας, ο οποίος είχε υπογράψει και την απόρριψη των περιβαλλοντικών όρων, απάντησε: «Η απόφαση της νομικής υπηρεσίας του υπουργείου, με την υπογραφή του υπουργού, έχει διαβιβαστεί στην ΠΕΧΩ Δυτικής Ελλάδας για να διερευνήσει τις επόμενες κινήσεις που θα κάνουμε ως υπηρεσία». Να σημειωθεί ότι επιστολή στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση, με την οποία της γνωστοποιείται το φάουλ Παπασταύρου, έχει ήδη αποστείλει και ο πληρεξούσιος δικηγόρος των κατοίκων.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου