Στο τραπέζι της συζήτησης του Κύκλου Ιδεών οι ποινικές ευθύνες υπουργών, η εκλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης και του Προέδρου της Δημοκρατίας
Takeawaysby Protothema AIΗ συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση μεταφέρεται στον πολιτικό πυρήνα μετά από σήμα του πρωθυπουργού.
Η εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών ανέδειξε προβληματισμούς για το άρθρο 86, την ηγεσία της Δικαιοσύνης και τη μονιμότητα στο Δημόσιο.
Υπήρξαν διαφορετικές προσεγγίσεις για την ποινική ευθύνη των υπουργών, με κάποιους να ζητούν πλήρη αποσύνδεση της Βουλής.
Συζητήθηκε η αναθεώρηση του άρθρου 110, η θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας και το άρθρο 16 για τα πανεπιστήμια.
Η εκδήλωση έγινε με αφορμή την έκδοση τόμου για τα πενήντα χρόνια από το Σύνταγμα του 1975.Στον πυρήνα του πολιτικού συστήματος μεταφέρεται η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση, μετά το σήμα εκκίνησης από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Εν μέσω δυσπιστίας των πολιτών απέναντι στους θεσμούς, η εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών, με επικεφαλής τον Ευάγγελο Βενιζέλο, και τη συμμετοχή μερικών εκ των κορυφαίων συνταγματολόγων της χώρας, ανέδειξε τους προβληματισμούς αλλά και τις διαφορετικές αναγνώσεις για το εύρος και την κατεύθυνση των αλλαγών που μπορεί να περιλάβει ο νέος καταστατικός χάρτης.
Στο τραπέζι βρίσκονται το άρθρο 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών, ο τρόπος ανάδειξης της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, αλλά και η αξιολόγηση και η άρση της μονιμότητας στο Δημόσιο.
Διαφορετικές προσεγγίσεις για το άρθρο 86Αναμφίβολα, στο επίκεντρο βρέθηκε το άρθρο 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών, με την αντιπαράθεση Ευάγγελου Βενιζέλου – Νίκου Αλιβιζάτου να αποτυπώνει τις διαφορετικές προσεγγίσεις για το ποιος πρέπει να έχει τον καθοριστικό ρόλο στην παραπομπή πολιτικών προσώπων στη Δικαιοσύνη.
Ο Νίκος Αλιβιζάτος υποστήριξε ότι η Ελλάδα αποτελεί εξαίρεση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς η άσκηση ποινικών διώξεων κατά υπουργών εξαρτάται από ένα αμιγώς πολιτικό όργανο. «Δεν μπορεί η Βουλή να αποφασίζει, όταν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις, αν θα παραπεμφθεί ένας υπουργός», σημείωσε, χαρακτηρίζοντας τη διατύπωση της αναθεώρησης του 2001, που δίνει αποκλειστική αρμοδιότητα στη Βουλή, ως οπισθοδρόμηση σε σχέση με το Σύνταγμα του 1975.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος απάντησε κάνοντας λόγο για «παραπληροφόρηση». Όπως είπε, ποτέ στο παρελθόν, από το 1864, δεν υπήρχε η δικαστική εξουσία να ασκήσει ποινική δίωξη κατά υπουργών, χωρίς την εμπλοκή της Βουλής. «Επί του άρθρου 86 όλα τα δέχτηκε η Δικαιοσύνη», είπε, υπενθυμίζοντας ότι τα τελευταία χρόνια, υπήρξαν διαφορετικά αποτελέσματα στην υπόθεση Novartis και στις υποθέσεις των Τεμπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ. «Για να έχετε μια αίσθηση για το πόσο δεσμευτικό είναι. Η απόφαση είναι πολιτική», πρόσθεσε.
Σαφή θέση υπέρ της πλήρους αποσύνδεσης της Βουλής από τη διαδικασία ποινικής δίωξης υπουργών διατύπωσε ο Φίλιππος Σπυρόπουλος. «Το άρθρο 86 καταργείται. Τελεία. Αρμόδιο για τη δίωξη των υπουργών είναι το Ανώτατο Δικαστήριο», ανέφερε.
Από κυβερνητικής πλευράς, ο Ευριπίδης Στυλιανίδης έθεσε ως ζητούμενο την ισορροπία μεταξύ της «απόλυτης ατιμωρησίας των πολιτικών» και της «ποινικοποίησης της πολιτικής ζωής», υποστηρίζοντας την ενίσχυση του ρόλου της Δικαιοσύνης χωρίς πλήρη αποδυνάμωση του κοινοβουλευτικού ελέγχου.
Για την ηγεσία της ΔικαιοσύνηςΗ συζήτηση επεκτάθηκε και στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Ο Ξενοφών Κοντιάδης χαρακτήρισε το ζήτημα κρίσιμο για την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. «Η γυναίκα του Καίσαρα μπορεί να είναι τίμια, πλην όμως δεν φαίνεται επαρκώς τίμια», ανέφερε.
Ο Ευριπίδης Στυλιανίδης πρότεινε πιο ενεργή συμμετοχή των δικαστών στη διαδικασία επιλογής, επισημαίνοντας όμως ότι «καμία εξουσία δεν μπορεί να είναι αυτεξούσια».
Το άρθρο 110 και η διαδικασία αναθεώρησηςΣυζήτηση άνοιξε και για το ίδιο το άρθρο 110, που προβλέπει τη διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης. Ο Ξενοφών Κοντιάδης σημείωσε ότι στην αναθεώρηση του 2019 επιβλήθηκε η εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας με απλή πλειοψηφία. «Θέλουμε μεγαλύτερες και όχι εναλλακτικές πλειοψηφίες. Χρειαζόμαστε μια άλλη διάταξη για το άρθρο 110», ανέφερε.
Η Τζούλια Ηλιοπούλου-Στράγγα υποστήριξε ότι η διαδικασία αναθεώρησης μπορεί να τροποποιηθεί, τονίζοντας ότι το ζήτημα είναι κυρίως πολιτικό.
Για τη θητεία του Προέδρου της ΔημοκρατίαςΠροβληματισμός εκφράστηκε και για την πρόταση εξαετούς θητείας του Προέδρου της Δημοκρατίας χωρίς δυνατότητα επανεκλογής. Ο Χαράλαμπος Ανθόπουλος σημείωσε ότι στα περισσότερα κοινοβουλευτικά συστήματα προβλέπεται δικαίωμα επανεκλογής.
Όπως ανέφερε, ένα σύστημα διαδοχικών ψηφοφοριών με αυξημένες πλειοψηφίες θα μπορούσε να συνδυαστεί είτε με διεύρυνση του εκλεκτορικού σώματος είτε με άμεση εκλογή του Προέδρου σε περίπτωση αδιεξόδου.
Αξιολόγηση και μονιμότητα στο ΔημόσιοΟ Νίκος Παπασπύρου υποστήριξε ότι η αξιολόγηση θα μπορούσε να ενταχθεί στο Σύνταγμα με «φερέγγυους και αξιοκρατικούς όρους», προειδοποιώντας για τον κίνδυνο στατιστικών αστοχιών. Όπως ανέφερε, η αξιολόγηση «δεν θα πρέπει να συνδέεται με τη μονιμότητα», αλλά με την επιμόρφωση και τη διόρθωση αδυναμιών. «Η άρση της μονιμότητας περισσότερο θα περιέπλεκε τα πράγματα παρά θα τα βοηθούσε», σημείωσε.
Ο Ευριπίδης Στυλιανίδης υπογράμμισε ότι «η επανίδρυση του κράτους δεν διατάσσεται», αλλά απαιτεί οργανογράμματα, διαρκή επιμόρφωση, σοβαρή και συνεχή αξιολόγηση.
Το άρθρο 16Ο Σπύρος Βλαχόπουλος εκτίμησε ότι, μετά τις πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις, η συζήτηση για το άρθρο 16 «έχει χάσει κάθε πρακτικό αντίκτυπο», σημειώνοντας ότι το βασικό ερώτημα αφορά πλέον τις προϋποθέσεις ίδρυσης πανεπιστημίων από ιδιώτες και τη διασφάλιση ίσων όρων λειτουργίας δημόσιων και ιδιωτικών ιδρυμάτων.
Η Λίνα Παπαδοπούλου μίλησε για ανάγκη αλλαγών στο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των δημόσιων πανεπιστημίων, σημειώνοντας ότι θα μπορούσαν να μετατραπούν σε «νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης», ενώ χαρακτήρισε το σημερινό μοντέλο «δυσκίνητο γραφειοκρατικό δεινόσαυρο».
Ο Ευριπίδης Στυλιανίδης υποστήριξε την ανάγκη υπέρβασης του «κρατικού μονοπωλίου» στην ανώτατη εκπαίδευση.
Δημοσιονομικοί κανόνεςΟ Κώστας Χρυσόγονος εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι σε συνταγματική κατοχύρωση ενός «φρένου χρέους». «Θα έχουμε διάχυτο και παρεμπίπτοντα έλεγχο από τα Μονομελή Πρωτοδικεία; Θα καταλήξουμε σε έναν τραγέλαφο», εκτίμησε.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε με αφορμή την έκδοση του τόμου «Πενήντα χρόνια από το Σύνταγμα του 1975 – Η συνταγματική υπόσχεση της Μεταπολίτευσης και η ποιότητα της Δημοκρατίας και του κράτους δικαίου», ο οποίος περιλαμβάνει τα πλήρη πρακτικά του Συνεδρίου που διοργάνωσε ο Κύκλος Ιδεών υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων, σε συνεργασία με τη διαΝέοσις και το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, με την υποστήριξη των Εκδόσεων Σάκκουλα, στις 10 και 11 Ιουνίου 2025 στο Ζάππειο Μέγαρο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου